Ilm dunyo va oxiratda manfaat beradi
Abu Hanifa rahmatullohi alayhning shogirdi Qozi Abu Yusuf rahmatullohi alayh aytadi: «Otam vafot etganida men yosh bola edim. Onam meni gazlama oqlovchiga olib borib topshirdi. Men Abu Hanifaning dars halqalari oldidan o'tib ketayotib, u erda to'xtab dars eshitib o'tirardim. Ortimdan onam kelib, qo'limdan tutib, dars halqasidan olib, gazlama oqlovchining oldiga eltib qo'yar edi. Men esa onamning xohishiga xilof o'laroq Abu Hanifaning darsiga borar edim.
Ish shunday davom etavergach, onam Abu Hanifaga: «Bu bola etim bo'lib, faqatgina mening urchug'im (ip yigiradigan charx) orqasidan ediradigan narsamdan boshqa hech narsasi yo'q. Siz esa bu bolani aynitdingiz», dedi.
Shunda Abu Hanifa: «Quloq soling, o'ylamasdan gapirmang, hali bu bola shunday ilm oladiki, feruzadan bo'lgan likopchada xandon pista yog'idan qilingan faluzaj, ya'ni un, suv, asal va boshqa unsurlarni qo'shib tayyorlanadigan yumshoq shirinlikni eydi», dedi.
Onam: «Siz aqldan ozgan qariya ekansiz», dedi.
Abu Yusuf rahimahulloh: «Men qozi bo'lib ishlayotganimda bir kuni xalifa Horun ar-Roshidning huzurida edim. Shu payt feruzadan bo'lgan likopchada faluzaj olib kelindi. Shunda u menga: «Bundan eng, bu narsa biz uchun hamma vaqt ham tayyorlanavermaydi», dedi.
Men: «Bu nima ekan, ey mo'minlarning amiri?», deb so'radim.
U: «Bu faluzaj», dedi.
Men jilmayib qo'ydim.
U: «Nima uchun kulyapsiz?», dedi.
Men: «Shunchaki kuldim, Alloh mo'minlarning amirining umrini uzoq qilsin!», dedim.
U kishi esa: «Kulishingiz sababini ayting», dedi.
Men mazkur voqeani aytib berdim.
Shunda u: «Ilm dunyo va oxiratda manfaat beradi va yuqori martabaga ko'taradi. Alloh Abu Hanifani rahmatiga olsin! Darhaqiqat u ko'z bilan ko'ra olmaydigan narsalarni aql ko'zi bilan ko'rar edi», dedi».
Imom Abu Yusuf rahmatullohi alayh haqlarida Abu Hanifa rahmatullohi alayh «U shogirdlarimning ichida eng bilimdoni», deb aytar edilar. (Al-Bidoya van-nihoya)
Qudratulloh Sidiqmetov
Pol Kapur: «Bu yerda tarixni nafaqat ko‘rasiz, balki uni his qilasiz»
AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdi, xabar bermoqda iccu.uz.
Islom sivilizatsiyasining ko‘p asrlik tarixi, uning ilm-fan, madaniyat va ma’rifat taraqqiyotiga qo‘shgan ulkan hissasi O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi ekspozitsiyalarida yaxlit va ta’sirchan tarzda namoyon etilgan. Tashrif davomida Samir Pol Kapur islomgacha bo‘lgan davr sivilizatsiyalaridan tortib, Yangi O‘zbekiston davriga qadar bo‘lgan tarixiy jarayonlarni aks ettiruvchi galereyalar, buyuk allomalarning ilmiy-ma’rifiy merosi, noyob qo‘lyozmalar, muqaddas yodgorliklar hamda zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida yaratilgan interaktiv ekspozitsiyalar bilan yaqindan tanishdi.
Mehmon ekspozitsiyalarning mazmunan izchilligi va tarixiy jarayonlarni bir-biri bilan uzviy bog‘liq holda namoyon etish usuliga alohida e’tibor qaratdi. Uning qayd etishicha, bu yerda muzey eksponatlari orqali o‘tmish haqida ma’lumot olish bilan cheklanib qolmay, tarixiy davrlar ruhini his qilish, ular o‘rtasidagi bog‘liqlikni anglash imkoni ham mavjud.
Samir Pol Kapur o‘z taassurotlarini quyidagicha ifodaladi:
«Bu muhtasham maskan. Islom tarixi va madaniyatining asrlar davomidagi taraqqiyoti bilan yaqindan tanishish men uchun unutilmas tajriba bo‘ldi. Bu yerda tarixni shunchaki kitob sahifalari orqali emas, balki o‘z ko‘zingiz bilan ko‘rasiz, uni his qilasiz va go‘yo o‘sha davrlarning ichida bo‘lasiz. Shu bois ushbu noyob maskanni barpo etishga hissa qo‘shgan barcha insonlarga samimiy minnatdorchilik bildiraman.
Yoshlarga ham bu yerga kelishni albatta tavsiya qilaman. Chunki bu maskan nafaqat tarixni o‘rganish, balki o‘tmish bilan kelajak o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni anglash imkonini beradi. Men uchun eng esda qolarli lahzalardan biri Qur’oni karimga bag‘ishlangan golografik namoyish bo‘ldi. U menda katta taassurot va hayajon uyg‘otdi.
Menimcha, bu dargoh islom sivilizatsiyasining jahon tamadduniga qo‘shgan ulkan hissasini butun dunyoga namoyon etishga xizmat qiladi. Shuning uchun har bir inson bu yerga tashrif buyurib, ana shu boy va bebaho meros bilan shaxsan tanishishi lozim».
Pol Kapurning fikricha, Markazning ahamiyati uning tarixiy merosni namoyon etish bilangina cheklanmaydi. Ushbu maskan yosh avlod uchun o‘tmish saboqlarini anglash, ilm-fan va ma’rifatning sivilizatsiya taraqqiyotidagi o‘rnini his etish, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhini shakllantirish uchun ham muhim ma’naviy-ma’rifiy maydon vazifasini o‘taydi.
Tashrif yakunida AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur Islom sivilizatsiyasi markazidan olgan taassurotlari yuksak ekanini qayd etib, ushbu maskan boy tarixiy merosni zamonaviy muzey texnologiyalari va ta’sirchan taqdimot usullari orqali jahon jamoatchiligiga yetkazishda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
