Haj safari vaqtida ayollar hayz ko'rib qolsa (5 qism)
- Haj safari vaqtida ayollar hayz ko'rib qolsa, masjidi Nabaviyga, masjidi Haromga va boshqa masjidlarga kirmaydi. Hayz holatida masjidga kirsa qattiq gunohkor bo'ladi.
- Ayollar haj amallarini boshlashdan oldin hayz boshlanib qolsa, mehmonxonada g'usl qiladi, niyat qilib ehromga kiradi va talbiya aytishni boshlaydi. Niyat va talbiya aytish bilan ehromga to'liq kirgan hisoblanadi.
- Hayz ko'rgan ayol masjidga kirmaydi, namoz va Qur'on o'qimaydi.
- Haj safaridagi ayol hayz ko'rib qolsa Minoga, Arofatga, Muzdalifaga borishi, shaytonga tosh otishi va qurbonlik qilishi mumkin.
- Hayz ko'rgan ayol Makkai mukarramaga etib kelgach, Masjidul Haromga kirmaydi, tavof va sa'y qilmaydi.
- Hayz ko'rgan ayol ehromda bo'lganligi bois uzrli kunlarda ham ehtiyot bo'lishi kerak, chunki ehromda mumkin bo'lmagan holatlar (mushk, atir, nam salfetka, xushbo'y taglik, xushbo'y kosmetikadan foydalanish, daraxt barglarini uzish, jonivorlarga ozor berish va boshqalar bilan janjallashish) mumkin emas.
- Hayzli holatda ham salavotlar, tasbehlar va duolar qilish mumkin.
- Ehrom holatida hayz tugagandan keyin g'uslni poklanish uchun qiladi va Ka'bani 7 marta tavof qiladi, 2 rakat tavof namozini o'qiydi, duo bilan zam-zam suvi ichadi va duo bilan Safodan boshlab Marva tomonga sa'yni boshlaydi. 7 marta sa'y qilinadi
- Tavof vaqtida hayz ko'rib qolsa, o'sha zahoti tavofni to'xtatadi va masjiddan chiqadi. Poklangach, g'usl qilib tavof, sa'y qiladi va soch kestiradi. Ehromdan chiqiladi.
- Tavofni tugatgach, hayz ko'rib qolsa, tavof namozini o'qimay, tezda sa'y qilishga o'tadi va 7 marta sa'y qiladi. Qolib ketgan tavof namozini poklangandan keyin Haramda, uni imkoni bo'lmasa, xohlagan joyda o'qib qo'yadi.
- Haj uchun ehromga kirgan ayol hayz ko'rib qolsa, hayzdan pok bo'lgach, qaytadan ehromga kirmaydi, balki birinchi bog'lagan ehromi bilan davom ettiraveradi.
- Ayol kishi tamattu' niyatida miyqotdan umra qilishga ehrom bog'lab, umra arkonlarini ado qilishdan ilgari hayz ko'rib qolsa va haj amallari boshlangunicha hayzdan pok bo'lmasa, umra ehromidan chiqib, haj uchun ehrom bog'laydi va haj amallarini bajarib bo'lgach, umra qazosini ado qiladi. Lekin, birinchi bog'lagan ehromidan umra qilmay chiqqanligi uchun zimmasiga qon (jonliq so'yish) vojib bo'ladi va uning haji tamattu' emas, balki haji ifrod bo'ladi. (Fathul mulhim). Keyin umrani qazo qilib qo'yadi va qo'y so'yadi.
O'zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi va Hotin-qizlar masalalari bo'yicha bo'limi
“Em Insight”: Toshkentdagi xalqaro mediaforum islom sivilizatsiyasining zamonaviy qiyofasini namoyon etdi
Britaniyaning “Em Insight” jurnalida O‘zbekistonda bo‘lib o‘tgan “Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh, yangi kashfiyotlar” mavzusidagi xalqaro mediaforumga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Nashrda yozilishicha, O‘zbekiston Islom sivilizatsiyasi markazi tomonidan tashkil etilgan “Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh, yangi kashfiyotlar” xalqaro mediaforumi xorijlik OAVda katta qiziqish uyg‘otgan.
Raqamli platformalar, sun’iy intellekt va axborot xurujlari avj olgan hozirgi zamonda ommaviy axborot vositalarining mamlakatlar, madaniyatlar va sivilizatsiyalar haqidagi tasavvurlarni shakllantirishdagi o‘rni tobora ortib bormoqda.
Maqolada ta’kidlanishicha, Al-Xorazmiy, Ibn Sino, Beruniy, Imom Buxoriy, Imom Termiziy va Mirzo Ulug‘bek kabi jahon ilm-fani rivojiga beqiyos hissa qo‘shgan buyuk mutafakkirlar yurti bo‘lmish O‘zbekiston bu kabi global muhokamalar uchun eng maqbul maydondir.
Qatarning “The Peninsula” gazetasi mas’ul muharriri Muhammad Osmon forumning raqamli axborot asridagi ahamiyatiga to‘xtalib, Imom Buxoriyning hadislarni to‘plash va ularning haqqoniyligini tekshirishdagi qat’iy yondashuvini tilga oldi.
U ushbu metodologiyani manbalarni chuqur o‘rganish va verifikatsiya qilishning o‘chmas namunasi deb atadi va bu tamoyillar feyk xabarlar hamda sun’iy intellekt mahsulotlari ko‘paygan hozirgi davrda juda ahamiyatli ekanini bildirdi.
O‘zbekiston Milliy axborot agentligi muharriri O‘tkir Alimov forumning Mustaqillikning 35 yilligi ostonasida o‘tkazilayotganiga e’tibor qaratgan. U 50 mamlakatdan 300 ga yaqin OAV vakillarining Toshkentda jamlangani O‘zbekistonning sivilizatsiyalar chorrahasi sifatidagi o‘rni ortib borayotganidan dalolat berishini ta’kidladi.
Maqolada Toshkentdagi xalqaro mediaforum jurnalistika mas’uliyati, tarixiy tadqiqotlar chuqurligi va zamonaviy texnologiyalar imkoniyatlarini birlashtirgan holda Islom sivilizatsiyasini yangi, zamonaviy qiyofada dunyoga tanitishga xizmat qilishi bayon etilgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
