“Ramazonni qanday o‘tkazyapsiz? Onlayn dars beryapman”
Bugun ramazonning o‘nin birinchi kuni. Tanamiz va ruhiyatimiz har tomonlama tarbiyalanmoqda. Shunday ulug‘ kunlardan unumli foydalanayotgan navbatdagi maktub sohibi Andijon viloyati, Zafarobod tumanilik, maktab o‘qituvchisi Ulug‘bek aka Suyarov.
Ramazon shukuhi barchalarimizga surur bag‘ishlamoqda. O‘ziga shukr! Ramazon oyi karantin davriga to‘g‘ri kelishi barchamizni oila davrasida bo‘lishimizga imkon bermoqda. Bu ham bir hikmat. Bundan to‘g‘ri va oqilona foydalanish esa musulmon uchun katta bir baxt. Biz ham oilamiz bilan saharlikdan to iftorga qadar kunlik ramazon rejasini tuzib shunga amal qilishga harakat qilib kelmoqdamiz.
Saharlikka turganimizda ekran orqali berib borilayotgan Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf hazratlarining “Anbiyolar qissasi” turkum ko‘rsatuvlarini kuzatib boryapmiz.
Saharlikdan so‘ng Qur’oni karim qiroati bilan shug‘ullanamiz. Ikki o‘g‘lim ham Qur’on yodlashni boshlagan.
Bomdod namozidan so‘ng katta o‘g‘lim Shayx Muhammad Sodiq Muhammad yusuf hazratlarining “Sog‘lom bola” kitobini mutolaa qilmoqda.
O‘zim o‘zbek tili va adabiyoti fanidan dars berganligim sababmi, kitob o‘qishni oilaviy an’anaga aylantirganmiz. Shu kunlarda Alixon to‘ra Sog‘uniynig “Tarixi Muhammadiy” asarini o‘qiyapman.
Soat 9 lardan maktabga onlayn darslar boshlanadi. Men ham o‘zx fanimdan masofaviy mashg‘ulot o‘tyapman. O‘quvchilarga uyga vazifalarni beraman.
Peshindan so‘ng tomorqamizdagi ekinlarga qaraymiz. Sport va foydali mashg‘ulotlar bilan shug‘ullanamiz.
Shundan so‘ng “Sahovatli qo‘llar” xayriya guruhi bilan birgalikda mahallamiz va tumanimizdagi qabristonlar obodonligi bilan shug‘ullanamiz.
Shu bilan iftorlik vaqti bo‘ladi. Iftorlikdan so‘ng taroveh namozigacha oilaviy suhbat qilamiz.
Tarovehdan so‘ng men yana adabiyotlar bilan shug‘ullanaman. Ertangi kun masofaviy mashg‘ulotlariga tayyorgarlik ko‘raman.
Alloh taolo barchamizni ramazon oyi barokatlari bilan mukofotlasin!
Saidabror Umarov suhbatlashdi
Kech uxlash umrni qisqartiradi
Tadqiqotlarga ko‘ra, dunyo aholisining 58 foizi uyqusizlikdan aziyat chekmoqda. Buning birinchi sababi gadjetlar doimiy tomosha qilish oqibatida kechki soat 23:00 dan keyin uxlashga odatlanishdir.
Kech uxlash sog‘liqqa bir qancha xavf tug‘diradi.
Jigar va boshqa a’zolar o‘zini tiklay olmaydi. Inson organizmidagi barcha a’zolar tunda, ayniqsa, soat 22:00–02:00 oralig‘ida faol tiklanish jarayoniga kirishadi. Xususan, jigar soat 23:00 dan keyin tanani faol tozalash (detoksikatsiya) vazifasini bajaradi. Agar inson u paytda uxlamagan bo‘lsa, vazifa to‘liq bajarilmaydi. Bu esa charchoq, bezovtalik, tushkunlikka olib keladi.
Gormonlar muvozanati buziladi. Uyqu vaqtida, ayniqsa, soat 22:00–01:00 orasida o‘sish gormoni (melatonin va somatotropin) ishlab chiqariladi. Bu gormonlar immunitetni ko‘tarish, teri va hujayralarni tik lash, stressni kamaytirishga xizmat qiladi. Agar uxlash kechiksa, bu gormonlar kama yib boradi.
Aqliy faoliyat susayadi. E’tiborni jamlash, eslab qolish qobiliyatining pasayishi aynan o‘z vaqtida uxlamaslik bilan bog‘liq. Oqibatda ish unumdorligi yomonlashib, sifatli o‘qishga ham salbiy ta’sir qiladi.
Ruhiy muvozanat buziladi. Soat 23:00 dan keyin uxlaydigan insonlarda depressiya, qo‘rquv, ruhiy zaifliklar ko‘p kuzatiladi.
Yurak urish muvozanati yomonlashadi.
So‘nggi yillarda yurakqon tomir kasalliklari ham ko‘payib, ham “yosharib bormoqda”. Kam va o‘z vaqtida uxlamaslik yurakni zo‘riqtirib, umrning qisqarishiga sabab bo‘lmoqda. Yurakni davolash uchun o‘z vaqtida uxlash kerak.
Eng foydali uyqu esa soat 22:00 dan 05:00 gacha bo‘ladi. Chunki aynan shu soatlarda uyqu fazalari mukammal kechadi.
Internet manbalari asosida tayyorlandi.
“Hidoyat” jurnalining 2025 yil 8-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws
