Kunning barokati tong bilan
Erta uyg'onishda hikmat ko'p. Mo'min kishi tongda turib Alloh taolodan kunning xayrini, barakasini, yaxshiligini so'rasa, shubhasiz, duoga ko'tarilgan qo'llari quruq qaytmaydi.
Abu Molik Ash'ariy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Sizlardan biringiz tong otganida va so'ngra kech kirganida bunday desin: “Biz ham, mulk ham olamlar Parvardigori Allohniki bo'lgan holda tong ottirdik. Ey Rabbim, bu kunning barcha yaxshisini, dushmanlar ustidan g'alabani, nurini, barakasini, hidoyatini so'rayman. Va Sendan bu kunning va bu kundan keyingisining yomonligidan panoh tilayman”, dedilar» (Abu Dovud rivoyati).
Banda ushbu ne'matning qadriga etib, Alloh taolodan tinchlik-xotirjamlik, sihat-salomatlik, rizq, baraka va boshqa ko'plab yaxshiliklarni so'rasa, kunning yomonligidan panoh tilasa, ana shu duolarining ijobatini topadi.
Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam bunday marhamat qiladilar: “Qaysi biringiz tongda uyqudan uyg'onganida oilasi tinch, tani sog' va uyida bir kunlik eguligi bo'lsa, bilsin, unda dunyodagi barcha ne'matlar mujassam ekan”(Imom Buxoriy rivoyati).
Ushbu hadisi sharifda baxtli mo'minning holati aks etgan. Tongda tinchlik-omonlikda, sog'u salomatlikda, oilasi bag'rida uyg'onish – katta ne'mat. Shuning bilan birga, bir kunga etgulik eguligi bo'lsa, u oila to'kisdir. Afsuski, o'tkinchi dunyoning hoyu-havaslariga hirs qo'yib, shukrni unutgan, boylikning ketidan quvgan kishilar atrofimizda ko'plab topiladi. Ular mudom pulni pulga, molni molga uradilar. Ammo bu molu davlat qayoqdan kelmoqda, deb, hech o'ylab ko'rmaydilar. Alhol, bir kun kelib ishlari ortga ketsa, boshiga tashvish tushsa, darrov Allohni eslab qoladilar. Zotan, bunday kishilar o'zlariga ziyon qiluvchilardir. Shuning uchun ham banda bir burda nonga qanoat qilib, tongda sog'u salomat uyg'onganini ulkan davlat deb bilishi, ato etilgan ne'matlar uchun shukrni kanda qilmasligi lozim.
“Tafsiri Irfon”da bunday yoziladi: «“Shukr” so'zi aslida minnatdor bo'lish, rahmat aytish ma'nolarida bo'lib, ne'matlarni yolg'iz Alloh taolodan deb bilish va U rozi bo'ladigan tarzda sarflashni anglatadi. Alloh taolo bandalariga behisob ne'matlarni ato etib qo'ygan. Hammamiz eng afzal ne'matlar ichidamiz. Nafasimizning kirib-chiqib turgani, tanamizning sog'ligi, yurtimizning tinchligi, etarli ozug'imiz va kiyim-kechagimizning borligi, havo va suvning mavjudligi, farzandlar berib qo'yilgani – bularning hammasi Alloh taoloning ulug' in'omidir. U moddiy va ma'naviy ne'matlarni mukammal berib qo'ygan. Buning evaziga esa bizdan faqat bir narsani – o'ziga itoat qilishimizni, ne'matlariga shukr aytishimizni talab qiladi, xolos».
Demak, banda o'zini ko'p ne'matlarga egaman deb bilishi kerak. Buning uchun har qancha shukronalar qilsak ham ozdir.
Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallam sahobalarga qarata bunday deb marhamat qilganlar: “Sizlar qanday tong ottirdilaringiz?”. Sahobalar: “Yo Rasululloh, biz Allohga iymon keltirgan holatda tong ottirdik”, dedilar. U zot: “Iymoningizni alomati nima?” dedilar. Sahobalar: “Yo Rasullulloh, iymonning alomati Alloh taolo tomonidan keladigan balolarga sabr qilish, mo'l-ko'lchilikka shukr qilish va qazoi kadarga rozi bo'lishdir”, dedilar. Shunda Rasululloh alayhi va sallam: “Haqiqatda sizlar chin mo'minsizlar”, deb marhamat qildi (Imom Taboroniy rivoyati).
Hullas, har kim erta tongni uyg'oq holda qarshi olib, kunning yaxshiliklariga musharraf bo'lishimizni nasib etsin. Zotan, Alloh taoloning behisob ne'matlariga shukr qilgan, sinovlarga sabr qilib, borchiligu yo'qchilikka rozi bo'lgan mo'min chin mo'mindir.
Dilmurod SODIQOV
“Uthaym” gazetasi: Madaniy merosni asrash Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim yo‘nalishiga aylangan
Shri-Lankaning “Uthaym” nashrida O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosi, uni asrab-avaylash va kelajak avlodlarga bezavol yetkazish borasida amalga oshirilayotgan ishlarga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Materialda Yangi O‘zbekistonda milliy qadriyatlarni tiklash, madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish, ilm-fan va ma’rifatni rivojlantirishga qaratilgan islohotlar yuksak baholangan.
Ta’kidlanganidek, so‘nggi yillarda O‘zbekistonda ma’naviy-ma’rifiy sohani tubdan takomillashtirish, xalqning ko‘p asrlik boy ilmiy-madaniy merosini o‘rganish hamda uni jahon hamjamiyatiga keng targ‘ib etish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylandi.
Mamlakatda tarixiy obidalarni restavratsiya qilish, muzeylar va arxivlar faoliyatini modernizatsiya qilish, qo‘lyozmalarni asrab-avaylash va raqamlashtirish, milliy madaniy merosni xalqaro miqyosda targ‘ib qilishga qaratilgan tizimli ishlar amalga oshirilayotgani qayd etilgan.
Maqolada Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan ilgari surilgan Uchinchi Renessans g‘oyasi mamlakat taraqqiyotining muhim strategik yo‘nalishi sifatida alohida e’tirof etilgan. Muallif fikricha, mazkur g‘oya nafaqat tarixiy merosni asrab-avaylash, balki ilm-fan, ta’lim, madaniyat va innovatsiyalarni uyg‘un rivojlantirish orqali mamlakatning intellektual va ma’naviy salohiyatini yuksaltirishga xizmat qilmoqda.
Uchinchi Renessans konsepsiyasi O‘zbekistonning buyuk ilmiy an’analarini qayta tiklash, yosh avlodni bilimli va vatanparvar etib tarbiyalash hamda mamlakatning xalqaro nufuzini yanada mustahkamlashga qaratilgan umummilliy dastur sifatida baholanmoqda.
Gazetaning yozishicha, O‘zbekistonda kechayotgan o‘zgarishlar faqat madaniy sohadagi islohotlar bilan cheklanmaydi. Ular mamlakatning ilmiy, ma’naviy va intellektual taraqqiyotini ta’minlashga qaratilgan uzoq muddatli strategiyaning ajralmas qismi hisoblanadi. Ilmiy muassasalar faoliyatini qo‘llab-quvvatlash, tarixiy manbalarni tadqiq etish, madaniy merosni muhofaza qilish va zamonaviy ta’lim tizimini rivojlantirish kabi yo‘nalishlar yagona maqsad — Yangi O‘zbekistonning mustahkam ma’naviy poydevorini yaratishga xizmat qilayotgani alohida qayd etilgan.
Maqolada Toshkent shahrida barpo etilgan O‘zbekiston Islom sivilizatsiyasi markazi faoliyatiga keng o‘rin ajratilgan.
Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi va g‘oyasi asosida barpo etilgan mazkur betakror majmua O‘zbekistonning madaniy va ilmiy siyosatidagi eng muhim istiqbolli loyihalardan biri bo‘ldi. Markazda VII asrga oid noyob Usmon Mus'hafi saqlanayotgani uning tarixiy ahamiyatini yanada oshiradi.
Shu bilan birga, bu yerda qo‘lyozmalarni ilmiy o‘rganish, restavratsiya qilish, arxiv materiallarini tizimlashtirish va zamonaviy texnologiyalar asosida raqamlashtirish uchun barcha zarur sharoitlar yaratilgan.
Gazetada O‘zbekistonning YUNЕSKO va boshqa xalqaro tashkilotlar bilan madaniy merosni muhofaza qilish sohasidagi hamkorligi, tarixiy obidalarni asrab-avaylash, ularni xalqaro turizm va ilmiy tadqiqotlar bilan uyg‘un rivojlantirishga qaratilgan sa’y-harakatlari haqida so‘z yuritilgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
