Juma kuni gunohlar kechiriladi
بسم الله الرحمن الرحيم
الحمد لله رب العالمين و الصلاة و السلام على سيدنا محمد و على آله و أصحابه أجمعين
لا حول و لا قوة إلا بالله
Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Quyosh chiqadigan kunlarning yaxshisi juma kunidir. Unda Odam yaraldi, shu kunda jannatga kiritildi, shu kunda undan chiqarildi” (Imom Muslim va Termiziy rivoyatlari).
Termiziy rivoyatining davomida: “Soat” (qiyomat) ham juma kunidagina qoim bo'lur” deyilgan.
“Bizlar oxirgilarmiz. Garchi har bir ummatga Kitob bizdan avval berilib, bizlarga ulardan keyin berilgan bo'lsa-da, qiyomat kunida bizlar o'zib ketguvchilarmiz. Keyin Alloh bizlarga farz qilgan ushbu kundirki, Allohning O'zi bizlarni unga hidoyat qilgandir. Bu bo'yicha insonlar bizlarga ergashuvchilardir. Yahudiylar ertangi kuni, nasorolar uning ertasiga” (Imom Muslim rivoyati).
Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Alloh taolo juma kechasida butun Islom ahlini mag'firat qilur”, deganlar.
Ibn Mas'ud roziyallohu anhu rivoyat qilgan hadisda esa, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Juma kechasining barchasida Alloh taolo O'z xalqiga uch bora nazar solur hamda Allohga hech narsani shirk keltirmaganlarni mag'firat qilur” deganlar.
E'tiborlisi shundaki, bu hadislar “Qadr” surasining tafsirida kechalarning ulug'i qadr kechasimi yoki juma kechasimi, degan mubohasada keltirilgan. Garchi jumhur ulamolar qadr kechasi afzal desa-da, yana bir toifa olimlar juma kechsining ulug'roq ekaniga dalillar keltirganlar.
Hususan, (“Qadr kechasi ming oydan yaxshidir”) deyilganda o'sha toifadagi ulamolar “jumasi bo'lmagan ming oydan yaxshi” deb tafsir qilganlar (Olusiyning “Ruhul ma'oniy” tafsiri).
Biz kechalarning qay biri ulug'ligi haqida munozara qilmoqchi emasmiz, lekin shunday mubohasa borligining o'zi juma kunining naqadar ulug'ligiga dalil emasmi?
Ulug'bek qori YO'LDOShYeV,
Asaka tumanidagi “Muhammadsolih” jome masjidi xodimi.
Ota-onani hurmatlash odoblari
Ota-onaning roziligini olishga intilish fazilati barcha fazilatlarning negizi, borliqdagi har qanday haq-huquqlarning kelib chiqadigan asosidir.
Ota-onalar, bola tarbiyasi bilan shug‘ullanayotgan tarbiyachilar farzandlarga quyidagi odatlarni singdirishlari maqsadga muvofiq:
Gunohga sabab bo‘lmasa, otaonaning buyurganlarini albatta bajarish; ota-onaga muloyim so‘zlash; uyga kirganlarida, hurmatlari uchun o‘rnidan turish; har tong salom berish, uyqudan oldin xayrli tun tilash; mol-mulklarini saqlash; so‘ragan narsalarini berish; ulardan maslahat so‘rash; ota-ona haqiga duo va istig‘for aytish; ular mehmon kutishsa, yonlarida muntazir bo‘lib turish; ularning aytishlarini kutmay, ularni xursand qiladigan ishlarni bajarish; ularning huzurlarida ovozni baland ko‘tarmaslik; gaplarini bo‘lmaslik; izn berishmagan joyga bormaslik; uxlayotganlarida bezovta qilmaslik; ahli ayoli, farzandlarini ulardan ustun qo‘ymaslik; ota-ona xatoga yo‘l qo‘ysalar, bilmaslikka olish, darhol kechirib, unutish; kulgili gap bo‘lsa ham, ularning huzurlarida o‘zini tutish; ular yaxshi ko‘radigan taomni ilinish; ulardan oldin taomga qo‘l cho‘zmaslik; ularning oldilarida cho‘zilib yotmaslik, oyoq uzatmaslik; uyga ulardan oldin kirmaslik, oldilariga tushib yurmaslik; chaqirganlarida tezlik bilan javob berish; ularning hayotliklarida ham, vafot etganlaridan keyin ham do‘stlarini hurmat qilish; ota-onasining hurmatini qilmaydiganlar bilan do‘stlashmaslik; ularning haqlariga duo qilish; vafotlaridan keyin Allohning quyidagi kalomini ko‘p aytish: «Ey, Rabbim! Meni ular go‘daklik chog‘imda tarbiyalaganlaridek, Sen ham ularga rahm qilgin!» (Isro surasi, 24-oyat).
Ibrohimjon INOMOV tayyorladi.
“Islom nuri” gazetasining 2026 yil 10-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws
