Kriptovalyutalar savdosi joizmi?
Cavol: Dinimizda Bitkoin, Notkoin va boshqa shu kabi kriptavalyutalarda savdo-sotiq qilishga munosabat qanday?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Bitkoin, Notkoin kabi kriptavalyutalarni o'zaro ayriboshlash va ular bilan savdo-sotiq qilish shar'an joiz emas. Chunki ushbu kriptovalyutalarda shariatimiz tomonidan pulga qo'yilgan talablar topilmaydi. Qolaversa, ularni biror davlat ishlab chiqarmagani yoki rasman tan olmagani, narxining keskin o'zgaruvchanligi hamda unda qimor alomatlari borligi u bilan muomala qilish harom ekaniga asos bo'ladi. Bu haqda avval ham batafsil javob (https://t.me/diniysavollar/1231) berilgan edi.
Shuni ham ta'kidlash joizki, hozirda faqat elektron ko'rinishda mavjud bo'lgan "raqamli pul”lar vaqt o'tishi bilan shariatimizga muvofiq tovar va pulga qo'yilgan shartlarga to'liq javob bera olsa, shundagina ulardan foydalanishning hukmi ham o'zgarishi mumkin. Demak, kriptovalyutalarning hukmi halol bo'lmaguncha mo'min musulmonlar bu pullar bilan savdo qilmay turishlari lozimdir. Zero Payg'ambarimiz alayhissalom shunday deganlar:
“Halol ham aniq, harom ham aniq. Ularning o'rtasida shubhali narsalar bor. Ko'p odamlar buni bilmaydilar. Kim shubhalardan saqlansa, dini va obro'sini pok saqlaydi. Kim shubhalarga tushsa, haromga tushadi...”(Imom Buxoriy rivoyati).
Kriptavalyutalar savdosi hozirga qadar Dunyo musulmon ularmolari birlashmasi, Saudiya Arabistoni kibor ulamolari hay'ati, Misr Arab Respublikasi “Dorul ifto” fatvo markazi, Iordaniya fatvo idorasi, Turkiya diyonat ishlari boshqarmasi fatvo markazi, Liviya fatvo uyi va Falastin fatvo markazi kabi nufuzli fatvo uyushmalar tomonidan harom deb e'lon qilingan.
Kriptavalyutalardan foydalanish hukmi va uning asoslari haqida quyida batafsil (https://telegra.ph/KRIPTOVALYUTALAR-SAVDOSI-%D2%B2ALOLMI-06-03) tanishishingiz mumkin. Vallohu a'lam.
O'zbekiston musulmonlari idorasiFatvo markazi
Qashqadaryoda ustoz va murabbiylarga yuksak ehtirom ko‘rsatildi
Joriy yilning 18 sentyabr kuni Qashqadaryo viloyati Kitob tumanida joylashgan «Xoja Buxoriy» o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasida «1 oktyabr — O‘qituvchi va murabbiylar kuni» munosabati bilan ma’naviy-ma’rifiy bayram tadbiri tashkil etildi.
Tadbir O‘zbekiston musulmonlari idorasining Qashqadaryo viloyatidagi vakilligi hamda «Vaqf» xayriya jamoat fondi viloyat filiali hamkorligida o‘tkazildi. Unda viloyat bosh imom-xatibi Rahmatillo domla Usmonov va «Vaqf» fondi filiali rahbari Rajabali domla Norqo‘chqorov ishtirok etdi.
Yig‘ilishda so‘z olganlar ta’lim muassasasida faoliyat yuritayotgan mudarrislar hamda faxriy ustozlarni qutlug‘ ayyom bilan samimiy muborakbod etib, ularning yosh avlodga sof islomiy ilmlar, odob-axloq va ezgu qadriyatlarni yetkazish yo‘lidagi fidokorona mehnatlarini alohida e’tirof etdilar.
Tadbir doirasida ustoz va murabbiylarga chuqur hurmat-ehtirom ramzi sifatida bayram sovg‘alari hamda moddiy rag‘batlantirish mablag‘lari topshirildi.
Ma’rifat ulashuvchi, millat kelajagini tarbiyalovchi ustozlarni e’zozlash va qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan bunday xayrli tashabbuslar jamiyatda mehr-oqibat va minnatdorlik tuyg‘ularini yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati
