Surrogat onalik joizmi?
Cavol: Singlimning 9 yildan beri farzandi yuk, 3 marta EKO kildi, lekin bo'lmadi. Hozir sog'lig'i ham joyida emas. Singlimning 2 tayyor embrioni muzlatilgan, klinikada turibdi. Men opasi surrogat ona bo'lib, singlimga bolasini tug'ib bersam bo'ladimi? Pul ishlab olish va boshka g'ayr maqsad uchun emas, singlimga kuyinganim uchun shu yo'lni tanlamoqchiman. Lekin Islomda mumkin bo'lsa agar.
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohim.
“Surrogat” so'zi lotinchadan olingan so'z bo'lib – “boshqasining o'rniga qo'yilgan” degan ma'noni bildiradi. Hozirda bizda keng tarqalayotgan “surrogat ona” degan ibora ham homilador bo'lib, farzand tug'ishda onaning o'rniga foydalanilgan ayol nazarda tutiladi. Bunda erning spermasi va xotinining tuxumhujayrasidan bo'lgan embrionni rivojlantirish uchun boshqa ayolning bachadoniga o'tkaziladi. Ko'pincha surrogat onalik pul evaziga, ba'zan ko'ngilli tarzda ham amalga oshiriladi.
Ushbu amaliyot shariatimizning umumiy qoidalariga ko'ra harom sanaladi. Bunda uni pul evaziga bajariladimi yoki ko'ngilli tarzdami farqi yo'q. Chunki ushbu amaliyotda erkak bilan bachadoni ijaraga olingan ayolning o'rtasida nikoh bo'lmaydi. Alloh taolo Qur'oni karimda mo'minlarni vasf qilib bunday marhamat qilgan:
“Ular avratlarini (haromdan) saqlovchidirlar. Illo, o'z jufti halollari va qo'l ostidagilar (cho'rilar) bundan mustasnodir. Bas, albatta, ular malomat qilinuvchi emaslar. Kimki shundan o'zgani istasa, bas, ana o'shalar haddan oshuvchidirlar”(Mu'minun surasi, 5-7 oyatlar).
Agar nikoh bo'lgan taqdirda (masalan, o'sha ayol erkakning ikkinchi xotini bo'lsa) ham mazkur amaliyot halol bo'lmaydi. Chunki bu nasablarni chalkashishiga olib keladi.
Shu va bundan boshqa omillarni hisobga olib, zamonamizning barcha ulamolari, ko'plab fatvo uyushmalari surrogat onalikni harom ekaniga fatvo berganlar. Jumladan, Islom Olami uyushmasi qoshidagi Islom Fiqhi Akademiyasi 1402 hijriy (1982 milodiy) yil o'tkazilgan yig'ilishida ushbu amaliyotni harom deb qaror qabul qilgan. Vallohu a'lam.
O'zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo markazi.
Har bir murojaat ortida inson taqdiri bor (fotolavha)
O‘zbekiston musulmonlari idorasi tomonidan yo‘lga qo‘yilgan ochiq va samimiy muloqot tizimi fuqarolar murojaatlarini atroflicha o‘rganish hamda ularga tezkor yechim topishda muhim omil bo‘lmoqda.
Bugun, 26 avgust kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari Zayniddin domla Eshonqulov navbatdagi fuqarolar qabulini o‘tkazib, yurtdoshlarimizning taklif va murojaatlarini tingladi.
Yuzma-yuz muloqot jarayonida masjidlar holati va faoliyati, imom-xatiblar ishi, haj va umra ziyoratlarini tashkil etish, oilaviy munosabatlarni tartibga solish hamda moddiy yordam ko‘rsatishga oid qator masalalar ko‘rib chiqildi.
Murojaatlarning aksariyati joyida ijobiy hal etilgan bo‘lsa, qo‘shimcha o‘rganish talab qiladigan masalalar yuzasidan tegishli mutasaddilarga aniq ko‘rsatmalar berildi.
Eslatib o‘tamiz, bu kabi ochiq muloqot tadbirlari Diniy idoraning hududiy vakilliklari hamda yurtimizdagi barcha jome masjidlarda har haftaning chorshanba kuni muntazam o‘tkazib kelinmoqda.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati
