Ahli sunna val-jamoa aqidasiga ko'ra, mutlaq komillik Alloh taologa xosdir, U Zotida ham, sifatlarida ham, fe'llarida ham maxluqotlariga hech bir jihatdan o'xshamaydi va barcha aybu nuqsonlardan pokdir. Mana shunday e'tiqod qilish har bir mukallaf (oqil va balog'atga etgan kishiga) farzi ayn hisoblanadi.
Alloma Abul Muzaffar Tohir ibn Muhammad al-Isfiroyiniy (vaf. 471-hijriy.) “At-Tabsir fid-din”nomli asarida aytadi:
“Yana bilishingiz lozimki, al-Qodim (mavjudligining boshlanishi yo'q bo'lgan Zot Alloh) subhanahu va taolo jism ham emas, javhar ham emas. Chunki jism eng kichik zarralarning biriktirilishi ila hosil bo'ladi, (bunda biriktiruvchiga muhtojlik bor). Javhar esa (o'zi eng kichik zarra bo'lib), uni bir-biriga biriktirish va yopishtirish joiz hisoblanadi. Har bir ana shunday xususiyatga ega bo'lgan narsaning chegarasi va nihoyasi bo'ladi. Darhaqiqat, (har bir chegarali va nihoyali narsa uni ana shu maxsus miqdor bilan belgilagan va xoslagan zotga muhtoj bo'lishi e'tiboridan) Alloh taolo uchun chegara va nihoya mumkin bo'lmagan muhol ishdir.
Alloh taolo jismning sifatini zikr qilgan oyatida u ziyodalikni qabul qilishini aytadi:
“Va (Alloh taolo) uni (ya'ni Tolutni) ilmda va jismda kenglik jihatidan ziyoda qildi” (Baqara, 247-oyat). Ushbu oyatdan nimayiki jism bo'lsa, unga ziyodalik va nuqson joiz bo'lishi ayon bo'ladi. (Bu esa har qanday jism uni maxsus miqdor bilan belgilovchi va xoslovchi zotga muhtoj bo'lishini keltirib chiqaradi). Alloh taolo uchun ziyodalik va nuqson joiz emas”. (159-b.) Zero, Uning O'zi maxluqotlarini ziyoda va nuqsonli qiluvchidir. Aks holda U ham maxluqotlarga o'xshash bo'lib qolar edi. Alloh taolo bundan pokdir.
Mir Arab oliy madrasasi o'qituvchisi
Asrorxon Mahmudov.
Insonning fe’li qiziq: biz ko‘pincha o‘zimizda yo‘q narsalar haqida qayg‘urib, qo‘limizdagi bebaho ne’matlarni odatdagi holdek qabul qilamiz. Vaholanki, biz oddiy deb bilgan qulayliklar, sog‘liq va boshqa imkoniyatlar sayyoramizning millionlab aholisi uchun eng katta orzu hisoblanadi.
Jumladan, bugungi tongni dunyo bo‘yicha 174 mingga yaqin inson qarshi ololmadi. Ayni damda 50 milliondan ortiq odam saraton kasalligi bilan kurashmoqda. 300 million inson ranglar jilosini ko‘rish baxtidan mahrum. 400 millionga yaqin kishi esa eshitish moslamalarisiz dunyo tovushlarini eshita olmaydi. 770 milliondan ortiq katta yoshdagi inson hanuzgacha o‘qish va yozishni bilmaydi. 2,5 milliarddan ziyod aholi global axborot va internet imkoniyatlaridan uzilgan holda yashamoqda. 6,5 milliard inson esa samolyotda umuman uchib ko‘rmagan...
Bu raqamlar shunchaki quruq ko‘rsatkichlar emas. Ular ortida millionlab insonlarning ana shunday ayanchli taqdiri yotibdi.
Agar siz hozir ushbu matnni o‘qiy olayotgan, atrofdagi ranglar va tovushlarni his qilayotgan, eng muhimi, yangi kunni sog‘-omon yashayotgan bo‘lsangiz, demak, siz sayyoradagi eng baxtli insonlardan birisiz. Shunday ekan, turmush tashvishlaridan nolishni to‘xtating. Yon-atrofga boqing: siz yashayotgan bugungi kunga kimlardir yetmadi. Demak, har bir xotirjam olingan nafas, har tinch otgan tong uchun Yaratganga hamdlar aytib, shukronalik kayfiyati bilan yashang. Chunki siz eng boy odamsiz!
Akbarshoh RASULOV