Surrogat onalik joizmi?
Cavol: Singlimning 9 yildan beri farzandi yuk, 3 marta EKO kildi, lekin bo'lmadi. Hozir sog'lig'i ham joyida emas. Singlimning 2 tayyor embrioni muzlatilgan, klinikada turibdi. Men opasi surrogat ona bo'lib, singlimga bolasini tug'ib bersam bo'ladimi? Pul ishlab olish va boshka g'ayr maqsad uchun emas, singlimga kuyinganim uchun shu yo'lni tanlamoqchiman. Lekin Islomda mumkin bo'lsa agar.
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohim.
“Surrogat” so'zi lotinchadan olingan so'z bo'lib – “boshqasining o'rniga qo'yilgan” degan ma'noni bildiradi. Hozirda bizda keng tarqalayotgan “surrogat ona” degan ibora ham homilador bo'lib, farzand tug'ishda onaning o'rniga foydalanilgan ayol nazarda tutiladi. Bunda erning spermasi va xotinining tuxumhujayrasidan bo'lgan embrionni rivojlantirish uchun boshqa ayolning bachadoniga o'tkaziladi. Ko'pincha surrogat onalik pul evaziga, ba'zan ko'ngilli tarzda ham amalga oshiriladi.
Ushbu amaliyot shariatimizning umumiy qoidalariga ko'ra harom sanaladi. Bunda uni pul evaziga bajariladimi yoki ko'ngilli tarzdami farqi yo'q. Chunki ushbu amaliyotda erkak bilan bachadoni ijaraga olingan ayolning o'rtasida nikoh bo'lmaydi. Alloh taolo Qur'oni karimda mo'minlarni vasf qilib bunday marhamat qilgan:
“Ular avratlarini (haromdan) saqlovchidirlar. Illo, o'z jufti halollari va qo'l ostidagilar (cho'rilar) bundan mustasnodir. Bas, albatta, ular malomat qilinuvchi emaslar. Kimki shundan o'zgani istasa, bas, ana o'shalar haddan oshuvchidirlar”(Mu'minun surasi, 5-7 oyatlar).
Agar nikoh bo'lgan taqdirda (masalan, o'sha ayol erkakning ikkinchi xotini bo'lsa) ham mazkur amaliyot halol bo'lmaydi. Chunki bu nasablarni chalkashishiga olib keladi.
Shu va bundan boshqa omillarni hisobga olib, zamonamizning barcha ulamolari, ko'plab fatvo uyushmalari surrogat onalikni harom ekaniga fatvo berganlar. Jumladan, Islom Olami uyushmasi qoshidagi Islom Fiqhi Akademiyasi 1402 hijriy (1982 milodiy) yil o'tkazilgan yig'ilishida ushbu amaliyotni harom deb qaror qabul qilgan. Vallohu a'lam.
O'zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo markazi.
Kuala-Lumpurda malayziyalik mashhur san’atkorning O‘zbekistonda suratga olingan yangi albomi taqdimoti o‘tkazildi
Malayziya va Janubi-Sharqiy Osiyoda mashhur bo‘lgan san’atkor Hofiz Hamidunning O‘zbekistonda suratga olingan “Salawat. The Beloved” nomli yangi musiqiy albomi taqdimoti bo‘lib o‘tdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Malayziyalik san’atkorlarning O‘zbekistonda ijodiy loyihalarni amalga oshirish va yurtimizning boy tarixiy-madaniy merosini xalqaro auditoriya orasida targ‘ib qilishga qiziqishi ortib bormoqda.
Mazkur ijodiy loyiha doirasida Hofiz Hamidun va uning ijodiy jamoasi joriy yil avgust oyida O‘zbekistonga tashrif buyurib, Toshkent, Samarqand va Buxoro viloyatida qator videokliplarni suratga oldi.
Suratga olish jarayonlari mamlakatimizning tarixiy-madaniy va sayyohlik salohiyatini namoyon etuvchi qator diqqatga sazovor obyektlarda tashkil etildi.
Yangi albomning Malayziyadagi premerasida 24 ta elektron va bosma nashr, 40 dan ziyod OAV vakillari ishtirok etdi. O‘zbekistonda suratga olingan albom premerasi to‘g‘risida ijtimoiy tarmoqlarda 100 ga yaqin post va materiallar e’lon qilindi.
Tadbir doirasida Hofiz Hamidunning O‘zbekistonning boy islomiy, tarixiy va madaniy merosiga bag‘ishlangan foto-ko‘rgazmasi ham namoyish etildi. E’tiborlisi, xonandaning ta’kidlashicha, yangi albom qisqa vaqt ichida 1,4 milliondan ziyod tomoshabin e’tiborini jalb etgan.
Bu ko‘rsatkich O‘zbekistonning madaniy va sayyohlik salohiyatini Janubi-Sharqiy Osiyo auditoriyasiga yetkazishda zamonaviy media va san’at loyihalarining katta imkoniyatlarga ega ekanini ko‘rsatmoqda.
Mazkur media-loyiha O‘zbekistonning Malayziyadagi elchixonasi va Turizm qo‘mitasi bilan hamkorlikda yurtimizda so‘nggi yillarda diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan islohotlar hamda mamlakatda ziyorat turizmi uchun yaratilayotgan zamonaviy imkoniyatlarni Janubi-Sharqiy Osiyo jamoatchiligiga yetkazish maqsadida amalga oshirildi.
Hofiz Hamidunning ijodiy loyihasi nafaqat musiqa va san’at sohasidagi hamkorlik, balki O‘zbekistonning Malayziya va ASЕAN mintaqasi bilan madaniy va turizm diplomatiyasining samarali namunasi sifatida ham ahamiyatlidir.
Mazkur tashabbus O‘zbekiston va Malayziya o‘rtasidagi tobora rivojlanib borayotgan madaniy-gumanitar hamkorlik va xalqlar o‘rtasidagi do‘stlik aloqalarining yana bir yorqin namunasi bo‘ldi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
