Caharlikda baraka bor
Payg‘ambar alayhissalom: “Saharlik qilinglar, albatta saharlikda baraka bordir”, dedilar (Muttafaqun alayh).
Ushbu hadisi sharif orqali Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ro‘zadorlarni saharlik qilishga buyurmoqdalar va buning hikmatini bayon qilib “albatta saharlikda baraka bordir”, deya ta’kidlamoqdalar.
Baraka biror bir narsada ilohiy yaxshilikning ziyoda va bardavom bo‘lmog‘idir.
Ayrim ro‘zadorlarda saharlikka e’tiborsizlik qilish holatlari uchrab turadi. Ayrimlar taroveh namozlaridan so‘ng yoki uxlashdan avval bir yo‘la taomlanib oladi. Bu holat Rasululloh ko‘rsatmalariga nomuvofiqdir. Ba’zilar uyquni afzal ko‘rib shunday qilishsa, ayrimlar saharlikning xayr va barakasidan bexabar ekanliklari bois beparvo bo‘lishadi.
Quyida saharlikning hikmatlari va barakotlaridan ayrimlarini zikr qilamiz:
- Saharlikka turgan inson eng avvalo Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning so‘zlariga itoat qilgan, sunnatlariga ergashgan bo‘ladi. Rasulullohga itoat qilmoq esa barcha muvaffaqiyatlarning kalitidir. Alloh taolo marhamat qiladi:”Kim Allohga va Uning payg‘ambariga itoat etsa, bas u ulug‘ baxtga erishibdi”. (Ahzob surasi 71-oyat)
- Saharlik qilmoq musulmonlarning shiorlaridan bo‘lib, bu bilan boshqa dinlarning ro‘zalaridan ajralib turadi.
- Saharlik qilmoq kun bo‘yi namoz, Qur’on tilovati, Allohni zikr qilish, ilm olish, halol kasb qilish kabi boshqa shar’iy amallarni ishtiyoq va tetiklik bilan amalga oshirishda yordam beradi. Saharlik qilmagan inson quvvati kamayib, zaiflashib qolishi sababli yuqoridagi kabi amallarni erinib, malollanib amalga oshiradi. Natijada ibodatlari va boshqa amallari nuqsonli bo‘lib qoladi.
- Saharlik qilgan insonga Alloh va uning farishtalari salavot aytadilar. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Albatta Alloh va uning farishtalari saharlik qiluvchilarga salavot aytadilar” (Imom Tabaroniy va ibn Hibbonlar rivoyati). Allohning mo‘minlarga salavoti ularga rahmatini nozil qilishi, farishtalarning mo‘minlarga salavoti esa gunohlarini kechishini so‘rab Allohga istig‘for aytishlaridir.
- Saharlik qilgan inson saharlik qilmagan insonda o‘ta ochlik va holsizlik sababidan paydo bo‘ladigan toqatsizlik va badjahllik kabi yomon fe’llardan omonda bo‘ladi.
- Saharlik qilishga turgan inson duolar ijobat bo‘ladigan, so‘ralgan narsalar ato etiladigan, gunohlar kechiriladigan fursatga noil bo‘ladi. Zero, Rasululloh alayhissolatu vassalom marhamat qiladilar: ”Robbimiz tabaroka va taolo har kechaning uchdan biri qolganida dunyo osmoniga nozil bo‘lib, “Kim Menga duo qiladiki, qabul qilsam, kim Mendan so‘raydiki, unga bersam, kim Menga istig‘for aytadiki, uni mag‘firat qilsam”, deydi”. (Muttafaqun alayh). Shubhasiz, saharlik vaqti ana shu fazilatli fursatning bir qismidir.
- Sahar chog‘i gunohlarga istig‘for aytish uchun eng afzal vaqtlardan biri hisoblanadi. Alloh taolo bunday bandalarini O‘z Kalomida “Saharlarda istig‘for aytuvchilar”, deya maqtagan. Saharlikka turgan inson istig‘for aytib, Qur’onda maqtalgan bandalar sifatiga ega bo‘ladi.
- Saharlik qilgan inson uyqusi qochib, tetik holatga kelgani uchun jamoat namoziga chiqishi ham oson bo‘ladi. Ramazon oyida bomdod namozida masjidlarda jamoatning ko‘payib qolishi ham bunga dalildir.
- Shariat ko‘rsatmasi, Rasulullohning amrlari degan niyat bilan saharlik qilinsa, saharlikning o‘zi ham ibodat bo‘ladi. Ya’ni, kun bo‘yi yemoq-ichmoqdan tiyilmoq shariatning ko‘rsatmasi bo‘lganidek, saharlikda yemoq-ichmoq ham shariatning ko‘rsatmasidir.
- Saharlik qilgan inson ro‘zadan malollanmaydi, balki ertangi kun ro‘zasini intiqlik bilan kutadi. Aksincha, saharlik qilmagan inson mashqqatga uchrab, qiynalib qolgani uchun keyingi kun ro‘zasidan malollanish paydo bo‘ladi. Har qanday ibodatni malollanmasdan, tetiklik va xushhollik ila ado etmoq matlubdir.
- Kunni saharlik qilish bilan boshlagan insonning kun davomida qiladigan ishlariga barakotlar ato etiladi.
Demak, har bir musulmon Ramazon oyining ulug‘ tuhfalaridan bo‘lgan saharlikka jiddiy e’tibor qilib, undagi ilohiy rahmat va barakotlarga musharraf bo‘lmoqqa intilmog‘i lozim ekan.
Shavkatjon ALIBOYEV
Chirchiq shahar “O‘rta mahalla”
jome masjidi imom-xatibi
Iordaniya OAV O‘zbekistonning mustaqillik yillaridagi taraqqiyoti haqida yozmoqda
Iordaniyaning yetakchi ommaviy axborot vositalarida O‘zbekiston Nodirjon Turg‘unovning mamlakatimiz mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan intervyusi chop etildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Suhbat Iordaniya Milliy axborot agentligi (Petra), “Al Rai” gazetasi, shuningdek, “Hala”, “Roya News”, “Jafra News”, “AlAnbat News”, “Johina News”, “Nabzal Balad”, “Al Qubba News” yangiliklar agentliklari va Arab axborot agentliklari federatsiyasi tomonidan keng yoritildi.
Intervyuda elchi O‘zbekiston va Iordaniya o‘rtasidagi munosabatlar jadal rivojlanib, keng qamrovli yo‘nalishlarni qamrab olayotganini ta’kidladi. Ikki tomonlama hamkorlik o‘zaro hurmat, ishonch va xalqlarimiz o‘rtasidagi tarixiy yaqinlik tamoyillariga asoslangani alohida qayd etildi.
Nashrda Iordaniya Qirolining 2025 yilda O‘zbekistonga amalga oshirgan davlat tashrifi alohida ahamiyatga ega bo‘lgani ta’kidlandi. Tashrif davomida O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev bilan o‘tkazilgan muzokaralar ikki tomonlama munosabatlarni rivojlantirishda muhim bosqich bo‘ldi. Elchi ayni bosqichda asosiy ustuvor vazifa oliy darajada erishilgan kelishuvlarni amalda ro‘yobga chiqarishni ta’minlashdan iborat ekaniga urg‘u berdi. Shu munosabat bilan so‘nggi vaqtlarda bir qator yuqori darajadagi delegatsiyalarning o‘zaro tashriflari amalga oshirildi.
Suhbatda Prezident Shavkat Mirziyoyev va Qirol Abdulla II ning iqtisodiyotni modernizatsiya qilish, investitsiyalarni jalb etish, ta’lim va inson kapitalini rivojlantirish, yoshlar uchun imkoniyatlarni kengaytirish, madaniyatlararo muloqotni ilgari surish hamda mintaqaviy barqarorlikni ta’minlash masalalaridagi yondashuvlari o‘xshash ekani qayd etildi. Siyosiy hamkorlik haqida to‘xtalib, elchi O‘zbekiston va Iordaniya muntazam muloqot olib borayotgani, BMT, Islom hamkorlik tashkiloti va boshqa xalqaro maydonlarda yaqindan hamkorlik qilayotganini bildirdi.
Savdo-iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirishga ham alohida e’tibor qaratildi. Elchi 2025 yilda o‘zaro tovar aylanmasi hajmi avvalgi yilga nisbatan deyarli ikki baravarga oshganini ma’lum qildi. Shuningdek, 2026 yil aprel oyida o‘tkazilgan O‘zbekiston va Iordaniya o‘rtasidagi Hukumatlararo komissiyaning birinchi yig‘ilishi muhim ahamiyat kasb etgani ta’kidlandi. Unda ishbilarmon doiralar o‘rtasidagi aloqalarni faollashtirish, qo‘shma ko‘rgazmalar tashkil etish va Ishbilarmonlar kengashi faoliyatini yo‘lga qo‘yishga kelishib olingan. Iordaniya vakillariniyg Toshkent xalqaro investitsiya forumidagi ishtiroki ikki mamlakat kompaniyalari o‘rtasida bevosita aloqalarni mustahkamlash uchun qo‘shimcha imkoniyat bo‘ldi.
Transport aloqalarini rivojlantirish kontekstida Amman va Toshkent o‘rtasida to‘g‘ridan to‘g‘ri aviaqatnovlar yo‘lga qo‘yilgani olqishlandi. Joriy yilning 1 iyulidan e’tiboran “Royal Jordanian” aviakompaniyasi ikki davlat poytaxtlari o‘rtasida haftasiga ikki marta muntazam reyslarni amalga oshirishni boshladi. Shuningdek, O‘zbekiston va Iordaniya fuqarolari uchun o‘zaro vizasiz rejimning joriy etilishi turizm va ishbilarmonlik aloqalarini rivojlantirishda muhim qadam bo‘ldi.
Turistik salohiyat haqida gapirganda, elchi O‘zbekiston Samarqand, Buxoro va Xiva kabi dunyoga mashhur tarixiy shaharlarga ega ekanini, Iordaniya esa Amman, Petra va Vadi-Ram kabi noyob qadamjolarni taklif etishini ta’kidladi. Kelgusi hamkorlikning istiqbolli yo‘nalishlari sifatida farmatsevtika, sog‘liqni saqlash, qishloq xo‘jaligi, sanoat kooperatsiyasi, raqamlashtirish, logistika, ta’lim, madaniyat va islom merosi sohasidagi tadqiqotlar belgilandi.
O‘zbek-iordan munosabatlarining gumanitar tarkibiy qismiga to‘xtalinganda, 2026 yil 8 iyul kuni Iordaniyaning Fatvolar bo‘yicha bosh boshqarmasi va O‘zbekiston musulmonlari idorasi huzuridagi Fatvo markazi o‘rtasida hamkorlik memorandumi imzolangani qayd etildi. Bundan tashqari, to‘g‘ridan to‘g‘ri aviaqatnov va vizasiz rejim sharoitida ziyoratni tarixiy va madaniy obyektlarga tashrif bilan uyg‘unlashtirgan “Umra plyus” formatida qo‘shma turistik dasturlarni ishlab chiqish imkoniyati ta’kidlandi.
Mamlakatimizning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi haqida so‘z yuritar ekan, elchi “O‘zbekiston — 2030” Strategiyasi mamlakatning uzoq muddatli taraqqiyot qarashlarini aks ettirishini bildirdi. Ta’kidlanganidek, ilk bor mamlakat yalpi ichki mahsuloti 145 milliard dollardan oshdi, eksport hajmi 33,4 milliard dollarga yetdi, jalb qilingan xorijiy investitsiyalar esa 43,1 milliard dollarni tashkil etdi. Qashshoqlik darajasi 5,8 foizgacha kamaydi.
Shuningdek, joriy yilda O‘zbekiston davlat mustaqilligining 35 yilligini nishonlayotgani, so‘nggi yillar iqtisodiyot, davlat boshqaruvi, sud-huquq tizimi, ta’lim va sog‘liqni saqlash sohalarida tub islohotlar davri bo‘lgani ta’kidlandi.
Intervyu yakunida elchi O‘zbekiston taraqqiyotining navbatdagi bosqichidagi asosiy ustuvor yo‘nalishlarni ko‘rsatib o‘tdi. Ular orasida iqtisodiy o‘sish va mehnat unumdorligi sifatini oshirish, innovatsiyalar va “yashil” energetikani rivojlantirish, suv resurslaridan oqilona foydalanish va inson kapitalini yuksaltirish o‘rin olgan. Ushbu jarayonlar xalqaro sheriklar, jumladan Iordaniya uchun ham investitsiyaviy va texnologik loyihalarni amalga oshirishda yangi imkoniyatlar ochadi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
