Navoiy dahosi
Jahon adabiyotiga katta hissa qo‘shgan ko‘plab olimlarning so‘z boyligi o‘rganib chiqilgan. Masalan, rus shoiri A.S.Pushkin o‘z asarlarida 21.197 so‘zdan, Shekspir 20.000 so‘zdan, Servantes 18.000 so‘zdan, Abdulla To‘qay 14.000 so‘zdan, Abay esa 6000 so‘zdan foydalangan.
Shoirlar sultoni Alisher Navoiy so‘z ishlatish borasida ham tengi yo‘q shaxs bo‘lgan. Uning asarlarida, taxminan, 1.378.660 so‘z ishlatilgan. Birgina “G‘aroyib us-Sig‘ar”ning o‘zida 7669, “Farhod va Shirin”da 5431 so‘z turli ma’nolarda qo‘llanilgan. Navoiy avlodlari bo‘lgan Oybekning so‘z xazinasi 25.000, A.Qahhorniki esa 22.000 bo‘lgan.
* * *
Alisher Navoiy turkiy va forsiy tillarda go‘zal g‘azallar bitib, 15-16 yoshligida el orasida “zullisonayn” shoir (“ikki til egasi”) sifatida taniladi.
* * *
Alisher Navoiy 16 ta adabiy janrda ijod qilgan. Shoir Xisrav Dehlaviydan qariyb 200 yil keyin 1483-1485 yillarda birinchi bo‘lib turkiy tilda 51 ming misradan ortiq besh dostondan tashkil topgan “Xamsa” asarini yozadi. Shoir bu ulug‘ asarning 2 yilda yozilganini ta’kidlab, agar boshqa ishlar xalaqit bermaganida uni 6 oyda yozib tugatishi mumkinligini, aslida bu besh dostonni yozishga ketgan vaqt “umumlashtirilsa 6 oydan oshmasligi”ni yozib qoldirgan.
Navoiyning “Xamsa” asari dunyodagi 64 tilga tarjima qilingan.
* * *
Bir kuni yosh Alisher mavlono Lutfiy huzuriga kelib o‘zining quyidagi:
Orazin yopqach ko‘zumdin sochilur har lahza yosh,
O‘ylakim paydo bo‘lur yulduz, nihon bo‘lg‘ach quyosh, – deb boshlanuvchi g‘azalini o‘qib beradi. Keksa shoir bu g‘azalni tinglab, undan nihoyatda xursand bo‘lib: “Agar imkoni bo‘lsa erdi, o‘zimning turkiy va forsiyda yozgan 10-12 ming misra she’rimni shu birgina g‘azalga almashgan bo‘lar edim...”, deydi.
T.Nizomov
tayyorladi.
To‘rtko‘lda obodonlashtirish va mehr-saxovat tadbirlari bo‘lib o‘tdi
O‘zbekiston musulmonlari idorasi va Din ishlari bo‘yicha qo‘mita hamkorligidagi “Ezgulik va ma’rifat targ‘ibotchilari” tashabbusi doirasida To‘rtko‘l tumanida amaliy tadbir bo‘lib o‘tdi. Jarayonlarni Qoraqalpog‘iston musulmonlari qoziyoti qozisi Bahramatdin Razov boshqarib bordi.
Tumandagi “Mulla Jumaboy” jome masjidida o‘tkazilgan tashkiliy yig‘ilishda qoziyot mas’ullari, bosh imom-xatiblar, hojilar va mahalla raislari jam bo‘ldi.
Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan iyul oyining “Obodonlashtirish va mehr-saxovat oyligi” deb e’lon qilinishi munosabati bilan tumanda keng ko‘lamli ishlar amalga oshirildi. Xususan, imom-xatiblar va masjid qavmi boshchiligida ko‘chalar, masjid atroflari tozalandi. Shuningdek, imkoniyati cheklangan va nogironligi bo‘lgan fuqarolarning hovli-joylarida hashar yo‘li bilan obodonlashtirish ishlari olib borildi.
Ishchi guruh a’zolari To‘rtko‘l tumanidagi 10 ta masjid va 20 ta mahallaga biriktirilib, quyidagi xayrli amallar bajarildi:
-
Hojilarni jalb etgan holda mahallalardagi muammoli oilalar holidan xabar olindi;
-
Homiylar ko‘magida 120 ta ehtiyojmand xonadonga moddiy va ma’naviy yordam ko‘rsatildi;
-
Ko‘makka muhtoj oilalarning farzandlariga yangi o‘quv yili uchun maktab formalari tarqatildi;
-
Imom-xatiblarning faoliyati o‘rganilib, masjid boshqaruvi va ma’rifiy ishlarni yanada rivojlantirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berildi.
Tadbir yakunida amalga oshirilgan ishlar tahlil qilinib, hududda diniy-ma’rifiy muhitni sog‘lomlashtirish va aholini ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha kelgusidagi vazifalar belgilab olindi.
Qoraqalpog‘iston musulmonlari qoziyoti
Matbuot xizmati
