Sayt test holatida ishlamoqda!
25 Avgust, 2026   |   12 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:17
Quyosh
05:42
Peshin
12:25
Asr
17:10
Shom
19:12
Xufton
20:32
Bismillah
25 Avgust, 2026, 12 Rabi`ul avval, 1448

2. BAQARA (sigir) SURASI, 91–93 OYATLAR

25.08.2020   6685   5 min.
2. BAQARA (sigir) SURASI, 91–93 OYATLAR

 

 

وَإِذَا قِيلَ لَهُمۡ ءَامِنُواْ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ قَالُواْ نُؤۡمِنُ بِمَآ أُنزِلَ عَلَيۡنَا وَيَكۡفُرُونَ بِمَا وَرَآءَهُۥ وَهُوَ ٱلۡحَقُّ مُصَدِّقٗا لِّمَا مَعَهُمۡۗ قُلۡ فَلِمَ تَقۡتُلُونَ أَنۢبِيَآءَ ٱللَّهِ مِن قَبۡلُ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ٩١

91. Agar ularga: "Alloh tushirgan narsaga imon keltiringlar" deyilsa, "Biz o‘zimizga tushirilgan narsaga imon keltiramiz" deb, o‘z kitoblarini tasdiqlab kelgan Haq Kitobni inkor qilishadi. (Ey Muhammad): "Agar mo‘min bo‘lsanglar, nega oldin Allohning payg‘ambarlarini o‘ldirdinglar?" deng.

Islom ta’limotiga ko‘ra, Odam alayhissalomdan tortib oxirgi payg‘ambar Muhammad alayhissalomgacha bo‘lgan barcha payg‘ambarlar Islomga – yolg‘iz Allohga imon keltirishga da’vat qilishgan, qiyomat kuniga va unda har kim bu dunyodagi amaliga yarasha mukofot yoki jazo olishiga ishonishga chaqirishgan, insonlarning ikki dunyo saodatiga erishishlariga sabab bo‘ladigan shariat ahkomlarini bayon qilishgan. Chunki Islom kelajak, istiqbol risolati bo‘lgani kabi olis moziy risolati hamdir. U o‘z javharida, e’tiqodiy va axloqiy mohiyatida o‘tgan barcha payg‘ambarlar va nozil qilingan kitoblar risolatidir. Demak, barcha payg‘ambarlar Islom bilan kelishgan, tavhidga chaqirishgan. Bunga Qur’oni karimning ko‘pgina oyatlari dalolat qiladi. Islom mohiyatiga ko‘ra, Nuh alayhissalom zamonlaridan to payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalomgacha kelgan barcha payg‘ambarlarning risolatidir.

Ammo insoniyatning juda oz qismi ularga ergashgan. "Faqat qo‘limizdagi narsalarga yoki ota-bobolarimiz e’tiqodiga ishonamiz" deya Alloh taolo huzuridan kelgan vahiylarga quloq solishmadi, eng ayanchlisi, ularni inkor qilishgacha borishdi. Gumroh va so‘qir insonlar Allohning payg‘ambarlari da’vatiga quloq solishmadi, hatto ularni yolg‘onchiga chiqarishdi, o‘ldirishgacha borib yetishdi. Ana shunday sarkash, isyonkor, itoatsiz, noshukr qavmlar bu dunyoning o‘zidayoq turli baloyu-ofatlarga, falokatlarga uchrab, Yer yuzidan yo‘q qilib yuborildi. Qur’oni karimda zikri kelgan payg‘ambarlarning qissalarida ana shu qavmlarning fojiasi keltirilgan: "(Ey Muhammad), agar ular (ya’ni, Makka mushriklari) sizni yolg‘onchi qilsalar, ulardan ilgari Nuh qavmi, Od, Samud (qabilalari) ham (o‘zlariga yuborilgan payg‘ambarlarni) yolg‘onchi qilgandirlar. Ibrohimning qavmi (Ibrohimni), Lut qavmi (Lutni), Madyan aholisi (Shuaybni yolg‘onchi qilgandirlar). Muso ham yolg‘onchiga chiqarildi. Men esa kofir bo‘lgan kimsalarga muhlat berib qo‘yib, so‘ngra ularni (O‘z azobim bilan) ushladim. Bas, Mening inkorim qanday bo‘ldi?!" (Haj, 42-44). Darhaqiqat, payg‘ambarlar tarixiga nazar solsak, insonlar hamisha isyonda bo‘lgani, o‘zlariga da’vat va vahiy keltirgan Allohning elchilariga bo‘ysunishmagani uchun oxiri bu dunyoda cheksiz azob-kulfatlar, oxiratda esa alamli jahannam qiynoqlari kutayotganidan ogohlantirilgan.

۞وَلَقَدۡ جَآءَكُم مُّوسَىٰ بِٱلۡبَيِّنَٰتِ ثُمَّ ٱتَّخَذۡتُمُ ٱلۡعِجۡلَ مِنۢ بَعۡدِهِۦ وَأَنتُمۡ ظَٰلِمُونَ٩٢

92. Va Muso sizlarga ochiq hujjat keltirdi, sizlar esa u yo‘qligida zolimlardan bo‘lib buzoqqa sig‘indingizlar.

Alloh taolo Muso alayhissalomni Bani Isroilga payg‘ambar qilib yuborgandi. Muso alayhissalomning nomi Qur’oni karimda yuz martadan ko‘p takrorlanib kelgan. Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga qavm tomonidan jabr-zulm kuchayib ketganda u zot: “Alloh birodarim Musoga rahm qilsin. U mendan ko‘ra qattiqroq ozorlarga uchrasa-da, lekin bunga sabr qildi”, deganlar. Muso alayhissalom yashagan davrda Ramses Ikkinchi degan zolim va qattiqqo‘l fir’avn (hukmdor) davlatni boshqargan edi. Alloh taolo payg‘ambari Musoning imonsiz Fir’avnga qarshi e’tiqodiy kurash olib borishi uchun uni turli mo‘jizalar bilan qo‘lladi. Muso alayhissalom ko‘rsatgan hassaning ilonga aylanishi, qo‘llarining oppoq bo‘lishi, dengizning ikkiga bo‘linishi, Tavrotning tushirilishi kabi ochiq-oydin dalil-hujjatlarni ko‘rib turib ham Bani Isroil darrov to‘g‘ri yo‘ldan chalg‘idi va Muso alayhissalom Tur tog‘iga Alloh taolo bilan roz aytishga ketganida bir kohin yasagan oltin buzoqqa sig‘ina boshladi.

وَإِذۡ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَكُمۡ وَرَفَعۡنَا فَوۡقَكُمُ ٱلطُّورَ خُذُواْ مَآ ءَاتَيۡنَٰكُم بِقُوَّةٖ وَٱسۡمَعُواْۖ قَالُواْ سَمِعۡنَا وَعَصَيۡنَا وَأُشۡرِبُواْ فِي قُلُوبِهِمُ ٱلۡعِجۡلَ بِكُفۡرِهِمۡۚ قُلۡ بِئۡسَمَا يَأۡمُرُكُم بِهِۦٓ إِيمَٰنُكُمۡ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ٩٣

93. Sizlardan ahd olib, tepangizga Tur tog‘ini ko‘tarib: "Biz sizlarga bergan Kitobni mahkam tutinglar va eshitinglar" deganimizni eslanglar. Ular: "Eshitdik, ammo itoat qilmadik", deyishdi. Kufrlari sababidan qalblariga buzoq muhabbatini soldik. (Ey Muhammad), ayting: "Agar mo‘min bo‘lsanglar, "imon"laringiz buyurgan narsa bunchalik yomon-a!".

Isroil avlodlari payg‘ambar Muso alayhissalomning Tur tog‘iga borib Parvardigori bilan rozlashganidan keyin olib kelgan da’vatlarini ham inkor qila boshladi. Shunda Alloh taolo mushrik qavmni jazolash uchun ular qalbiga buzoqqa sig‘inish muhabbatini solib qo‘ydi. Muso alayhissalom Somiriy yasagan buzoqni olovda yondirib, kulini dengizga sochib yubordilar. Kim buzoqqa sig‘ingan bo‘lsa, rangi sarg‘ayib ketaverdi. Isroil avlodlarining imonlilaridan buzoqqa sig‘inuvchilar alohida ajralib qolishdi. Ularga jazoni yolg‘iz Allohdan kutishar edi. Ya’ni, Bani Isroil tashida itoat qilganini aytsa ham, qalbida buni inkor qilar edi. Shuning uchun Muhammad alayhissalomga ularning bu imonlari yomonligini aytish buyurilmoqda.

Tafsiri irfon
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Toshkentda "Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh – yangi kashfiyotlar" xalqaro mediaforumi ochildi

25.08.2026   4147   6 min.
Toshkentda

Toshkentda 25 avgust kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan tashkil etilgan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» xalqaro mediaforumining rasmiy ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi.


Marosim O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining Katta konferens-zalida o‘tkazildi. Tadbir ishtirokchilariga «Jahon jamoatchiligining Islom sivilizatsiyasi markaziga nigohi» maxsus filmi namoyish etildi.


Tadbirda O‘zbekiston Prezidenti matbuot kotibi, Prezident Administratsiyasi Kommunikatsiyalar departamenti rahbari Sherzod Asadov tabrik so‘zi bilan ishtirok etdi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi maslahatchisi Muzaffar Komilovning forum ishtirokchilariga yo‘llagan murojaatini O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasining mas’ul xodimi Rahmatulla Arziyev o‘qib eshittirdi.

 


Forum ishtirokchilariga yo‘llangan qutlov so‘zlarida  xorijiy mehmonlar va media hamjamiyati vakillariga minnatdorlik bildirildi. Forumning professional muloqot, xalqaro hamkorlik va O‘zbekistonning tarixiy-madaniy merosini ilgari surish maydoni sifatidagi ahamiyati ta’kidlandi.

 

 


Marosimning asosiy voqealaridan biri Euronews bosh direktori va bosh muharriri Klaus Shtrunsning «Yangi yaqinlik: madaniyat, media va g‘oyalar orqali Yevropa va Markaziy Osiyoni birlashtirish — Islom sivilizatsiyasi markazi global axborot makonida» mavzusidagi maxsus ma’ruzasi bo‘ldi.


Shtruns islom sivilizatsiyasining tarixiy, ilmiy, ma’naviy va madaniy merosini zamonaviy media formatlar orqali jahon auditoriyasiga yetkazish, shuningdek, Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasida axborot almashinuvini kuchaytirish muhimligini ta’kidladi.


Uning qayd etishicha, media vositalari turli mamlakatlar va jamiyatlar o‘rtasida nafaqat axborot almashinuvini ta’minlashi, balki muloqot uchun ko‘priklar ham qurishi kerak.

«Media vositalari fikrlar va yangiliklar almashinuvi uchun ko‘priklar qurishi mumkin va qurishi shart. Axir media kommunikatsiyasining mohiyati ham aynan shunda — ko‘priklar qurishda. Bugun bu yerda, qadimiy Ipak yo‘lida, kelajagimiz uchun aynan shu jarayon sodir bo‘lmoqda», — dedi Klaus Shtruns.


Euronews rahbari Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasidagi axborot makonini yanada yaqinlashtirishni tarixiy Ipak yo‘li an’analari bilan qiyosladi. Uning ta’kidlashicha, mintaqalar o‘rtasidagi zamonaviy media aloqalar iqtisodiy, madaniy va ijtimoiy hamkorlikning yangi imkoniyatlarini ham ochishi mumkin.

«Ipak yo‘lida axborot oqimi qanday kechgan bo‘lsa, bir-birimiz bilan muloqot qilish, bir-birimizning tilimizni tushunish ham shunday bo‘lsin. Bu oddiy texnik jarayondan ko‘ra kengroq tushuncha. Bu haqiqiy hamkorlikning yangi ko‘rinishi, kelajakdagi butun iqtisodiy taraqqiyot uchun harakatlantiruvchi kuch bo‘ladigan yangi axborot makonidir», — dedi u.


Klaus Shtruns, shuningdek, O‘zbekistonda yosh avlodning katta ulushga ega ekanini alohida qayd etib, bu mamlakatning kelajagi uchun ulkan imkoniyat ekanini ta’kidladi. U turli mamlakatlar yoshlarini birlashtiruvchi media va madaniy loyihalarni amalga oshirish taklifini ilgari surdi.


Uning fikricha, turli sohalar — sport, ilm-fan, ta’lim va madaniyat vakillaridan iborat yoshlarni bir joyga to‘plab, ularning tajriba almashinuvi, hujjatli filmlar suratga olishi va qo‘shma loyihalarda ishtirok etishi uchun imkoniyat yaratish mumkin. Bunday tashabbuslar orqali mamlakatlar va mintaqalar yoshlari o‘rtasida yangi aloqalarni shakllantirish mumkin.

«Bu faqat chiroyli nutqlarda emas, balki aniq va amaliy loyihalarda o‘z ifodasini topishi kerak», — dedi Euronews bosh direktori.


Shtruns media sohasidagi innovatsiyalar ham aynan shu maqsad — o‘tmish merosini asrab, kelajakni birgalikda yaratishga xizmat qilishi kerakligini ta’kidladi.

«Eng muhimi, media doimo innovatsiyalarni harakatga keltiruvchi kuch bo‘lishi kerak. Ammo bu innovatsiyalar bugun men eshitgan ajoyib maqsadga xizmat qilishi lozim: media sohasida innovatsiyalarni ilgari surish, qalbimizda o‘tmishni asrab, kelajakni yaratish», — dedi u.


Euronews rahbari forumda ishtirok etishni media sohasining jamiyat oldidagi mas’uliyati bilan bog‘ladi. Uning ta’kidlashicha, jurnalistika va media faoliyati faqat biznes yoki kasb emas, balki turli jamiyatlarni yaqinlashtirishga xizmat qiladigan muhim vazifadir.

«Ushbu noodatiy tadbirda media hamkor sifatida ishtirok etayotganimizdan faxrlanamiz. Biz uchun bu shunchaki biznes emas, oddiy kasb ham emas. Bu — o‘z burchimiz va da’vatimizdir», — dedi Klaus Shtruns.


Shu tariqa, forumning ochilish marosimida media sohasining zamonaviy vazifalari, xalqaro axborot hamkorligini rivojlantirish, madaniy merosni yangi formatlarda jahon auditoriyasiga taqdim etish va turli mintaqalar o‘rtasida yangi axborot ko‘priklarini barpo etish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.

 


O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori, WOSCU Boshqaruv raisi Firdavs Abduxaliqov «Islom sivilizatsiyasi markazi — yangi turdagi madaniy-ma’rifiy media platforma» mavzusida maxsus ma’ruza qildi.


Abduxoliqov Markaz konsepsiyasini tarixiy meros, ilm-fan, muzey ishi va yangi medialarni birlashtiruvchi zamonaviy xalqaro maydon sifatida taqdim etdi. U islom sivilizatsiyasi merosi hujjatli filmlar, televizion loyihalar, raqamli rekonstruksiyalar, multimedia va immersiv ekspozitsiyalar, shuningdek, nashriyot tashabbuslarida qanday yangi talqin kasb etayotgani haqida ma’lumot berdi. Markazning xalqaro media loyihalari, dunyodagi yetakchi ommaviy axborot vositalari bilan hamkorligi, shuningdek, tarixiy merosni o‘rganish va ommalashtirishda sun’iy intellekt hamda raqamli texnologiyalardan foydalanish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.

 


Marosim ishtirokchilariga, shuningdek, Islom sivilizatsiyasi markazi haqida prezentatsion rolik namoyish etildi.


Xalqaro mediaforumda 50 ta davlatdan media va ekspertlar hamjamiyatining 300 nafarga yaqin vakili ishtirok etmoqda. Ular orasida xalqaro telekanallar va axborot agentliklari rahbarlari hamda vakillari, jurnalistlar, noshirlar, kinematografistlar, olimlar, tadqiqotchilar va raqamli texnologiyalar sohasi mutaxassislari bor. 

iccu.uz 

Toshkentda Toshkentda Toshkentda Toshkentda Toshkentda Toshkentda
O'zbekiston yangiliklari