Kunning barokati tong bilan
Erta uyg'onishda hikmat ko'p. Mo'min kishi tongda turib Alloh taolodan kunning xayrini, barakasini, yaxshiligini so'rasa, shubhasiz, duoga ko'tarilgan qo'llari quruq qaytmaydi.
Abu Molik Ash'ariy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Sizlardan biringiz tong otganida va so'ngra kech kirganida bunday desin: “Biz ham, mulk ham olamlar Parvardigori Allohniki bo'lgan holda tong ottirdik. Ey Rabbim, bu kunning barcha yaxshisini, dushmanlar ustidan g'alabani, nurini, barakasini, hidoyatini so'rayman. Va Sendan bu kunning va bu kundan keyingisining yomonligidan panoh tilayman”, dedilar» (Abu Dovud rivoyati).
Banda ushbu ne'matning qadriga etib, Alloh taolodan tinchlik-xotirjamlik, sihat-salomatlik, rizq, baraka va boshqa ko'plab yaxshiliklarni so'rasa, kunning yomonligidan panoh tilasa, ana shu duolarining ijobatini topadi.
Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam bunday marhamat qiladilar: “Qaysi biringiz tongda uyqudan uyg'onganida oilasi tinch, tani sog' va uyida bir kunlik eguligi bo'lsa, bilsin, unda dunyodagi barcha ne'matlar mujassam ekan”(Imom Buxoriy rivoyati).
Ushbu hadisi sharifda baxtli mo'minning holati aks etgan. Tongda tinchlik-omonlikda, sog'u salomatlikda, oilasi bag'rida uyg'onish – katta ne'mat. Shuning bilan birga, bir kunga etgulik eguligi bo'lsa, u oila to'kisdir. Afsuski, o'tkinchi dunyoning hoyu-havaslariga hirs qo'yib, shukrni unutgan, boylikning ketidan quvgan kishilar atrofimizda ko'plab topiladi. Ular mudom pulni pulga, molni molga uradilar. Ammo bu molu davlat qayoqdan kelmoqda, deb, hech o'ylab ko'rmaydilar. Alhol, bir kun kelib ishlari ortga ketsa, boshiga tashvish tushsa, darrov Allohni eslab qoladilar. Zotan, bunday kishilar o'zlariga ziyon qiluvchilardir. Shuning uchun ham banda bir burda nonga qanoat qilib, tongda sog'u salomat uyg'onganini ulkan davlat deb bilishi, ato etilgan ne'matlar uchun shukrni kanda qilmasligi lozim.
“Tafsiri Irfon”da bunday yoziladi: «“Shukr” so'zi aslida minnatdor bo'lish, rahmat aytish ma'nolarida bo'lib, ne'matlarni yolg'iz Alloh taolodan deb bilish va U rozi bo'ladigan tarzda sarflashni anglatadi. Alloh taolo bandalariga behisob ne'matlarni ato etib qo'ygan. Hammamiz eng afzal ne'matlar ichidamiz. Nafasimizning kirib-chiqib turgani, tanamizning sog'ligi, yurtimizning tinchligi, etarli ozug'imiz va kiyim-kechagimizning borligi, havo va suvning mavjudligi, farzandlar berib qo'yilgani – bularning hammasi Alloh taoloning ulug' in'omidir. U moddiy va ma'naviy ne'matlarni mukammal berib qo'ygan. Buning evaziga esa bizdan faqat bir narsani – o'ziga itoat qilishimizni, ne'matlariga shukr aytishimizni talab qiladi, xolos».
Demak, banda o'zini ko'p ne'matlarga egaman deb bilishi kerak. Buning uchun har qancha shukronalar qilsak ham ozdir.
Payg'ambarimiz sollallohu alayhi va sallam sahobalarga qarata bunday deb marhamat qilganlar: “Sizlar qanday tong ottirdilaringiz?”. Sahobalar: “Yo Rasululloh, biz Allohga iymon keltirgan holatda tong ottirdik”, dedilar. U zot: “Iymoningizni alomati nima?” dedilar. Sahobalar: “Yo Rasullulloh, iymonning alomati Alloh taolo tomonidan keladigan balolarga sabr qilish, mo'l-ko'lchilikka shukr qilish va qazoi kadarga rozi bo'lishdir”, dedilar. Shunda Rasululloh alayhi va sallam: “Haqiqatda sizlar chin mo'minsizlar”, deb marhamat qildi (Imom Taboroniy rivoyati).
Hullas, har kim erta tongni uyg'oq holda qarshi olib, kunning yaxshiliklariga musharraf bo'lishimizni nasib etsin. Zotan, Alloh taoloning behisob ne'matlariga shukr qilgan, sinovlarga sabr qilib, borchiligu yo'qchilikka rozi bo'lgan mo'min chin mo'mindir.
Dilmurod SODIQOV
Pol Kapur: «Bu yerda tarixni nafaqat ko‘rasiz, balki uni his qilasiz»
AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdi, xabar bermoqda iccu.uz.
Islom sivilizatsiyasining ko‘p asrlik tarixi, uning ilm-fan, madaniyat va ma’rifat taraqqiyotiga qo‘shgan ulkan hissasi O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi ekspozitsiyalarida yaxlit va ta’sirchan tarzda namoyon etilgan. Tashrif davomida Samir Pol Kapur islomgacha bo‘lgan davr sivilizatsiyalaridan tortib, Yangi O‘zbekiston davriga qadar bo‘lgan tarixiy jarayonlarni aks ettiruvchi galereyalar, buyuk allomalarning ilmiy-ma’rifiy merosi, noyob qo‘lyozmalar, muqaddas yodgorliklar hamda zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida yaratilgan interaktiv ekspozitsiyalar bilan yaqindan tanishdi.
Mehmon ekspozitsiyalarning mazmunan izchilligi va tarixiy jarayonlarni bir-biri bilan uzviy bog‘liq holda namoyon etish usuliga alohida e’tibor qaratdi. Uning qayd etishicha, bu yerda muzey eksponatlari orqali o‘tmish haqida ma’lumot olish bilan cheklanib qolmay, tarixiy davrlar ruhini his qilish, ular o‘rtasidagi bog‘liqlikni anglash imkoni ham mavjud.
Samir Pol Kapur o‘z taassurotlarini quyidagicha ifodaladi:
«Bu muhtasham maskan. Islom tarixi va madaniyatining asrlar davomidagi taraqqiyoti bilan yaqindan tanishish men uchun unutilmas tajriba bo‘ldi. Bu yerda tarixni shunchaki kitob sahifalari orqali emas, balki o‘z ko‘zingiz bilan ko‘rasiz, uni his qilasiz va go‘yo o‘sha davrlarning ichida bo‘lasiz. Shu bois ushbu noyob maskanni barpo etishga hissa qo‘shgan barcha insonlarga samimiy minnatdorchilik bildiraman.
Yoshlarga ham bu yerga kelishni albatta tavsiya qilaman. Chunki bu maskan nafaqat tarixni o‘rganish, balki o‘tmish bilan kelajak o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni anglash imkonini beradi. Men uchun eng esda qolarli lahzalardan biri Qur’oni karimga bag‘ishlangan golografik namoyish bo‘ldi. U menda katta taassurot va hayajon uyg‘otdi.
Menimcha, bu dargoh islom sivilizatsiyasining jahon tamadduniga qo‘shgan ulkan hissasini butun dunyoga namoyon etishga xizmat qiladi. Shuning uchun har bir inson bu yerga tashrif buyurib, ana shu boy va bebaho meros bilan shaxsan tanishishi lozim».
Pol Kapurning fikricha, Markazning ahamiyati uning tarixiy merosni namoyon etish bilangina cheklanmaydi. Ushbu maskan yosh avlod uchun o‘tmish saboqlarini anglash, ilm-fan va ma’rifatning sivilizatsiya taraqqiyotidagi o‘rnini his etish, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhini shakllantirish uchun ham muhim ma’naviy-ma’rifiy maydon vazifasini o‘taydi.
Tashrif yakunida AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur Islom sivilizatsiyasi markazidan olgan taassurotlari yuksak ekanini qayd etib, ushbu maskan boy tarixiy merosni zamonaviy muzey texnologiyalari va ta’sirchan taqdimot usullari orqali jahon jamoatchiligiga yetkazishda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
