2. BAQARA SURASI, 165–167 OYaTLAR
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَتَّخِذُ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَندَادٗا يُحِبُّونَهُمۡ كَحُبِّ ٱللَّهِۖ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَشَدُّ حُبّٗا لِّلَّهِۗ وَلَوۡ يَرَى ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ إِذۡ يَرَوۡنَ ٱلۡعَذَابَ أَنَّ ٱلۡقُوَّةَ لِلَّهِ جَمِيعٗا وَأَنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُٱلۡعَذَابِ١٦٥
165. OdamlarorasidaAllohdano'zgalarniUngatengqilib, ularniAllohnisevgandeksevadiganlarhambor. Mo'minlarningesaAllohgamuhabbatlarihaddanziyodadir. Zolimlarazobgaro'parabo'lishgachbarchakuch-qudratAllohgaginaxosekaninivaAllohningazobiqattiqliginibilishsaedi!
Insonlar orasida butu sanamlarni, allaqanday tayini yo'q "iloh" va "ilohcha"larni Allohga tenglaydigan, ana shu suyanganlarini Allohdan ham yaxshiroq sevadigan, ulardan ko'proq umidvor bo'ladigan kimsalar ham bor. Qur'oni karimda bunday marhamat etilgan: "Ogohbo'lingizki, xolisdinyolg'izAllohnikidir. Undano'zga "do'st"larni ("iloh") qilibolgankimsalar: "FaqatulargabizniAllohgayaqinqilishlariuchunginaibodatqilurmiz", (deyishadi)" (Zumar, 3). Ular mushriklardir, ular bu qilmishlari uchun qiyomat kuni Alloh taolo huzurida jazo soatlarini vahima ichra kutib turganida ana shu o'zlari sig'ingan, Allohdan ustun va afzal ko'rgan ishonganlari yordamga kelarmikin?! O'z joniga zulm qilgan bunday zolim kimsalar qiyomat kuni butun kuch-qudrat ham, hukm chiqarish ham faqat Alloh taoloning O'zigagina xos ekanini, Allohning azobi nihoyatda qattiqligini bilishganida, dunyo hayotida Parvardigorlariga hech kimni, hech narsani sherik qilmagan bo'lishar edi. Alloh taolo aytadi: "Ularujoyda: "Parvardigoro, bizlarnichiqar, qilibo'tganamallarimizdanboshqachaamallarqilaylik", deyafaryodchekishadi. Axir, Bizsizlargaeslatmaoladigankishieslatmaolgudekuzoqumrbermaganmidik?! Sizlargaogohlantiruvchi (payg'ambar) hamkelganedi-ku! Bas, endi (jazolaringizni) totavering, zolimlaruchunyordamchibo'lmaydi" (Fotir, 37). Abdulloh ibn Abbos roziyallohu anhumo rivoyat qiladi: "Nabiy alayhissalom bir so'z aytdilar, men ham bir so'z aytdim. U zot: "Alloh taolodan boshqalarni Unga sherik qilgan odam o'lsa, do'zaxga tushadi", dedilar. Men: "Alloh taolodan boshqani Unga sherik qilmagan odam o'lsa, jannatga tushadi", dedim" (Buxoriy rivoyati).
إِذۡ تَبَرَّأَ ٱلَّذِينَ ٱتُّبِعُواْ مِنَ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُواْ وَرَأَوُاْ ٱلۡعَذَابَ وَتَقَطَّعَتۡ بِهِمُ ٱلۡأَسۡبَابُ١٦٦
166. O'shandapeshvolaro'zlarigaergashuvchilardantonishadivahammalariazobniko'rishadi, oralaridagimunosabatlarqirqiladi.
Inson dunyo hayotida kimga suyanib, kimni peshvo sanab yurgan bo'lsa, qiyomat kunining dahshatidan o'sha peshvolar ham sarosimaga tushib qolgani uchun ergashuvchilaridan tonib yuboradi. Chunki peshvomi-ergashuvchimi, hammaning ko'z oldida qiyomat dahshatlari, o'zlariga beriladigan azoblar ravshan namoyon bo'lib turibdi. Bunday holatda ularning oralaridagi har qanday munosabatlar uziladi, har kim o'zini, oqibatini o'ylab qoladi. Qur'oni karimda zikr etilganiday: "Yokiularningsheriklaribormi? Uholdarostgo'ybo'lishsa, o'shasheriklarinikeltirsinlar!" (Qalam, 41); "Ukundado'stdo'stidan (hol-ahvol) so'ramaydi" (Maorij, 10).
وَقَالَ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُواْ لَوۡ أَنَّ لَنَا كَرَّةٗ فَنَتَبَرَّأَ مِنۡهُمۡ كَمَا تَبَرَّءُواْ مِنَّاۗ كَذَٰلِكَ يُرِيهِمُ ٱللَّهُ أَعۡمَٰلَهُمۡ حَسَرَٰتٍ عَلَيۡهِمۡۖ وَمَا هُم بِخَٰرِجِينَ مِنَ ٱلنَّارِ١٦٧
167. Ergashuvchilar: "Koshkiqaytishningilojibo'lganidaularbizlardantonganidek, bizhamulardantonardik", deyishadi. Allohularningqilmishlarinimanashundayo'zlarigaarmonliko'rsatibqo'yadivaulardo'zaxdanaslochiqaolishmaydi.
Nodon kimsalar dunyoda ergashgan peshvolari qiyomat kuni o'zlari bilan ovora bo'lib, ergashuvchilarga hatto qiyo boqmay turgan lahzalarda dod-voy qilib qolishadi. "Agar yana dunyoga qaytishning iloji topilsa, ular bizdan tonib yuborganlariday, biz ham ulardan tongan, Allohning payg'ambariga ergashgan bo'lar edik" deya nadomatlar chekishadi. Ammo endi kech, hukmlar o'qilgan, siyohlar qurigan, har bir kimsa qilmishi uchun javob beradigan fursat kelgan. Alloh taolo har bir bandaning dunyo hayotida qilgan ishlarining eng mayda-chuydasigacha yozilgan nomai a'mollarini ko'rsatib qo'ygan. Dunyo hayotida kufr va shirk bilan o'tganlar qilmishlari naqadar armonli bo'lganini ko'rib-bilib, o'zlarini qo'ygani joy topolmay qolishadi. Endi ular qancha afsus-nadomatlar qilishmasin, bahonalar topishmasin, kimlarnidir va nimalarnidir ro'kach qilmasin, kimlardandir umidvor bo'lishmasin, baribir do'zaxdagi mangu azoblardan qutula olishmaydi. Chunki Alloh taoloning bunday va'dasi bor: "(Qiyomatkuni) zolimkimsalar: "Parvardigoro, bizlargaozginamuhlatber, Seningda'vatinggaijobateturmizvapayg'ambarlargaergashurmiz", deyishadi. (Ulargashundayjavobqilinadi): "Ilgarizavolgayuztutmasligingiz (o'lmasligingiz) haqidaqasamichganemasmidingiz?!" (Ibrohim, 44); "(Yo'q, sizlarmanashuazobdamanguqolasizlar). Bungasabab, qachonyolg'izAllohgagina (ibodatqilishga) da'vatetishganidakofirbo'lgansiz, bo'ysunmagansiz, UZotgasherikqilinganlargaimonkeltirgansiz" (G'ofir, 12).
Diniy ta’limda yangi bosqich: Toshkentda nufuzli anjuman bo‘lib o‘tmoqda
Toshkent shahridagi Islom sivilizatsiyasi markazining Katta majlislar zalida O‘zbekiston musulmonlari idorasi tasarrufidagi oliy va o‘rta maxsus diniy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilarining «Zamonaviy diniy ta’lim: pedagogika, ilm-ma’rifat va innovatsiya» mavzusidagi I ilmiy-amaliy anjumani boshlandi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi tarixida ilk bor o‘tkazilayotgan ushbu nufuzli tadbirda Prezident maslahatchisi Muzaffar Komilov, Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisi Sodiqjon Toshboyev, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari, Islom sivilizatsiyasi markazi direktori Firdavs Abduxoliqov, shuningdek, diniy ta’lim muassasalari rahbarlari, bosh imom-xatiblar va OAV vakillari ishtirok etmoqda. Anjumanga jami 700 nafarga yaqin pedagog va soha vakillari jalb etilgan bo‘lib, ularning 300 nafari bevosita zalda, 400 nafari esa hududlardan videoselektor orqali qatnashmoqda.
So‘zga chiqqan notiqlar so‘nggi yillarda Prezidentimiz tashabbuslari bilan diniy-ma’rifiy sohani takomillashtirish va zamonaviy kadrlar tayyorlash borasida amalga oshirilayotgan tizimli islohotlarga to‘xtalib o‘tmoqda. Ta’kidlanganidek, Mir Arab oliy madrasasi, Hadis ilmi maktabi, Imom Termiziy islom instituti va madrasasi hamda 4 ta xalqaro ilmiy-tadqiqot markazining tashkil etilishi ilm ahliga keng imkoniyatlar eshigini ochdi. Toshkent islom institutida magistratura ochildi, tizimdagi 510 nafar pedagogning 50 nafardan ortig‘i PhD va DSc ilmiy darajalariga ega bo‘ldi.
Shuningdek, yurtimizdagi diniy ta’lim muassasalariga Misrning Al-Azhar majmuasi ustozlari jalb etildi. 90 ta fan dasturi va yangi avlod darsliklari yaratildi. Mir Arab, Xadichai Kubro, Hidoya va Ko‘kaldosh madrasalari zamonaviy binolarga ega bo‘lib, Iordaniya, Misr va Birlashgan Arab Amirliklarining yetakchi oliy ta’lim muassasalari bilan hamkorliklar rivojlanmoqda.
Ushbu nufuzli anjumandan ko‘zlangan maqsad ham professor-o‘qituvchilar uchun ilmiy-amaliy muloqot maydonini yaratish, pedagoglarning kasbiy salohiyatini yuksaltirish, ta’lim jarayoniga raqamli va innovatsion usullarni keng joriy etishdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
