Bismillahir Rohmanir Rohiym
1. Ramazon hayitiga o'tar kechani bedor o'tkazish.
Hayit kuniga o'tar kechani Qur'on tilovati, zikr, tasbeh va nafl namozlar bilan o'tkazish ulkan savoblarga sabab bo'ladi. Rasululloh sollalohu alayhi vasallam: “Kim ikki iyd kechalarini Allohdan savob umidida qoim qilsa, qalblar o'ladigan kunda uning qalbi o'lmas”, deganlar (Ibn Moja, Tabaroniy rivoyati).
2. G'usl qilish.“Rasululloh sollallohu alayhi vasallam fitr, azho va arafa kunlari g'usl qilar edilar”(Ibn Moja rivoyati).
3. Eng yaxshi, yangi yoki toza kiyimlarni kiyib, xushbo'ylanish. Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam hayit namoziga chiroyli to'nlarini kiyib chiqardilar.
4. Hayit namoziga chiqishdan oldin biror narsa tanovul qilish.“Rasululloh sollallohu alayhi vasallam fitr kuni bir nechta xurmo tanovul qilib chiqardilar. Toq er edilar” (Imom Buxoriy va Imom Termiziy rivoyati).
5. Masjidga imkon qadar piyoda va ertaroq borish.“Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ikki hayit namoziga piyoda yurib chiqardilar” (Ibn Moja rivoyati).
6. Masjidga etib etguncha “Laa ilaha illalloh” va “Allohu akbar” kabi zikrlarni aytib borish.
7. Hayit namozidan oldin boshqa biror nafl namoz o'qimaslik.Masjidga borgandan so'ng tahiyyatul masjid yoki boshqa biror nafl namoz o'qilmaydi, balki zikr qilib o'tiriladi.
8. Namozga bir ko'chadan borib, boshqasidan qaytish. Nabiy sollallohu alayhi vasallam shunday qilar edilar.
9. Hayit bilan muborakbod etish.Sahobalar: “Taqobbal Alloh minna va minkum (Alloh bizdan ham, sizdan ham qabul etsin)”, deb bir-birlarini bayram bilan tabriklashardi.
10. Ahli ayol va yosh bolalarni xursand qilish. Oilada bayram kayfiyatini paydo qilish, sovg'a-hadyalar ulashish kerak. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Sizlarning eng yaxshingiz o'z ahli ayoliga yaxshi munosabatda bo'lganingizdir”, deganlar (Imom Termiziy rivoyati).
11. Qavm-qarindosh, yosh ulug'larni ziyorat qilish.
12. Tanish-bilish, yoru do'st, qo'ni-qo'shnilarni bayram bilan tabriklash.
Alloh taolo tutgan ro'za, qilayotgan solih amal va duolaringizni husni qabul etsin! Ramazon hayitingiz muborak bo'lsin!
Davron NURMUHAMMAD
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bolalar bilan shunday gaplashar edilarki, ular o‘zlarini xuddi kattalardek his etishardi. Ammo ayrim odamlar bolalar bilan kulgili tovushlar chiqarib o‘ynashadi. Ba’zan ko‘chadagi bolalar bilan ham ularning jig‘iga tegib, o‘zlari qochib ketmaguncha hazillashadilar.
Hatto 10 yoshar bolani yuzlarini chimchilab xuddi go‘dakka o‘xshab kulishini kutamiz. Bunday erkalashlarda bola o‘zini kattalardek his qilmaydi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ibn Abbos bilan suhbatlashganda, unga nimalarni aytganlarini bilasizmi? U zot sollallohu alayhi vasallam bunday dedilar: “Ey bolakay! Men senga kalimalarni o‘rgataman. Allohni(ng buyrug‘u qaytariqlarini) muhofaza qilgin, shunda U Zot seni muhofaza qiladi. Allohni muhofaza qilsang, U Zotni ro‘parangda topasan.
So‘ramoqchi bo‘lsang, Allohdan so‘ra. Ko‘mak istamoqchi bo‘lsang, Allohdan ista. Bilki, agar butun ummat (mahluqotlar) senga biror manfaat berish uchun jamlansa ham, Alloh senga yozgan narsadan boshqasini bera olmaydi. Agar ularning hammasi senga biror zarar yetkazish uchun jamlansa ham, Alloh senga yozgan narsadan boshqasini yetkaza olmaydi”.
Ushbu muborak hadis Ibn Abbos roziyallohu anhu orqali bizgacha yetib keldi. Bu go‘zal so‘zlarni Ibn Abbos roziyallohu anhu Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan tinglaganlarida bor yo‘g‘i 9 yoshda edilar.
Davron NURMUHAMMAD