Sayyohlar oqimi ortmoqda
Samarqand mamlakatimizning turizm darvozasiga aylanmoqda. Bugun nafaqat shaharda, balki tumanlar, chekka qishloqlarda ham turistik ob'ektlar ochilmoqda.
Davlatimiz rahbarining Samarqand viloyati turistik salohiyatini oshirish bo'yicha bergan topshiriqlari asosida yil boshidan buyon qiymati 478 milliard so'mlik 43 ta turizm loyihasi amalga oshirildi. Jumladan, 25 ta mehmonxona va joylashtirish vositasi, 6 ta ekoturizm va dam olish maskani foydalanishga topshirildi. Buning natijasida 600 dan ortiq yangi ish o'rni yaratildi.
Samarqandga keladigan sayyoh, avvalo, bu erdagi bir necha asrlik madaniy meros ob'ektlarini tomosha qilishni, ulardan zavqlanishni istaydi. Ammo yillar to'fonida bu obidalarga turli darajada zarar etishi, ular o'z ohorini yo'qotishi mumkin. Lekin ularni zamonaviy tarzda ta'mirlash yoki yangilab bo'lmaydi. Shuning uchun tarixiy obidalarni asrab-avaylash maqsadida vaqti-vaqti bilan, mutaxassislar tomonidan restavratsiya ishlari amalga oshiriladi. Bu yil viloyatdagi Shohizinda yodgorligi, Amir Temur masjidi va maqbarasi, Registon ansambli, Bibixonim, Ho'ja Doniyor, Oqsaroy, Ashratxona maqbaralari, Mahdumi Horazmiy masjidi, Ruhobod majmuasi va boshqa ob'ektlarda 14,8 milliard so'mlik restavratsiya ishlari amalga oshirilib, moddiy-madaniy meros ob'ektlarining jozibadorligi saqlab qolindi, ularga eltuvchi yo'llar obod qilindi, sayyohlar uchun sharoit yaratildi.
Viloyat turizm boshqarmasining ma'lumotlariga ko'ra, 2022 yilda Samarqandga 1,2 million nafar xorijlik sayyoh kelgan va turistik xizmatlar eksporti 197,6 million AQSh dollariga etgan. Turistlarning Samarqandda bo'lishi o'rtacha 2,7 kunni va bir kunlik xarajati 85-250 AQSh dollarini tashkil etmoqda. Bu yil esa 2,1 million chet ellik sayyohni jalb etish va turizm xizmatlari eksportini 312 million dollarga etkazish ko'zda tutilgan.
Yil yakuniga qadar esa turizm yo'nalishida viloyatda umumiy qiymati 1,6 trillion so'mlik 94 ta investitsion loyiha ishga tushiriladi. Hususan, eko-ekstremal turizm yo'nalishida 18 ta, tibbiyot va termal turizm yo'nalishida 11 ta, gastronomik turizm yo'nalishida 36 ta ob'ekt loyiha amalga oshiriladi. 28 ta joylashtirish vositalari tashkil etiladi.
G'.Hasanov, O'zA muxbiri.
"Ey o‘g‘ilginam..."
Luqmonning farzandiga aytgan nasihatlaridagi buyuk hikmatlar
Ba’zi so‘zlar borki, oradan qancha asrlar o‘tmasin, o‘z qimmatini yo‘qotmaydi. Chunki ular inson qalbiga yo‘l topadi, uni yaxshilikka chorlaydi va hayotda to‘g‘ri yo‘lni tanlashga undaydi.
«Ey o‘g‘ilginam...»
Luqmonning farzandiga aytgan bu murojaatida chuqur mehr, samimiyat va ulkan hayot hikmati mujassam. Uning nasihatlari nafaqat bir farzandga, balki har bir insonga tegishli bo‘lgan ibratli o‘gitlardir.
Luqmon farzandiga avvalo eng muhim haqiqatni eslatadi:
«Ey o‘g‘ilginam! Allohga hech narsani sherik qilma. Albatta, shirk katta zulmdir».
Inson hayotidagi eng muhim poydevor — to‘g‘ri e’tiqod. Dunyodagi boylik, mansab, obro‘ va barcha ne’matlar vaqtinchalik. Ammo insonning Alloh bilan bo‘lgan munosabati uning butun hayotiga ta’sir qiladi. Shuning uchun farzand tarbiyasi, avvalo, uning qalbiga iymon va Allohga bo‘lgan muhabbatni singdirishdan boshlanadi.
Shundan so‘ng Luqmon:
«Ey o‘g‘ilginam! Namozni to‘kis ado et...»
deb nasihat qiladi.
Namoz — insonning Robbisi bilan bog‘lanishidir. U qalbni poklaydi, insonni yaxshilikka undaydi va hayotiga tartib bag‘ishlaydi. Farzandga namozni o‘rgatish — unga faqat bir ibodatni emas, balki mas’uliyat, poklik va ma’naviy tartibni ham o‘rgatishdir.
Luqmon farzandini yaxshilikka buyurish va yomonlikdan qaytarishga ham chaqiradi. Chunki haqiqiy ezgulik faqat o‘zimiz uchun emas, atrofimizdagilar uchun ham manfaatli bo‘lishi kerak. Ba’zan bir og‘iz yaxshi so‘z insonning ko‘nglini ko‘tarsa, bir samimiy nasihat uning hayotini o‘zgartirishi mumkin.
Ammo yaxshilik yo‘li doimo oson emas. Shuning uchun Luqmon:
«Boshingga tushgan musibatlarga sabr qil», deydi.
Inson hayotida turli sinovlar uchraydi. Ba’zida rejalarimiz amalga oshmaydi, ba’zida kutilmagan qiyinchiliklarga duch kelamiz. Ana shunday paytlarda sabr insonga kuch beradi. Sabr — taslim bo‘lish emas, balki qiyinchilikka qaramay to‘g‘ri yo‘lda davom etishdir.
Luqmonning yana bir muhim nasihati — kibrdan saqlanish:
«Kishilardan kibr bilan yuz o‘girma va yer yuzida manmanlik bilan yurma».
Insonga berilgan boylik, ilm yoki martaba uni boshqalardan ustun qilib qo‘ymaydi. Aksincha, inson qanchalik ko‘p ne’matga ega bo‘lsa, shunchalik kamtar bo‘lishi lozim. Chunki haqiqiy ulug‘lik — o‘zini boshqalardan baland qo‘yishda emas, balki insonlarga hurmat va mehr bilan munosabatda bo‘lishdadir.
Nasihatlarda hatto insonning yurishi va ovozigacha e’tibor qaratilgan:
«Yurishingda o‘rtacha bo‘l va ovozingni pasaytir. Albatta, ovozlarning eng yoqimsizi eshaklarning ovozidir». Bu bizga odobning katta ishlardagina emas, balki kundalik odatlarimizda ham namoyon bo‘lishini ko‘rsatadi. Vazminlik, muloyimlik, me’yor va chiroyli muomala insonni bezaydi.
Bugun bizga ham kerak bo‘lgan nasihatlar
Luqmonning farzandiga aytgan o‘gitlari asrlar oldin aytilgan bo‘lsa-da, bugungi kun uchun ham nihoyatda dolzarb.
Bugun farzandlarimizga yaxshi kasb egasi bo‘lish bilan birga, yaxshi inson bo‘lishni ham o‘rgatishimiz kerak. Ularning qalbiga iymon, tiliga yaxshi so‘z, xulqiga kamtarlik, hayotiga sabr va mehrni singdirishimiz zarur.
Chunki farzandga qoldiriladigan eng qimmatli meros — mol-dunyo emas.
Eng buyuk meros — iymonli qalb, go‘zal axloq va to‘g‘ri tarbiyadir.
Shu bois Luqmonning:
«Ey o‘g‘ilginam...» deb boshlangan nasihatlari har birimiz uchun hamon o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan. Ularni o‘qishgina emas, hayotimizga tatbiq etish biz uchun eng katta ibratdir.
Humoyuddin Husniddin o‘g‘li,
Masjidlar bilan ishlash bo‘limi
yetakchi mutaxassisi tarjimasi
