Ramazonga maktub
Alloh taologa beadad hamdu sanolar bo‘lsinki, bir necha oyga cho‘zilgan sog‘inch va ishtiyoqdan so‘ng nihoyat oylarning sultoni, ezgulik va xayr mavsumi, toatu ibodat fasli, saxovatu duo, tarovehu Qur’on oyi bo‘lmish muborak mohi Ramazon tarovating, fayzing va barakoting ila bizlarni hushnud etish, arafasida turibsan.
Ramazon, seni biz huddi yolg‘iz farzandi uzoq muddatga safarga ketib, qaytishini intizorlik bilan kutayotgan onadek, volidasini yo‘qotib qo‘yib uni intiqlik bilan qidirayotgan go‘dakdek sog‘inganmiz.
Ayniqsa, bugun butun dunyoni egallab, odamlarni vahimaga solgan “virus” senga bo‘lgan ishtiyoq va muhabbatimizni, intiqligimizni yanada oshirdi.
O‘tgan yillarda senga bera olmagan mehrim, senla topa olmagan qalb halovatim va sen sabab erisha olmagan Alloh taoloning rizosi va marhamatiga, bu gal jiddu jahd va muxabbat ila barchasiga muyassar bo‘lish uchun azmi qaror qildim.
Alloh taolo sen haqingda bizlarga Qur’oni karimning Baqara surasi, 185-oyatida shunday xushxabar berganlar: “Ramazon oyi – odamlar uchun hidoyat (manbai) va to‘g‘ri yo‘l hamda ajrim etuvchi hujjatlardan iborat Qur’on nozil qilingan oydir” (Baqara surasi, 185-oyat).
“Payg‘ambar sollallohu alayhi va sallam sen kelganingda sahobalariga xushxabar berib, aytardilar: “Sizga muborak Ramazon oyi keldi. Alloh sizga uning ro‘zasini tutishni farz qildi. Bu oyda jannat darvozalari ochilur, jahannam qopqalari yopilur, itoatsiz jin-shaytonlar zanjirband qilinur. Bu oyda bir kecha bo‘lib, u ming oydan yaxshiroqdir. Kim o‘sha kechaning yaxshiligidan mahrum bo‘lsa, ko‘p yaxshilikdan mahrum bo‘libdi”
«Rasululloh sollallohu alayhi va sallam yana dedilarki: «U (Ramazon)ning oxirgi kechasida ro‘zadorlarning gunohlari kechiriladi», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, u Qadr kechasimi?», deb so‘rashdi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Yo‘q, lekin ishchi ishini ado etganidan so‘ng ajri – haqi to‘la qilib beriladi»
Nabiy sollallohu alayhi vasallam sening fazilating haqida so‘zlab: «Ramazonda har kecha Allohning do‘zaxdan ozod qilinadigan bandalari bor», deganlar.
Ramazon sen o‘xshashi yo‘q, fazilatda tengsiz muborak oysan. Umrimning butun boshli yillarini sening bir lahzalik tarovehing, bir onlik kunduzing va soniyalik tuningga almashtirishga roziman.
Bilasanmi nima uchun seni yaxshi ko‘raman? Chunki sen Alloh taolo va Rasuliga mahbub, suyukli oysan. Alloh taoloning Kalomi ham aynan sening kunlaringda Nabiy alayhissalomga nozil bo‘lgan. Son-sanoqsiz mo‘minlar sening sharofating ila gunohlari kechirilib jahannamdan ozod bo‘lgan va jannatga kirgan. Sen sabab nochorlarga ko‘mak, ochlarga taom, yetimlarga muruvvat ko‘rsatiladi.Fazilating ila insonlar qalbiga hidoyat nuri, mehr-oqibat va yaxshilik urug‘i sochiladi. Ramazon seni yaxshi ko‘ramiz va seni biz mo‘minlarga tortiq qilgan Alloh taologa behad hamdu sano, seni qadrlagan va sevgan Rasuli Akram sallollohu alayhi vasallamga bexisob salovatu durudlar aytamiz.
Umid va niyat qilamizki sening fazilating sabab Alloh taolo balo-yu ofatlar, xastaliklar-u musibatlar, xususan ayni kunlardagi viruslarni insoniyat boshidan daf etib salomatlik va xotirjamlikni nasib etsin!
Sog‘inch va muhabbat bilan Saidabror Umarov
Kech uxlash umrni qisqartiradi
Tadqiqotlarga ko‘ra, dunyo aholisining 58 foizi uyqusizlikdan aziyat chekmoqda. Buning birinchi sababi gadjetlar doimiy tomosha qilish oqibatida kechki soat 23:00 dan keyin uxlashga odatlanishdir.
Kech uxlash sog‘liqqa bir qancha xavf tug‘diradi.
Jigar va boshqa a’zolar o‘zini tiklay olmaydi. Inson organizmidagi barcha a’zolar tunda, ayniqsa, soat 22:00–02:00 oralig‘ida faol tiklanish jarayoniga kirishadi. Xususan, jigar soat 23:00 dan keyin tanani faol tozalash (detoksikatsiya) vazifasini bajaradi. Agar inson u paytda uxlamagan bo‘lsa, vazifa to‘liq bajarilmaydi. Bu esa charchoq, bezovtalik, tushkunlikka olib keladi.
Gormonlar muvozanati buziladi. Uyqu vaqtida, ayniqsa, soat 22:00–01:00 orasida o‘sish gormoni (melatonin va somatotropin) ishlab chiqariladi. Bu gormonlar immunitetni ko‘tarish, teri va hujayralarni tik lash, stressni kamaytirishga xizmat qiladi. Agar uxlash kechiksa, bu gormonlar kama yib boradi.
Aqliy faoliyat susayadi. E’tiborni jamlash, eslab qolish qobiliyatining pasayishi aynan o‘z vaqtida uxlamaslik bilan bog‘liq. Oqibatda ish unumdorligi yomonlashib, sifatli o‘qishga ham salbiy ta’sir qiladi.
Ruhiy muvozanat buziladi. Soat 23:00 dan keyin uxlaydigan insonlarda depressiya, qo‘rquv, ruhiy zaifliklar ko‘p kuzatiladi.
Yurak urish muvozanati yomonlashadi.
So‘nggi yillarda yurakqon tomir kasalliklari ham ko‘payib, ham “yosharib bormoqda”. Kam va o‘z vaqtida uxlamaslik yurakni zo‘riqtirib, umrning qisqarishiga sabab bo‘lmoqda. Yurakni davolash uchun o‘z vaqtida uxlash kerak.
Eng foydali uyqu esa soat 22:00 dan 05:00 gacha bo‘ladi. Chunki aynan shu soatlarda uyqu fazalari mukammal kechadi.
Internet manbalari asosida tayyorlandi.
“Hidoyat” jurnalining 2025 yil 8-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws
