Sayt test holatida ishlamoqda!
25 Avgust, 2026   |   12 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:17
Quyosh
05:42
Peshin
12:25
Asr
17:10
Shom
19:12
Xufton
20:32
Bismillah
25 Avgust, 2026, 12 Rabi`ul avval, 1448

2. BAQARA SURASI, 158 OYaT

03.10.2020   11901   4 min.
2. BAQARA SURASI, 158 OYaT

۞إِنَّ ٱلصَّفَا وَٱلۡمَرۡوَةَ مِن شَعَآئِرِ ٱللَّهِۖ فَمَنۡ حَجَّ ٱلۡبَيۡتَ أَوِ ٱعۡتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيۡهِ أَن يَطَّوَّفَ بِهِمَاۚ وَمَن تَطَوَّعَ خَيۡرٗا فَإِنَّ ٱللَّهَ شَاكِرٌ عَلِيمٌ١٥٨

158. SafovaMarvahaqiqatanAllohningnishonlaridandir. KimBaytnihajyokiumraqilsa, ikkisiorasidaborib-kelishigunohemas. Vakimixlosilayaxshilikqilsa, Allohalbattataqdirlovchivabiluvchidir.

Safo va Marva Makkadagi ikki tog' bo'lib, Ibrohim alayhissalom zamonlaridan beri haj qiluvchilar ularda ham sa'y qilishar edi. So'ngra arab mushriklari bu tog'larga ikki but qo'yib, ularga sig'ina boshlashdi. Islom dini bilan sharaflangan sahobalar shirkdan tavba qilishgani uchun Safo va Marva tavofidan ham chekinishdi. Shunda nozil bo'lgan Allohning hukmiga ko'ra, ular orasida borib kelish (sa'y qilish)ning gunohi yo'q, balki bu haj amallaridandir. Safo va Marva orasida sa'y qilish ham musulmonlarga juda muhim ramzlardandir.

Ibrohim alayhissalom xotinlari Hojar onamiz va emizikli o'g'illari Ismoilni shu ikki tog' oralig'ida qoldirib ketadilar. Hojar onamiz: "Bizni tashlab qayoqqa ketyapsiz?" deb so'raydi. Ibrohim alayhissalom bu savolga javob bermadilar, chunki qilayotgan ishlarining hikmatini bilmas edilar. Faqat Alloh taoloning amrini bajarar edilar, xolos. Qayta-qayta so'rab javob ololmagan Hojar onamiz: "Bunga sizni Alloh buyurdimi?" deb so'radi. Tasdiq javobini olgach, "Unday bo'lsa bizni Alloh o'z holimizga tashlab qo'ymaydi", dedi va Unga tavakkul qildi. Hojar ham erlari kabi chin mo'mina edi, lekin go'dagi chanqaganini ko'rib, suv izlashga tushdi hamda Safo va Marva orasida etti marta uyoq-buyoqqa borib-keldilar. Nihoyat Alloh ona-bolaga Zamzam bulog'ini oqizib berdi. Shunga ko'ra hojilar ham haj paytida Allohga bo'lgan itoat va muhabbat ramzi sifatida Safo va Marva orasida etti martadan sa'y (yurish) qilishadi.

Hishom ibn Urvaning otalari bunday degan: "Men yosh bola bo'laturib, Nabiy alayhissalomning zavjalari Oisha roziyallohu anhoga: "Alloh taoloning: "Safo va Marva haqiqatan Allohning nishonlaridandir. Kim Baytni haj yoki umra qilsa, ikkisi orasida borib-kelishi gunoh emas. Va kim ixlos ila yaxshilik qilsa, Alloh albatta taqdirlovchi va biluvchidir" degan oyati haqida nima deysiz? Men Safo va Marvani sa'y (borib-kelish) qilmagan odam gunohkor bo'lmaydi, deb hisoblayman", dedim. Oisha onamiz: "Aslo unday emas, agar bu oyatning tafsiri sen aytganday bo'lsa, unda Safo va Marvani sa'y qilmasa ham gunohkor bo'lmas ekan-da?! Ammo bu oyat ansorlar xususida nozil bo'lgan, ular (musulmon bo'lmaslaridan oldin) Manot degan butni ulug'lashar edi. Shu boisdan ular Safo va Marvani sa'y qilishga botinishmas edi. Islom joriy etilib, musulmon bo'lganlaridan so'ng janob Rasulullohga shu haqda savol berishdi. shunda Alloh taolo yuqoridagi oyati karimani nozil qildi", dedilar" (Buxoriy rivoyati). Osim ibn Sulaymon rivoyat qiladi: "Men Anas ibn Molikdan Safo va Marva haqida so'radim. Shunda u: "Bu ikkisini sa'y qilishni johiliyat davridan qolgan odat, deb hisoblab yurardik. Islom joriy bo'lgach, ularni sa'y qilmay qo'ydik. Shunda Alloh taolo Baqara surasining ushbu oyatini nozil qildi", dedi" (Buxoriy rivoyati).

Tafsiri irfon
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Toshkentda "Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh – yangi kashfiyotlar" xalqaro mediaforumi ochildi

25.08.2026   7295   6 min.
Toshkentda

Toshkentda 25 avgust kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan tashkil etilgan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» xalqaro mediaforumining rasmiy ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi.


Marosim O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining Katta konferens-zalida o‘tkazildi. Tadbir ishtirokchilariga «Jahon jamoatchiligining Islom sivilizatsiyasi markaziga nigohi» maxsus filmi namoyish etildi.


Tadbirda O‘zbekiston Prezidenti matbuot kotibi, Prezident Administratsiyasi Kommunikatsiyalar departamenti rahbari Sherzod Asadov tabrik so‘zi bilan ishtirok etdi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi maslahatchisi Muzaffar Komilovning forum ishtirokchilariga yo‘llagan murojaatini O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasining mas’ul xodimi Rahmatulla Arziyev o‘qib eshittirdi.

 


Forum ishtirokchilariga yo‘llangan qutlov so‘zlarida  xorijiy mehmonlar va media hamjamiyati vakillariga minnatdorlik bildirildi. Forumning professional muloqot, xalqaro hamkorlik va O‘zbekistonning tarixiy-madaniy merosini ilgari surish maydoni sifatidagi ahamiyati ta’kidlandi.

 

 


Marosimning asosiy voqealaridan biri Euronews bosh direktori va bosh muharriri Klaus Shtrunsning «Yangi yaqinlik: madaniyat, media va g‘oyalar orqali Yevropa va Markaziy Osiyoni birlashtirish — Islom sivilizatsiyasi markazi global axborot makonida» mavzusidagi maxsus ma’ruzasi bo‘ldi.


Shtruns islom sivilizatsiyasining tarixiy, ilmiy, ma’naviy va madaniy merosini zamonaviy media formatlar orqali jahon auditoriyasiga yetkazish, shuningdek, Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasida axborot almashinuvini kuchaytirish muhimligini ta’kidladi.


Uning qayd etishicha, media vositalari turli mamlakatlar va jamiyatlar o‘rtasida nafaqat axborot almashinuvini ta’minlashi, balki muloqot uchun ko‘priklar ham qurishi kerak.

«Media vositalari fikrlar va yangiliklar almashinuvi uchun ko‘priklar qurishi mumkin va qurishi shart. Axir media kommunikatsiyasining mohiyati ham aynan shunda — ko‘priklar qurishda. Bugun bu yerda, qadimiy Ipak yo‘lida, kelajagimiz uchun aynan shu jarayon sodir bo‘lmoqda», — dedi Klaus Shtruns.


Euronews rahbari Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasidagi axborot makonini yanada yaqinlashtirishni tarixiy Ipak yo‘li an’analari bilan qiyosladi. Uning ta’kidlashicha, mintaqalar o‘rtasidagi zamonaviy media aloqalar iqtisodiy, madaniy va ijtimoiy hamkorlikning yangi imkoniyatlarini ham ochishi mumkin.

«Ipak yo‘lida axborot oqimi qanday kechgan bo‘lsa, bir-birimiz bilan muloqot qilish, bir-birimizning tilimizni tushunish ham shunday bo‘lsin. Bu oddiy texnik jarayondan ko‘ra kengroq tushuncha. Bu haqiqiy hamkorlikning yangi ko‘rinishi, kelajakdagi butun iqtisodiy taraqqiyot uchun harakatlantiruvchi kuch bo‘ladigan yangi axborot makonidir», — dedi u.


Klaus Shtruns, shuningdek, O‘zbekistonda yosh avlodning katta ulushga ega ekanini alohida qayd etib, bu mamlakatning kelajagi uchun ulkan imkoniyat ekanini ta’kidladi. U turli mamlakatlar yoshlarini birlashtiruvchi media va madaniy loyihalarni amalga oshirish taklifini ilgari surdi.


Uning fikricha, turli sohalar — sport, ilm-fan, ta’lim va madaniyat vakillaridan iborat yoshlarni bir joyga to‘plab, ularning tajriba almashinuvi, hujjatli filmlar suratga olishi va qo‘shma loyihalarda ishtirok etishi uchun imkoniyat yaratish mumkin. Bunday tashabbuslar orqali mamlakatlar va mintaqalar yoshlari o‘rtasida yangi aloqalarni shakllantirish mumkin.

«Bu faqat chiroyli nutqlarda emas, balki aniq va amaliy loyihalarda o‘z ifodasini topishi kerak», — dedi Euronews bosh direktori.


Shtruns media sohasidagi innovatsiyalar ham aynan shu maqsad — o‘tmish merosini asrab, kelajakni birgalikda yaratishga xizmat qilishi kerakligini ta’kidladi.

«Eng muhimi, media doimo innovatsiyalarni harakatga keltiruvchi kuch bo‘lishi kerak. Ammo bu innovatsiyalar bugun men eshitgan ajoyib maqsadga xizmat qilishi lozim: media sohasida innovatsiyalarni ilgari surish, qalbimizda o‘tmishni asrab, kelajakni yaratish», — dedi u.


Euronews rahbari forumda ishtirok etishni media sohasining jamiyat oldidagi mas’uliyati bilan bog‘ladi. Uning ta’kidlashicha, jurnalistika va media faoliyati faqat biznes yoki kasb emas, balki turli jamiyatlarni yaqinlashtirishga xizmat qiladigan muhim vazifadir.

«Ushbu noodatiy tadbirda media hamkor sifatida ishtirok etayotganimizdan faxrlanamiz. Biz uchun bu shunchaki biznes emas, oddiy kasb ham emas. Bu — o‘z burchimiz va da’vatimizdir», — dedi Klaus Shtruns.


Shu tariqa, forumning ochilish marosimida media sohasining zamonaviy vazifalari, xalqaro axborot hamkorligini rivojlantirish, madaniy merosni yangi formatlarda jahon auditoriyasiga taqdim etish va turli mintaqalar o‘rtasida yangi axborot ko‘priklarini barpo etish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.

 


O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori, WOSCU Boshqaruv raisi Firdavs Abduxaliqov «Islom sivilizatsiyasi markazi — yangi turdagi madaniy-ma’rifiy media platforma» mavzusida maxsus ma’ruza qildi.


Abduxoliqov Markaz konsepsiyasini tarixiy meros, ilm-fan, muzey ishi va yangi medialarni birlashtiruvchi zamonaviy xalqaro maydon sifatida taqdim etdi. U islom sivilizatsiyasi merosi hujjatli filmlar, televizion loyihalar, raqamli rekonstruksiyalar, multimedia va immersiv ekspozitsiyalar, shuningdek, nashriyot tashabbuslarida qanday yangi talqin kasb etayotgani haqida ma’lumot berdi. Markazning xalqaro media loyihalari, dunyodagi yetakchi ommaviy axborot vositalari bilan hamkorligi, shuningdek, tarixiy merosni o‘rganish va ommalashtirishda sun’iy intellekt hamda raqamli texnologiyalardan foydalanish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.

 


Marosim ishtirokchilariga, shuningdek, Islom sivilizatsiyasi markazi haqida prezentatsion rolik namoyish etildi.


Xalqaro mediaforumda 50 ta davlatdan media va ekspertlar hamjamiyatining 300 nafarga yaqin vakili ishtirok etmoqda. Ular orasida xalqaro telekanallar va axborot agentliklari rahbarlari hamda vakillari, jurnalistlar, noshirlar, kinematografistlar, olimlar, tadqiqotchilar va raqamli texnologiyalar sohasi mutaxassislari bor. 

iccu.uz 

Toshkentda Toshkentda Toshkentda Toshkentda Toshkentda Toshkentda
O'zbekiston yangiliklari