Piyodalar yo'lagini to'sib qo'yishning hukmi
Cavol: Hozirgi kunda ko'p qavatli uy va hovlilarga tegishli piyodalar yo'laklarini temir panjaralar qurib, mevali daraxtlar ekib yoki gulzorlar qilib yo'laklarni to'sib qo'yish, qurilish mollarini haftalab ko'chalarda qoldirish, umumiy foydalanadigan joylarni avtoturargoh qilib olish xolatlari kuzatilmoqda. Bu ishlar oqibatida piyodalar, xususan maktab o'quvchilari avtomobil yo'lidan yurishga majbur bo'lmoqdalar, gohida avtohalokatlar ham uchrab turibdi. Dinimizda ko'chalarni, aholi foydalanadigan joylarni o'z manfaati uchun to'sib olish mumkinmi?
Javob: Bismillahir rohmanir rohiym.
Aholi foydalanadigan joylar, avtomobil yo'llari hamda piyoda yo'laklari barcha barobar foydalanadigan joylar hisoblanadi. Hech kimning uni egallab olishga haqqi yo'q.
Huzayfa ibn Usayd roziyallohu anhudan Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning: “Kim musulmonlarga ularning yo'llarida ozor bersa u odamga, ularning la'nati vojib bo'lib qoladi” (ya'ni ularni la'natiga haqli bo'lib qoladi) deganlari rivoyat qilinadi (Imom Tabaroniy rivoyati).
“Bahrur roiq” kitobida: “Biror kishi omma yo'liga hojatxona qursa, yo suv tarnovini chiqarib qo'ysa, yoki minora yo do'kon qursa ko'chadan foydalanuvchi har bir kishi uni buzib tashlashni talab qilish haqqiga ega bo'ladi. Shamsul aimma aytadilar: Ommani yo'liga o'z foydasi uchun biror narsa qurish, yo'ldan foydalanuvchilarga zarar qilsa, durust emas. Biroq yo'l keng bo'lib, hech kimga zarar qilmasa, foydalanuvchilardan qarshilik ham bo'lmasa, bu durustdir,” deyiladi.
Hadisi shariflarda, musulmonlarning yo'llaridan ozorni olib tashlash, yo'lovchilarga keng sharoit yaratish savobli ishlardan ekani ta'kidlanadi.
Abu Barza Aslamiy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Men: “Yo Rasulalloh! Meni biron ishga buyuring, shuni qilib yuray”, dedim. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Yo'ldan ozorni chetlating, shu siz uchun sadaqa bo'ladi”, dedilar (Imom Buxoriy “Al-adabul-mufrad”da rivoyat qilganlar).
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: “Yo'l ustidagi musulmonlarga ozor beradigan bir daraxt (buta)ni kesib tashlagani sababli jannatda kezib yurgan bir kishini ko'rdim, deb aytdilar”(Imom Muslim rivoyati).
Yuqorida o'tgan iboralardan quyidagi xulosalar kelib chiqadi:
Aholi foydalanadigan joylarni, piyodalar yo'laklarini temir panjaralar bilan berkitib qo'yish, mevali daraxtlar ekib yoki gulzor qilib to'sib qo'yish holatlari, avtomobil yo'llarida qurilish mollarini haftalab qoldirish, yo'lovchilarga va mahalla aholisiga zarar bersa durust emas.
Hech kimga zarar bermaydigan va biron shaxs e'tiroz bildirmagan holatlarda vaqtinchalik foydalanib turish maqsadida bu ishlarni qilish joiz hisoblanadi. Lekin mas'ul tomonlar yoki shu yo'ldan foydalanish haqqiga ega har qanday shaxsning talabi bilan bu narsalar bartaraf qilinishi lozim. Vallohu a'lam.
O'zbekiston musulmonlari idorasiFatvo markazi
Saudiya Arabistoni xalqaro qorilar tanlovining ikkinchi kunida 33 nafar ishtirokchi o‘zaro bellashdi
Makkada bo‘lib o‘tayotgan 46-Saudiya xalqaro qorilar musobaqasining ikkinchi kunida 28 mamlakatdan 33 nafar erkak va ayol musobaqa qatnashchilari o‘zaro bellashdi.
IQNA "Saudiya axborot agentligi"ga tayanib xabar berishicha, Makkada Saudiya Arabistoni Islom ishlari, da’vat va hidoyat vazirligi shafeligida o‘tkazilgan tanlovning final bosqichi turli mamlakatlardan kelgan erkaklar va ayollar ishtirokida davom etdi.
Tadbirning ikkinchi kunida erkaklar va ayollardan iborat hakamlar hay’ati 28 mamlakatdan 33 nafar erkak va ayol ishtirokchining Qur’on tilovatiga baho berdi.
Ikki bosqichda, ertalab va kechqurun o‘tkazilgan hakamlar hay’ati Katta masjid hovlisida 17 nafar erkak va tanlov o‘tkaziladigan joydagi ayollar bo‘limida 16 nafar ayolni o‘z ichiga oldi. Shunday qilib, birinchi va ikkinchi kunlarda erkaklar va ayollar hay’ati oldida yangragan chiqishlarning umumiy soni 40 dan ortiq mamlakatdan 66 taga yetdi.
Tadbir kelasi payshanbagacha (2026 yil 20 avgust) davom etadi, bu ishtirokchilarning Saudiya Arabistonidan jo‘nab ketish kuni bo‘ladi. Qur’on ilmlari, qiroat va qiroat qoidalari bo‘yicha erkak va ayol mutaxassislardan iborat hakamlar guruhi elektron hakamlik tizimidan foydalangan holda chiqishlar, qorilar va matnni yod olgan ijrochilarni baholaydi, bu esa baholashning aniqligini oshiradi va turli yo‘nalishlarda adolatni ta’minlaydi.
Ayni paytda 133 mamlakatdan 334 nafar erkak va ayol besh yo‘nalishda, jumladan, yetti xil qiroat asosida Qur’oni Karimni to‘liq yodlash (qiroat va nazariy bilimlarni, shuningdek, tajvid qoidalarini a’lo darajada bajarish va rioya qilishni o‘z ichiga oladi); a’lo darajada ijro etish, tajvidga rioya qilish va so‘zlarni sharhlash bilan Qur’oni Karimni to‘liq yodlash; a’lo darajada ijro etish va tajvidga rioya qilish bilan Qur’oni Karimni to‘liq yodlash; a’lo darajada ijro etish va tajvidga rioya qilish bilan ketma-ket o‘n beshta juzni yodlash; a’lo darajada ijro etish va tajvidga rioya qilish bilan ketma-ket beshta juzni yodlash bo‘yicha bellashmoqda.
Tadbir 6 avgust kuni boshlangan bo‘lib, uning maqsadi yosh musulmonlarni Qur’onni yodlash va tushunishga, oyati karimalar ustida mulohaza yuritishga va halol raqobatni yaratishga undashdir.
Ushbu musobaqada u boshlanganidan beri rekord darajadagi ishtirokchilar - 133 mamlakatdan 334 kishi ishtirok etdi va umumiy sovrin jamg‘armasi 10 260 000 saudiya rialini tashkil etdi, bu musobaqa boshlanganidan beri eng yuqori miqdordir.
Mazkur musobaqada O‘zbekiston sharafini "Mir Arab" o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi, "Sayyid Muhiddin maxdum" o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi, Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti hamda "Xadichai Kubro" qizlar o‘rta maxsus islom bilim yurti talabalari himoya qilishi haqida avval xabar berilgan edi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
