Sayt test holatida ishlamoqda!
12 Fevral, 2025   |   13 Sha`bon, 1446

Toshkent shahri
Tong
06:02
Quyosh
07:22
Peshin
12:42
Asr
16:11
Shom
17:56
Xufton
19:10
Bismillah
12 Fevral, 2025, 13 Sha`bon, 1446

Hudhud Qur’oni karimda zikr etilgan qush

15.07.2020   3401   2 min.
Hudhud Qur’oni karimda zikr etilgan qush

"Hudhudning ajoyib xususiyatlari"

Hudhud o‘z juftiga vafodor qush. Hayotida faqat bir marta oila quradi.  Jufti vafot etgan taqdirda ham undan keyin boshqa oila qilmaydi. U o‘z juftini tumshug‘ida unga daraxtning yaprog‘i yoki birorta hashorat yohud qurt taqdim etish orqali tanlaydi. Boshidagi chiroyli tojisini yoygan holatda juftining roziligini olish uchun mahr sifatida unga taom tortiq qiladi. Agar jufti tumshug‘i bilan taomni yesa, demak bu rozilik alomati. So‘ngra juftini uning uchun qurgan iniga olib boradi. Ko‘pincha in daraxtning kovagida bo‘ladi. Agar in juftiga yoqsa juftlik hayoti boshlanadi. Jufti beshtadan yettitagacha tuxum qo‘yadi. Polaponlar tuxumdan chiqqach, ikkisi navbat bilan bolalarini taomlantiradi.

Hudhud o‘z juftiga vafoli qush sanaladi. Agar ozuqa yoki suv bor joyni topsa, qichqirib juftini chaqiradi. Taomni faqat jufti kelgandagina u bilan baham ko‘radi. Agar juftini yo‘qotib qo‘ysa, qichqirib uni topgunicha axtaradi. Agar jufti vafot etsa, vaqti-vaqti bilan uni qumsab, birga parvoz qilib yurgan joylariga borib qichqiradi.

Hudhudning tanasining oltidan biriga teng keladigan tumshug‘i bo‘lib, u yerdagi hasharot va qurtlarni osonlik bilan topadi. Hudhudning boshqa qushlarda mavjud bo‘lmagan sezish qobiliyati mavjud bo‘lib, u yer osti suvlarini sezadi. Sulaymon payg‘ambar yer osti suvlarini izlab topishda hudhudning ushbu sezish qobiliyatidan foydalanar edi. Suv bor yerga ishora qilsa Sulaymon a.s. jinlarga o‘sha yerni qazishga farmon berar va suvni topishar edi. Shuning uchun uning zamonaviy ismi - suv injeneridir.

Hudhud minglab kilometrga yetadigan masofani charchoqsiz, chanqamay va ochiqmay uchib o‘ta oladi. Bir davlatdan ikkinchi davlatga to‘xtovsiz uchib o‘tishga qodir. Qur’oni karimda uning Falastindan Yamandagi Sabo o‘lkasiga safar qilgani zikr etilgan. Men senga Sabo o‘lkasidan aniq xabar keltirdim, deb Sulaymon payg‘ambar bilan bo‘lgan qissada ko‘plab voqealar keltiriladi.

Hudhud azon aytilayotgan, namoz o‘qilayotgan va Qur’oni karim tilovat qilinayotgan vaqtda qichqirmay tinch turadi. Payg‘ambarimiz Muhammad s.a.v. Allohdan boshqaga ma’lum bo‘lmagan yana ko‘plab sir asrorlari borligi uchun hudhudni o‘ldirishni harom qilganlar.

 

 

O‘zbekiston musulmonlari idorasi

raisining birinchi o‘rinbosari              

Homidjon Ishmatbekov

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

"Mahri misl" nima degani?

10.02.2025   3529   3 min.

Sahih xilvatdan oldingi taloq atalgan mahrning yarmini vojib qiladi.

Bu hukm Qur’oni karimda kelgan. Alloh taolo «Baqara» surasida bunday deb marhamat qiladi:

«Agar ularga qo‘l tekkizmay turib taloq qilsangiz va mahrni belgilab qo‘ygan bo‘lsangiz, belgilanganning yarmini berasiz, magar ular afv qilsa yoki nikoh tuguni qo‘lida bo‘lgan kishi afv qilsa», (bermaysiz) (237-oyat).

Agar mahr atalmagan bo‘lsa, sahih xilvatdan oldingi taloqda «mut’a», undan keyingida «mahri misl» vojib bo‘ladi.

Bu hukm ham Qur’oni karimda kelgan. Alloh taolo «Baqara» surasida bunday marhamat qiladi:

«Agar xotinlarni, ularga qo‘l tekkizmay turib yoki ular uchun mahrni belgilamay turib, taloq qilsangiz, sizga gunoh yo‘q. Ularni boy boricha, yo‘q holicha ma’ruf ila bahramand eting. Yaxshilik qiluvchilar zimmasiga burch o‘laroq» (236-oyat).

Bu oyatda nikohdan keyin, mahrni aniqlamagan holatda, duxuldan oldin taloq qilganda nima bo‘lishi haqida so‘z ketmoqda. Avvalo, shunday holatda taloq qilish gunoh emasligi bayon qilindi.

«Agar xotinlarni, ularga qo‘l tekkizmay turib yoki ular uchun mahrni belgilamay turib, taloq qilsangiz, sizga gunoh yo‘q».

Chunki insongarchilik yuzasidan turli holatlar bo‘lib turadi. Albatta, bu taloq kelin uchun, uning ahli uchun og‘ir bo‘ladi. Umid bilan nikohdan o‘tib, orzu-havas bilan yangi turmushni ko‘zlab turganida, oilaviy hayotni boshlamay turib, taloq bo‘lishi katta musibat. Buning ustiga, do‘stu dushman, yoru birodarlarning oldida nima degan gap bo‘ladi?! Ana shu holatlarni hisobga olib, mahr hali tayin bo‘lmaganligi uchun bu kelinga «mut’a» (foyda) deb nomlangan moliyaviy taqdirlash berish shariatda ushbu oyati karima asosida joriy qilingan.

Beriladigan mut’aning miqdori kuyov tarafga bog‘liq, imkoniga qarab, ko‘proq narsa bersa, yaxshi bo‘ladi. Rivoyat qilishlaricha, imom Hasan roziyallohu anhu mut’a uchun o‘n ming dirham bergan ekanlar.

Ulamolarimiz: «Mut’a o‘z davrlarining o‘lchovida beriladi: boy bir xizmatchi olib beradi, kambag‘al uch sidra kiyim-bosh bersin», deganlar.

Shunday qilinsa, kelin tarafga yengil bo‘ladi, ko‘ngillari taskin topadi. Do‘st-dushmanning gap-so‘zidan ham qutuladilar. Chunki shunchalik mol-dunyo berish qizda ayb yo‘qligining, yigit taraf uni hurmat qilishining, ammo noilojlikdan ajralayotganining alomati bo‘ladi. Shu bilan birga, kuyov tarafni ham qiynab yuborish kerak emas.

Oyatda:

«Ularni boy boricha, yo‘q holicha ma’ruf ila bahramand eting», deyilyapti.

Kuyov taraf «yaxshilik ila» harakat qilishi kerak, shuningdek, kelin taraf ham. Oyatning oxirida foyda berish yuqori maqom ekani:

«Yaxshilik qiluvchilar zimmasiga burch o‘laroq», deb yana bir bor ta’kidlanyapti.

«Mahri misl» o‘sha yurtda, o‘sha zamonda boshqa kelinlarga odat bo‘yicha qancha mahr berish joriy bo‘lib turgan bo‘lsa, o‘sha miqdordagi mahrdir.

"Baxtiyor oila" kitobidan

Maqolalar