Sayt test holatida ishlamoqda!
10 Yanvar, 2025   |   10 Rajab, 1446

Toshkent shahri
Tong
06:24
Quyosh
07:48
Peshin
12:36
Asr
15:32
Shom
17:16
Xufton
18:35
Bismillah
10 Yanvar, 2025, 10 Rajab, 1446

Ramazon ibratlari: Kechirishni o‘rgandik...

2.05.2020   2316   2 min.
Ramazon ibratlari: Kechirishni o‘rgandik...

Har yili ramazon oyi kelishi bilan kayfiyatimiz va ruhiyatimizda o‘zgarish sodir bo‘ladi. Albatta yaxshi tomonga! Masalan, ko‘pchiligimiz kechirimli bo‘lib qolamiz...

Ulamolardan biri aytadi: “Ro‘zador hotirjamlik va ramazon sururini his qilmaydi, toki qalbida o‘zgalarga nisbatan xusumat yo‘qolmaguncha, uni ranjitgan odamlarni kechirmaguncha”.

Aslida insonni ich-ichidan yemiradigan, turli dardlarga mubtalo etadigan va Allohning rahmatidan mosuvo qiladigan narsa bu – qalbdagi xusumat va o‘zgalarga bo‘lgan nafratdir.

Zero, Alloh taolo O‘z Kalomida, Payg‘ambar alayhissalom hadislarida bizni kechirimli bo‘lishga targ‘ib etgan.

Jumladan, Qur’oni karimning A’rof surasi, 199 oyatida Alloh taolo shunday marhamat qiladi:

“Afvni (qabul qilib) oling, yaxshilikka buyuring, johillardan esa yuz o‘giring!”

Boshqa bir oyatda esa:

“Agar dag‘al va toshbag‘ir bo‘lganingizda, albatta, (ular) atrofingizdan tarqalib ketgan bo‘lur edilar. Bas, ularni afv eting...” (Oli Imron surasi, 159 oyat).

Abu Umoma Bohiliy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “O‘ch olishga haqli bo‘laturib, kechirib yuborgan kishi uchun, Men jannatning o‘rtasidan bir qasr berilishiga kafilman” – deganlar (Abu Dovud rivoyati).

Nahot jannatda qasrimiz bo‘lishini xohlamasak... Jannatda-ya. Payg‘ambar alayhissalom kafilman deganlar.

Yana bir hadisda: “Kimki qilmishiga pushaymon bo‘lib, uzr so‘ragan odamni kechirib yuborsa, uning xatolarini ham Alloh taolo qiyomat kuni kechirur” deya ta’kidlangan.

“Qalbiga Alloq ta’olo insoniyatga nisbatan rahm shavqat ato etmagan banda eng ziyonkor bandadir” (hadis)

“Qiynalib qolgan qarzdorga belgilangan muddatni uzaytirgan kishiga har kuni shu qarz miqdorida sadaqa qilganning savobi yozilib turadi. Bordi-yu belgilangan muddat yetgach, yana uzaytirsa, har kuni qarziga ikki barobar sadaqa qilganning savobi yozilib turadi” (hadis).

“Birodari bilan bir yil arazlashib yurish uning qonini to‘kish bilan barobardir” (hadis).

“Rahm qilmaganga rahm qilinmaydi, kechirmaganni kechirilmaydi va birovning uzrini qabul qilmaganning tavbasi ham qabul qilinmaydi” (hadis).

Aziz dindoshim! Agar ramazon kelib, ro‘zador holatda hamon qalbingizda huzur-halovat his qilmayotgan bo‘lsangiz, qalbingizni keraksiz xusumatlardan, nafratu-alamlardan, iztiroblardan bo‘shating. Sizni hafa qilgan barcha insonlarni kechiring. Kechirish bizga Alloh tomonidan berilgan cheksiz kuch va jasoratdir.

Alloh taolo barchalarimizni mag‘firat qilsin!

 

Saidabror Umarov tayyorladi

 

Ramazon-2020
Boshqa maqolalar

Qalbning zangini ketkazuvchi amal

8.01.2025   7115   3 min.
Qalbning zangini ketkazuvchi amal

Inson qalbi goh u tarafga, goh bu tarafga o‘zgarib turadi: savobli ish qilganida, qalbi yayraydi, dili cheksiz quvonchga to‘ladi. Gunoh-ma’siyat kirlari esa dil oynasini xiralashtiradi. Oqibatda qalb qorayadi, ko‘ngli xijil bo‘ladi.
Abdulloh ibn Umar roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Temirga suv tegsa zanglaydi. Xuddi shunga o‘xshab qalblarni ham zang bosadi", dedilar. Shunda: "Yo Rasululloh, uning jilosi nima?" deb so‘raldi. U zot: "O‘limni ko‘p eslash, Qur’on o‘qish", dedilar.

Qalb xuddi temir kabi zanglaydi. Temirga suv tegsa, sirtini zang bosadi. Gunohlar yig‘ilib yig‘ilib qalbni zanglatadi, dilni qoraytiradi, ko‘ngilni g‘ash qiladi. Qalb qorayishi oqibatida inson shuuri o‘tmaslashadi, mehr-oqibat tuyg‘usi kishi bilmas tarzda ko‘tarilib boradi.

Mazkur hadisda aytilishicha, o‘limni eslagan, Qur’on o‘qigan odamning qalbi zanglardan tozalanadi. Qanday qilib, deysizmi? Gap shundaki, o‘limni eslagan kishining o‘tkinchi dunyoga xohishi so‘nadi. O‘limni eslagan, oxiratni o‘ylagan inson gunohlardan tiyiladi, nafasi kirib-chiqib turganida Parvardigoriga tezroq tavba qilishga shoshiladi, o‘zini isloh qiladi. Inson o‘limni eslaganda lazzatlar parchalanadi, hakalab otib turgan nafs xohishlari sal bo‘lsayam jilovlanadi. Bir kunmas-bir kun dunyoni tark etishini bilgan kishi oqibatli bo‘ladi, bir ish qilishdan oldin oxirini o‘ylaydi, mulohaza yuritadi.

Yuqoridagi hadisda aytilishicha, Qur’on tilovati qalbdagi zanglarni ketkazadi. Haqiqatan, Qur’on o‘qish bilan qalb yayraydi, ko‘ngil taskin topadi. Mo‘min banda qiroatdan bir dunyo ma’naviy ozuqa oladi. Shu yo‘sin qalbni qoplagan zang qurumlari asta-sekin tozalanib boradi. Bejizga "Qur’on qalbga malham, dilni tozalaydigan ilohiy davo", deyilmagan.

Ma’lumki, temirga doim ishlov berib turilmasa, ko‘p o‘tmay zanglaydi. Xuddi shunga o‘xshab, Qur’on o‘qilmasa, dilni zang bosadi. Hamisha Qur’on o‘qiydigan inson qalbiga gard yuqmaydi. Tilovat bilan jilolangan qalbi oynadek yarqirab turadi.

Hozirgi "zamonaviy" odamlarning ko‘pi dunyoga hirs qo‘yish dardi bilan og‘rigan. Kishilar orasida o‘zaro ishonch, sadoqat, vafo, mehr-oqibat kamayib ketayotgandek. Bizningcha, buning sababi bitta: o‘limni unutish, Qur’on o‘qimaslik.

Ayrim odamlarga o‘limni eslatsangiz, oxiratdan gap ochsangiz: "Qo‘ying, yaxshi mavzuda gaplashaylik!" deya so‘zingizni bo‘ladi. O‘limni eslash yomonmi?! Har kimning boshida bor-ku bu savdo! O‘limdan qochib-qutulib bo‘lmaydi. Shuning uchun o‘limga tayyorgarlik ko‘rish kerak. Qanday qilib, deysizmi? O‘limga hozirlik solih amallar bilan bo‘ladi, qorong‘i go‘rni yorituvchi Qur’on tilovati bilan bo‘ladi. Quruq kafanlik olib yoki qabristondan o‘zi uchun alohida joy ajratib qo‘ygan odamni oxirat safariga rostmana shay deb bo‘lmaydi.

Tolibjon domla Xursanmurodov,
Hadis ilmi maktabi o‘qituvchisi.

Ali ibn Husomiddin Muttaqiy Hindiy. "Kanzul ummol fi sunanil aqvoli val af’ol". – Bayrut.: Muassasatur risolat, 1989. - B. 210.