بسم الله الرحمن الرحيم
الحمد لله رب العالمين الصلاة و السلام على سيدنا محمد و على آله و أصحابه أجمعين
لا حول و لا قوة إلا بالله
Halqimiz qoniga singib ketgan fazilatlar ichida bir fazilat borki, u hamma millatlarda ham topilavermaydi. To'g'rirog'i topilsa ham bizning elatimiz kabi jilolanmagay. Ya'ni yoshlar bilan kattalar o'rasidagi munosabatda har qanday yurt va elatda ham yoshi ulug'larni hurmat qilish ta'limoti bor esa-da, o'zbekona ehtirom o'zgacha.
Biroz mubolag'a dersiz, biroq hayotimizga sinchiklab nazar solsangiz, o'zidan bir necha yosh kichiklarga kattalar yuqoridan turib viqor bilan balandparvoz munosabatda bo'lishiga qanday ham ta'rif bera olasiz?
Bu fazilat bizga ota-bobolarimizdan dinimiz ta'limotlari o'laroq meros qolgan. Muqaddas Islom dini ta'limotlarida keksalarni hurmat va ikrom qilishlikka targ'ib qilinadi. Ularning martabalari Alloh taoloning huzurida ham, butun bashariyat va jamiyat oldida ham e'zozlanadi.
Abu Muso Ash'ariy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Sochiga oq tushgan musulmonni ikrom qilish Allohni ulug'lashdandir”(Imom Tabaroniy rivoyati).
Muoz ibn Jabal roziyallohu anhudan rivoyati qilinadi. Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Sizning oldingizga bir qavmning kattasi kelsa uni ikrom qilinglar”(Tabaroniy rivoyati).
Ibn Abbos roziyallohu anhumodan rivoyat qilingan hadisi sharifda fikrimizning isboti yaqqol ko'rinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bunday dedilar: “Yaxshilik (boshqa rivoyatida: baraka) kattalaringiz bilan birgadir”(Ibn Hibbon rivoyati).
Darhaqiqat, keksalari bor xonadonda baraka bo'ladi. Buni esa, ko'pincha ular o'tib ketganlaridan keyin sezamiz. Bizning nazarimizda ular hech qanday ishga yaramay qolgandek tuyulsa-da, oilamizda borligining o'zi ham katta davlat.
Shu o'rinda aytib o'tish joizki, ba'zi yoshi kattalar yoshlarning beodobligi va kattalarni hurmat qilmasliklaridan nolib qolishadi. Lekin e'tibor berib qarasangiz, ularning o'zlari yoshlariga yarasha axloqda emaslar. Hurmatga sazovor bo'lish uchun yoshi o'tib qolsa ham avvalgidek ko'ngil ko'chalarida kezavermasdan tavba va axloq-odob yo'lini tutmoq kerak. Aks holda hazrat Alisher Navoiy ta'biri ila aytganda o'zi keksayib qolsayu, yoshlarning qilig'ini qilsa, u odam go'yoki qurigan daraxtga lattalarni ilib qo'yib shu daraxt ko'karib turibdi degan kabidur.
Shuningdek keksayganda hurmat topishni xohlagan inson yoshligida kattalarni hurmat qilib olishi kerak. Zero, ibn Abbos roziyallohu anhumodan rivoyat qilingan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Yosh yigit keksani hurmat qilar ekan, Alloh unga ham keksaligida hurmat qiladiganini taqdir qilib qo'yur”, deganlar.
Bu nasihat doimo yoshlarning yodida bo'lmog'i lozim. Holbuki, hademay keksayib qolishi bor. Toki o'shanda nadomat qilmasin. Bugun imkoni borida keksalik uchun zaxira hozirlab olsin.
Ulug'bek qori YO'LDOShYeV,
Asaka tumanidagi “Muhammadsolih” jome masjidi xodimi.
Ming yillik tarix, noyob me’moriy obidalar, qadimiy hunarmandchilik va boy madaniy meros uyg‘unlashgan Buxoro bugun nafaqat sayyohlarni o‘ziga chorlamoqda, balki zamonaviy media imkoniyatlari orqali dunyo auditoriyasiga yanada keng tanitilmoqda.
Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan mamlakatimizda turizmni iqtisodiyotning strategik yo‘nalishlaridan biriga aylantirish, O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosini jahonga keng targ‘ib qilish, xorijiy sayyohlar oqimini ko‘paytirish va hududlarning turistik salohiyatidan samarali foydalanish borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda.
Ana shu ezgu maqsadlarning mantiqiy davomi sifatida O‘zbekiston Respublikasi Turizm qo‘mitasi ko‘magida Malayziyaning “Universiti Teknologi MARA” oliy ta’lim muassasasi San’at, dizayn va media fakultetining talaba hamda o‘qituvchilaridan iborat 18 kishilik ijodiy guruh Buxoro viloyatida bo‘ldi, xabar bermoqda O‘zA.
Malayziyalik ijodkorlarning Buxoroga tashrifi oddiy turistik safardan ko‘ra kengroq mazmun kasb etdi. Ularning asosiy maqsadi — Buxoroning boy tarixiy-madaniy merosi, qadimiy obidalari, betakror me’moriy muhiti va turistik salohiyatini zamonaviy media platformalar orqali xalqaro auditoriyaga yetkazishdan iborat bo‘ldi.
Ijodiy guruh vakillari shaharning har bir manzilidan o‘ziga xos syujet izladi. Ular uchun asrlar silsilasida qad rostlagan obidalar shunchaki tarixiy yodgorlik emas, balki zamonaviy avlodga so‘zlab berilishi lozim bo‘lgan ulkan tarixiy hikoyaga aylandi.
Malayziyalik yosh fotograf va dizaynerlar Ark qo‘rg‘oni, Labi Hovuz ansambli, Poyi Kalon majmuasi, qadimiy savdo toqlari, Ismoil Somoniy maqbarasi, Chashmai Ayub kabi ko‘p asrlik tarixdan darak beruvchi maskanlarda tasvirga olish ishlarini olib bordi.
Shuningdek, ijodkorlar Buxoroning an’anaviy hunarmandchilik markazlariga tashrif buyurib, ustalarning mehnati, milliy san’at namunalari, qadimiy kasblarning avloddan-avlodga o‘tib kelayotgan jarayonlarini ham obyektiv orqali muhrlashdi.
Bugun axborot makoni jadal o‘zgarayotgan bir paytda biror mamlakat yoki shahar haqida tasavvur uyg‘otishning eng ta’sirchan vositalaridan biri — sifatli vizual kontent. Shu ma’noda, tashrif davomida tayyorlangan foto va videomateriallar “storytelling” — voqeani ta’sirchan hikoya qilish uslubida yaratilgani bilan ahamiyatlidir. Zero, bir suratda Buxoroning ko‘hna gumbazi, yana bir kadrda hunarmandning mohir qo‘llari, boshqa bir lavhada esa qadimiy ko‘chalardagi hayot aks etishi mumkin. Bu tasvirlar orqali Buxoro haqidagi ma’lumot oddiy matndan ko‘ra, ta’sirchanroq tarzda millionlab insonlarga yetib borishi mumkin.
Ijodkorlar tomonidan yaratilgan kontentlar ijtimoiy tarmoqlari hamda YouTube platformasi orqali namoyish etilishi rejalashtirilgan. Bu esa Buxoroning turistik salohiyatini, avvalo, Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari auditoriyasiga keng targ‘ib qilish uchun muhim imkoniyatdir.
Bunday xalqaro ijodiy tashriflar Buxoroning turistik brendini yanada kuchaytirish, xorijiy auditoriyada shahar haqida yangi va jozibador tasavvur uyg‘otishga xizmat qiladi.
Eng muhimi, bu jarayonda Buxoro tarixi muzeylarda qolib ketmayapti. U zamonaviy texnologiyalar, ijtimoiy tarmoqlar va ijodkorlar nigohida yangi avlodga yetkazilmoqda.
Buxoroning qadimiy ko‘chalarida olingan har bir kadr, hunarmand qo‘lidan chiqqan har bir buyum, obidalar bag‘rida aks etgan har bir lavha dunyoning turli burchaklaridagi insonlarni “Bu qanday shahar?”, “Uning tarixi qanday?”, “Men ham bu joyni ko‘rishni istayman” degan qiziqishga chorlashi mumkin. Bu esa turizm targ‘ibotining eng ta’sirchan ko‘rinishlaridan biridir.
Malayziyalik talaba va ustozlarning Buxoroga tashrifi yana bir muhim jihati bilan ahamiyatli. Turli madaniyat va ta’lim maktablariga mansub yosh ijodkorlar Buxoro misolida Sharq va Janubi-Sharqiy Osiyo madaniyatlari o‘rtasida yangi ijodiy ko‘prik yaratdi. Bu nafaqat turizm, balki madaniy diplomatiya, ta’lim va ijodiy hamkorlik uchun ham yangi imkoniyatlarni ochadi.
Bugun Buxoroning ko‘hna obidalariga qarayotgan malayziyalik yosh fotografning kamerasida nafaqat tarix, balki O‘zbekistonning zamonaviy qiyofasi ham aks etmoqda. Ertaga ushbu tasvirlarni ko‘rgan minglab yoshlar Buxoroni o‘zlari uchun yangi, qiziqarli va albatta borib ko‘rishga arziydigan manzil sifatida kashf etishlari mumkin. Shu bois, bu tashrifni bir necha kunlik ijodiy safar emas, balki Buxorodan dunyoga yo‘l olgan ulkan vizual hikoyaning boshlanishi, deyish mumkin. Zero, tarixni asrash — uni kelajak avlodga yetkazishdir. Turizmni rivojlantirish esa ana shu tarixni dunyoga tanitish bilan chambarchas bog‘liq.
O‘tmishda Buxoro karvonlar yo‘li orqali dunyo bilan bog‘langan edi. Bugun esa uning tarixi kameralar, ijtimoiy tarmoqlar va raqamli platformalar orqali butun dunyoga tarqalmoqda. Eng muhimi, bu jarayon davlatimiz rahbari tashabbuslari asosida yurtimizning turistik salohiyatini jahonga keng targ‘ib etish, O‘zbekistonni yanada jozibador va raqobatbardosh turistik maskan sifatida namoyon etish yo‘lidagi ezgu ishlarga munosib hissa bo‘lib qo‘shiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati