Iymonimiz salomat bo'lishi uchun...
Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Kimning oxirgi so'zi “Lã ilãha illalloh” (Allohdan o'zga iloh yo'q) bo'lsa, jannatga kiradi» dedilar (Imom Abu Dovud rivoyati).
Boshqa bir hadisda: “Kim har farz namoz ortidan Oyatul Kursiyni o'qib yursa, jannatga kirishdan uni faqat o'lim to'sib turadi”, dedilar (Imom Nasoiy va Imom Tabaroniy rivoyati).
Bir kishi hikoya qiladi: «Bu voqeaga qirq yilcha bo'ldi. Sentyabr oyining oxirgi kunlari, ertalab mashinamda ishga ketyapman. Hosildor paxtazorlar yonimdan lip-lip o'tadi. Oldimda elib ketayotgan “Kolxida” rusumli tirkamali ulov yo'lning o'ng tarafiga o'tdi. Meni ko'rib yo'l berdi deb o'ylab, yonidan quvib o'tish uchun gazni bosdim. Afsuski, haydovchi meni ko'rmagan ekan. “Kolxida”ning kabinasi ilonning boshi singari bir zumda men tomonga burildi. Mashinamning tormozini bosishga ham ulgurmadim. Qarsillab urilgan ovozga qo'shilib tilimdan beixtiyor “Lã ilãha illalloh” kalimasi otilib chiqdi. “Kolxida”ga urilgan mashinam osmonga sapchib, pachaqlanib, yo'l chetidagi kanal ichiga ko'ndalang bo'lib tushdi.
Men “Lã ilãha illalloh” kalimasi tilimga qanday kelganini bilmadim, ammo ko'ksim havoga to'lib tarang to'p misoli yumaloq holda rul chambaragini egib yuborgan edi. Ko'ksim ezilgan, ammo tirik qolgan edim. Bu xulosani shifokorlardan eshitdim. Dunyoviy (moddiy) aziyatdan Allohning zikri himoya etishini amalda his qildim».
Oyatul Kursiyni besh vaqt namozdan so'ng, sahar uyg'onganda hamda kechki uyqudan oldin o'qishga odatlanish aynan sunnatga muvofiqdir. Oyatul Kursiydagi zohiriy va botiniy hikmatlarni Allohning O'zigina biluvchidir.
Allohning Kalomidan ushbu oyat tafsirini hadisi sharif bilan mushtarak holda tushunishga harakat qilamiz.
“Alloh – hamisha barhayot va abadiy turuvchi Allohdir va Undan o'zga iloh yo'q. Mudroq ham, uyqu ham tutmaydigan (Allohdan o'zga iloh yo'q). Yeru osmonlardagi barcha maxluqotlar o'ziniki bo'lgan (Allohdan o'zga iloh yo'q). Qiyomat kunida Uning iznisiz hech bir kimsa gunohkorlarni shafoat qila olmaydigan (Allohdan o'zga iloh yo'q). Odamlardan oldin va keyingi sodir bo'lgan va bo'ladigan narsalarni biluvchi (Allohdan o'zga iloh yo'q). Uning ilmidan U bildirgan miqdoricha odamlar anglaydigan (Allohdan o'zga iloh yo'q). Kursisi osmonlaru Yerni ham qamrab olgan (Allohdan o'zga iloh yo'q). Ularni saqlab turish charchatmaydigan (Allohdan o'zga iloh yo'q). Oliy va Buyuk bo'lgan (Allohdan o'zga iloh yo'q)”.
Ushbu oyati karima va yuqoridagi hadisi sharifdagi muborak mujda shuki, har bir mo'min kishi o'ziga va yaqinlariga ravo ko'radigan jannatga kirish ne'matidir.
Biron kishining uyiga kirmoqchi bo'lsak, oyati karimaga muvofiq, avvalo, xonadon egasidan izn so'rashga buyurilganmiz (Nur surasi, 27–29-oyatlar). Oxirat diyori va jannatning mutlaq Sohibi, shubhasiz, Alloh taolodir. U Zotning “uyi”ga kirishning kaliti “Lã ilãha illalloh” kalimasidir.
Ko'zimizdan nur, belimizdan quvvat ketib, o'lim farishtasi eshik qoqib turganda, oxirat diyori Sohibining yakkayu yagona ekanini tilga olish, uni ayta olish chinakam mo'min-musulmon kishigagina nasib etadi.
Shahodat kalimasini aytib omonatni topshirish saodatdir. Bu saodatga umr bo'yi toat-ibodatda yashagan, ezgu ishlarni kundalik a'moliga aylantirgan kishi musharraf bo'ladi. Fazilat jihatidan esa, barcha namozlardan so'ng Oyatul Kursiyni o'qib yurish ham iymon salomatligiga kafolatdir.
Abdumutalib OTABOYeV,
Jizzax viloyati
“Holid ibn Valid” jome masjidi
imom-xatibi
Muqaddas maskanga munosabat qanday bo‘lishi kerak?
Imom Buxoriy majmuasi nafaqat O‘zbekiston, balki butun islom olami uchun ulug‘ va muqaddas qadamjolardan biri hisoblanadi.
Hazrat Imom Buxoriydek buyuk muhaddis nomi bilan bog‘liq ushbu majmua bugun yurtimizning eng yirik ma’naviy va madaniy markazlaridan biriga aylangan. Har kuni minglab ziyoratchilar bu yerga kelib, ajdodlar merosi, ma’rifat va muqaddas tarix bilan yuzlashmoqda.
Majmua nafaqat ziyoratgoh, balki xalqimizning boy ma’naviy merosi, milliy me’morchiligi va islom sivilizatsiyasidagi o‘rnini namoyon etuvchi noyob madaniy ob’yektdir. Uni barpo etish uchun katta mehnat, yuksak mahorat va qimmatbaho qurilish materiallari sarf etilgan. Shu bois bu qutlug‘ maskanni asrab-avaylash har birimiz uchun muhim vazifadir.
Yaqinda Madaniy meros agentligi tomonidan ayrim ziyoratchilarning majmua hududida beparvo munosabatda bo‘layotgani haqida ma’lumot berildi. Ayrim holatlarda ustunlar, ayvonlar va muzey eksponatlariga ehtiyotsiz munosabatda bo‘lish, chiqindilarni duch kelgan joyga tashlash kabi holatlar kuzatilmoqda. Bu esa nafaqat ziyoratgoh ko‘rkiga, balki uning ma’naviy muhitiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Bu holat barchamizni sergaklikka chaqirishi kerak. Zero, muqaddas qadamjoga kelgan inson avvalo o‘zini munosib tutishi, tozalik va tartib-qoidalarga amal qilishi lozim. Chunki ziyoratgoh — oddiy sayrgoh emas. Bu yerda asrlar nafasi, buyuk ajdodlar ruhi va ma’rifat ziyosi mujassam.
Tozalik esa inson madaniyatining eng muhim ko‘rsatkichlaridan biri. Islom ta’limotida ham poklikka alohida ahamiyat berilgan. Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalom “Tozalik — iymonning yarmidir”, deya ta’kidlaganlar. Demak, ziyoratgoh hududida ozodalikni saqlash nafaqat fuqarolik burch, balki ma’naviy mas’uliyat hamdir.
Ayniqsa, chet ellik mehmonlar O‘zbekiston haqidagi ilk taassurotni aynan shunday muqaddas maskanlar orqali oladi. Agar ziyoratgoh ozoda, tartibli va fayzli bo‘lsa, bu xalqimizning yuksak madaniyati va ma’naviyatini namoyon etadi. Aksincha, beparvolik va tartibsizlik mamlakatimiz nufuziga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Yosh avlodni ziyoratgoh madaniyati ruhida tarbiyalash ham muhim ahamiyatga ega. Bolalar kattalardan ibrat oladi. Agar ota-ona muqaddas joyda tartibga amal qilsa, ehtiyotkor bo‘lsa, farzand ham shu ruhda tarbiya topadi. Shu bois har bir inson o‘z harakati bilan boshqalarga namuna bo‘lishi kerak.
Imom Buxoriy majmuasi — millatimiz g‘ururi va ma’naviy boyligi. Uni asrash, tozaligini saqlash va ehtirom bilan munosabatda bo‘lish har bir insonning vijdoniy burchidir. Ziyoratgohlarga bo‘lgan munosabatimiz orqali biz o‘z madaniyatimiz, ma’naviyatimiz va ajdodlar merosiga bo‘lgan hurmatimizni namoyon etamiz.
Asliddin Mustafoyev, majmua axborot xizmati rahbari.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
