“Islom entsiklopediyasi” birinchi jildining taqdimoti
Oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi, O'zbekiston musulmonlari idorasi, Din ishlari bo'yicha qo'mita va O'zbekiston xalqaro islom akademiyasi hamkorligida ZOOM platformasi orqali onlayn tadbir tashkil etildi.
Onlayn anjumanda keng qamrovli va ko'p jildli “Islom entsiklopediyasi” 1-tomining yaratilish jarayonlari haqida to'liq ma'lumot berildi. Qator olimlar tomonidan bu borada fikr-mulohazalar bildirildi.
– Mazkur nashr Prezidentimizning 2018 yil 16 apreldagi “Diniy-ma'rifiy soha faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to'g'risida”gi farmoni shuningdek, O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018 yil 22 iyundagi “O'zbekiston xalqaro islom akademiyasi faoliyatini tashkil etish va qo'llab-quvvatlash chora-tadbirlari to'g'risida”gi qarori asosida tayyorlanmoqda, – deydi filologiya fanlari doktori, professor Zohidjon Islomov. – “Islom entsiklopediyasi” ilmiy-akademik nashr bo'lib, u respublikamiz ilmiy jamoatchiligi, taniqli professor-o'qituvchilar, islomshunos olimlar hamda AQSh, Buyuk Britaniya, Turkiya, Jazoir, Rossiya, va Qozog'iston davlatlari mashhur olimlari hamkorligida tayyorlanmoqda. Shu bois ham mazkur nashr jahon ilm-fani taraqqiyotida o'ziga xos ahamiyat kasb etadi, desak mubolag'a bo'lmaydi.
Tadbirda Din ishlari bo'yicha qo'mita raisining birinchi o'rinbosari Muzaffar Komilov so'zga chiqib, mazkur entsiklopediyaning mazmun-mohiyati xususida to'xtaldi.
– “Islom entsiklopediyasi” reja bo'yicha 20 jilddan iborat bo'ladi, – deydi Muzaffar Komilov. – Entsiklopediyada 60 mingdan ziyod maqola o'rin olishi kutilmoqda. Keng qamrovli, akademik nashrda dinimiz ravnaqiga hissa qo'shgan buyuk shaxslarning ilmiy faoliyati, islom dini asoslari, muqaddas qadamjo va ziyoratgohlar, sahoba va tobe'inlar, muhaddis, faqih, mufassirlar haqida 1000 ga yaqin maqola, atama va so'z birikmalari, bezak materiallari, xarita hamda chizmalar o'rin olgan. Ayrim shaxslar, voqealar, atamalar ilk marta ilmiy muomalaga kiritildi. Avval tayyorlangan kitoblardan farqli ravishda yangi manbalar bilan boyitilgan mazkur entsiklopediya ilm ahli uchun noyob tuhfa bo'ldi, desak adashmagan bo'lamiz.
Darhaqiqat, entsiklopediya o'zining mazmun-mohiyati va xususiyatlaridan kelib chiqib, ilgari chop etilgan arab, turk, urdu, fors, ingliz, nemis, frantsuz tillaridagi Islom entsiklopediyalaridan tubdan farq qiladi. Kitobni tayyorlashda yurtimiz va mintaqa musulmonlari uchun an'anaviy bo'lgan xanafiy-moturidiylik tamoyillaridan kelib chiqib yondashilgan. Maqolalar yozilishida ilmiylik va xolislik mezonlariga amal qilingan. Maqolalarning akcariyat qismi birlamchi manbalar – Qur'on, tafsir, Hadis, ilmiy-ma'rifiy tadqiqotlarga asoslangan.
– “Islom entsiklopediyasi” – bugungi kungacha butun ajdodlarimiz tomonidan yig'ilgan islom olami bilan bog'liq ilmiy-ma'rifiy, ma'naviy meros sanaladi, – deydi Oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligining Ma'naviy-axloqiy tarbiya boshqarmasi boshlig'i Otabek Bozorov. – Mazkur entsiklopediya “Uchinchi Renessans” uchun katta poydevor, muhim manba bo'lib xizmat qilishi shubhasiz. Bu kitob xalqimiz va har bir yosh uchun diniy-ma'rifiy bilimlar berish bilan birgalikda, Imom Buxoriy aytganlaridek, “Najotni ilmdan izlash uchun” xizmat qiladi, deb o'ylayman.
Nashr ishlarida yurtimiz va xorijlik islomshunoslar, dinshunos, filolog, manbashunos va boshqa soha vakillaridan iborat 200 nafardan ortiq muallif, 50 nafarga yaqin taqrizchi va maslahatchi ishtirok etdi. “Islom entsiklopediyasi” ning navbatdagi jildlari bo'yicha ishlar davom ettirilmoqda.
«Asrlarni birlashtiruvchi meros»: mediaforumda Qur’on, qo‘lyozmalar va sun’iy intellektga oid loyihalar taqdim etiladi
«Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumining uchinchi yalpi sessiyasi 26 avgust kuni «Asrlarni birlashtiruvchi meros. Islom sivilizatsiyasining ma’naviy mazmun-mohiyati» mavzusida bo‘lib o‘tmoqda. Sessiyada Qur’on merosi, qadimiy qo‘lyozmalar, xattotlik, hujjatli kino hamda tarixiy manbalarni o‘rganishda sun’iy intellektdan foydalanish masalalari o‘rin olgan, xabar bermoqda iccu.uz.
Asosiy loyihalardan biri — «114 Qur’on: islom olami xattotligining 114 durdonasi» bo‘ladi. Uni Mueller & Schindler nashriyot uyi vitse-prezidenti Aleksandr Vilgelm taqdim etdi. Shuningdek, sessiyada «Katta Langar Qur’oni: haqiqat va afsonalar» xalqaro loyihasi taqdimoti bo‘lib o‘tdi. Uni Islom sivilizatsiyasi markazi ilmiy kotibi Rustam Jabborov taqdim qildi.
Sankt-Peterburg hujjatli filmlar studiyasi bosh direktori Aleksey Telnov «Yagona tarixiy meros sahifalari» loyihasi doirasida yaratilgan «Masjid» filmining treylerini namoyish etdi. Islomshunos va madaniyat arbobi Ketlin Gyobel ishtirokchilarni «Allohning 99 ismi: Uning go‘zal ismlari orqali Yaratganni anglash» noshirlik loyihasi bilan tanishtirdi.
Alohida blok yangi texnologiyalarga bag‘ishlanadi. Sberbank Istiqbolli texnologiyalarni rivojlantirish boshqarmasi ijrochi direktori Vladimir Kox hamda Islom sivilizatsiyasi markazi professori, bosh ilmiy xodimi Zohidullo Munavvarov «Sun’iy intellekt — qadimiy qo‘lyozmalarni o‘qishning raqamli kaliti» loyihasini taqdim etadi. Dasturdan, shuningdek, «Payg‘ambarning fazilatlari» kitobi va «O‘zbekiston tarix xaritasida: imperiyalar, sivilizatsiyalar, davrlar» loyihasi ham o‘rin olgan.
Xalqaro munozara «Jaholatdan ma’rifat sari: stereotiplar va islomofobiyani bartaraf etishda medianing o‘rni» mavzusida o‘tkaziladi. Unda Islom hamkorlik tashkiloti, shuningdek, Jazoir, Ummon, Pokiston, Saudiya Arabistoni, Iroq, Mali va O‘zbekistonning davlat va xalqaro ommaviy axborot vositalari vakillari ishtirok etadi.
Bundan tashqari, O‘zbekiston Jurnalistlar uyushmasi raisi Shuhrat Orif «Jurnalistikada tarix va sun’iy intellekt: merosni onlayn makonda qanday saqlash mumkin?» loyihasini, Islom sivilizatsiyasi markazi media bo‘limi rahbari O‘ktam Usmanov esa «O‘zbekistonni dunyoga mashhur qilgan olimlar» kitobini taqdim etadi. Sessiya «Dunyo Qur’oni: xattotlik an’analaridan — kelajak merosi sari» taqdimoti bilan yakunlanadi. Islom sivilizatsiyasi markazi huzuridagi Xattotlik maktabi direktori Habibullo Solih turli mamlakatlar va islom xattotlik maktablari an’analarini birlashtiruvchi noyob Qur’onni yaratish bo‘yicha xattotlar o‘rtasidagi Jahon tanlovini e’lon qiladi.
Forumning asosiy maydoni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi bo‘ladi. Unda deyarli 50 mamlakatdan media va ekspertlar hamjamiyatining 300 nafar vakili — mediakompaniyalar, axborot agentliklari va telekanallar rahbarlari, jurnalistlar, prodyuserlar, olimlar hamda kreativ industriya mutaxassislari ishtirok etadi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
