Har bir mo'min bilishi kerak! (1 qism)
“Risolatul mustarshidiyn” asarining muallifi Horis ibn Asad Muhosibiy mo'minlarga nasihat o'laroq quyidagi gaplarni aygan. Ta'kidlash lozimki, bu nasihatlarga amal qilishga har bir mo'min kishi muhtojdir:
“Niyatingni tekshirgin, maqsadingni aniqlagin. Zero, savob olish niyatga bog'liqdir. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Albatta, amallar niyatlarga bog'liqidir. Albatta, har bir kishiga niyat qilgan narsasi bo'ladi”.
Doimo Allohga taqvoda bo'l! Zero, “Musulmon – odamlar uning qo'li va tilidan salomat bo'lgan kishidir. Mo'min – odamlar uning yomonliklaridan omonda bo'lgan kishidir”.
Abu Bakr Siddiq roziyallohu anhu bunday deganlar: “Allohga itoat qilish orqali Unga taqvo qil, Allohga taqvo qilish orqali Unga itoat qil, qo'llaring musulmonlarning qonidan, qorning ularning moli(ni eyish)dan tiling ularning obro'si(ni to'kish)dan qo'rqsin”.
Har lahzada o'zingni hisob-kitob qil. Har nafasda Allohni muroqaba qil (seni ko'rib turganini his qil).
Umar roziyallohu anhu aytadilar: “Hisob qilinishingizdan oldin o'zingizni hisob-kitob qilingiz, amalingiz (qiyomat kuni) tarozida tortilishidan oldin uni o'zingiz tortingiz. Barcha narsa oshkor bo'ladigan kundagi katta namoyishga tayyorgarlik ko'ringiz”.
Dining haqqida Allohdan qo'rq, barcha ishlaringda Allohdan umid qil, boshingga tushgan musibatga sabr qil.
Aliy roziyallohu anhu aytadilar: “Faqat gunohingdangina qo'rq, faqat Robbingdan umid qil. Bilmaydigan odam to bilib olgunicha so'rashdan uyalmasin. Kimda-kim bilmaydigan narsasi haqida so'ralsa “Bilmayman” deyishdan uyalmasin”.
Bilki, iymondagi sabrning o'rni jasaddagi boshning o'rni kabidir, bosh kesilsa jasad ham ketadi. Obro'ing haqqida seni g'azablantiradigan gapni eshitsang, afv qil, o'tib yubor. Albatta, bu mardlik ishlardandir. Umar ibn Hattob roziyallohu anhu aytadilar: “Kimki Allohdan qo'rqsa (o'ch olib) g'azabini qondirmaydi, kim Unga taqvo qilsa,xohlaganini qilavermaydi. Qiyomat kuni bo'lmaganda edi (vaziyat) sizlar ko'rib turgandan boshqacha bo'lardi”.
O'zingni himmating (yoki o'zingni g'aming, ishing) bilan shug'ullan! Boshqaning aybini qo'yib, o'z aybingni to'g'rilash bilan shug'ullan. Axir aytiladiku: “Kishining ko'ziga o'z aybi qolib odamlarning aybi ko'rinishi yoki o'zi qilgan ishda odamlarga g'azab qilishi yoki sherigiga ozor berishi yoki odamlar haqida behuda gaplarni aytishi unga ayb o'laroq kifoya qiladi”.
Yuqorida niyat haqida gap ketdi. Shu o'rinda niyat haqida biroz to'xtalib o'tmoqchimiz. Niyat – qalbning biror narsani qasd qilishi, uni qilish yoki qilmaslikka azm-u qaror qilishidir. Shayx Muhammad Ibn Abu Bakr rahimahulloh “I'lomul muvaqqi'iyn”da aytadilar: “Niyat – ishning boshi, ustuni, asosi, poydevori hisoblanadi. Chunki u amalning ruhi va etakchisi-da. Amal uning ketidan ergashadi, uning ustiga bino qilinadi. Niyat durust bo'lsa amal ham durust bo'ladi, niyat buzuq bo'lsa amal ham buzuq bo'ladi. Niyat bilan Allohning tavfiqi, yordami keladi, niyat bo'lmasa banda yordamsiz qoladi. Niyatga qarab dunyo va oxiratda darajalar bir-biridan farqli bo'ladi”.
Doktor Hasson Shamsi Poshoning “Metin qoyalar” kitobidan
G'iyosiddin Habibulloh, Ne'matulloh Isomov tarjimasi.
Imom-xatiblar: «Islom sivilizatsiyasi markazi Uchinchi Renessans g‘oyasining amaliy ifodasi»
O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini hayotga tatbiq etish, milliy va diniy merosni chuqur o‘rganish hamda ma’naviy-ma’rifiy bilimlarni kengaytirishga qaratilgan tashabbuslar doirasida Farg‘ona, Qashqadaryo va boshqa hududlardan kelgan imom-xatiblar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida bo‘ldilar. Ular Markazdagi muzey ekspozitsiyalari, noyob qo‘lyozmalar, Renessans davrlariga bag‘ishlangan bo‘limlar va zamonaviy interaktiv yechimlar bilan tanishib, ushbu maskanni ilm, ta’lim va ma’naviyatni uyg‘unlashtirgan muhim milliy platforma sifatida baholadilar, xabar bermoqda iccu.uz.
Farg‘ona viloyati Buvayda tumani «Katta mahalla» masjidi imom-xatibi Rahmatulloh G‘oyibnazarov Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan barpo etilgan mazkur Markazni yosh avlod uchun muhim ma’rifat maskani sifatida baholadi.
«Bu yerda Birinchi va Ikkinchi Renessans davrlari, buyuk allomalarimiz qoldirgan ilmiy meros va mamlakatimiz taraqqiyoti haqidagi ekspozitsiyalarni ko‘rib katta taassurot oldik. Bu yerga kelgan har bir inson o‘z tarixini chuqurroq anglaydi, yoshlar esa ilmga va vatanparvarlikka yanada ko‘proq intiladi. Bu yerda olgan bilim va taassurotlarimizni xalqimizga yetkazishni o‘zimizga vazifa deb bilamiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Qo‘shtepa tumani bosh imom-xatibi, «Muborak» jome masjidi imom-xatibi Otabek Xolmurodov Markaz kutubxonasida ilmiy izlanishlar uchun yaratilgan sharoitlarga e’tibor qaratdi.
Uning ta’kidlashicha, elektron kitoblar fondi, Brayl alifbosidagi adabiyotlar, maxsus tadqiqot xonalari va noyob manbalarning bir joyda jamlangani Markazni nafaqat muzey, balki keng qamrovli ilmiy resurs markaziga aylantirgan.
«Bu kutubxona ilmiy izlanish bilan shug‘ullanuvchilar uchun haqiqiy bilim maskani ekan. Bu yerda yaratilgan sharoitlar ilm ahlini yanada ko‘proq izlanishga undaydi. Biz bu imkoniyatlar haqida yoshlarimizga albatta targ‘ibot olib boramiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Bag‘dod tumani bosh imom-xatibi Ahmadxon Nizomov esa Markazning ilmiy konsepsiyasiga alohida to‘xtaldi.
Uning fikricha, har bir ekspozitsiya ortida keng ko‘lamli tadqiqotlar va ilmiy izlanishlar mujassam bo‘lib, bu yerdagi interaktiv muhit tashrif buyuruvchilarni faqat tomoshabin emas, balki izlanuvchiga aylantiradi.
«Bu yerga bir marta kelib barchasini to‘liq anglash qiyin. Har bir ekspozitsiya ortida katta ilmiy mehnat mujassam. Ayniqsa, allomalarimiz merosi, tadqiqot markazlari va interaktiv imkoniyatlar insonni yanada chuqur izlanishga chorlaydi. Bu maskan kelajak avlod uchun ulkan ma’naviy boylik va Yangi O‘zbekistonning ilm-fan taraqqiyotiga xizmat qiladigan muhim poydevordir», — dedi u.
Tashrif yakunida ishtirokchilar Markazda jamlangan boy ilmiy va madaniy meros, raqamli ekspozitsiyalar hamda ta’lim imkoniyatlarini keng jamoatchilik, ayniqsa yoshlar o‘rtasida targ‘ib qilish Uchinchi Renessans g‘oyalarini hayotga tatbiq etish, milliy o‘zlikni anglash va ilmiy merosga qiziqishni yanada kuchaytirishga xizmat qilishini qayd etdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
