KЕLAJAKNI TЕRRORSIZ QURAMIZ
Mustaqillik sabab barcha jabhalar qatorida Islom ma’rifatining rivoji, musulmonlarning diniy ibodat va marosimlarini emin-erkin ado etishlari uchun qulay sharoitlar bo‘ldi. Ana shunday imkoniyatlarni, O‘zbekistondagi tinchlik va osoishtalikni ko‘rolmayotgan hasadgo‘y kimsalar aholi orasida norozilik kayfiyatini uyg‘otish, fitna chiqarish maqsadida, «bu diyorda diniy erkinlik yo‘q, ibodat qiluvchilar ta’qib ostida, islomiy bilim olish cheklangan” degan uydirmalarni internet saytlarida tarqatishmoqda.
Terrorizm va ekstremizm insoniy me’yorlar, umuminsoniy qadriyatlar va axloqiy fazilatlarga qarshi qaratilgani uchun eng og‘ir va vahshiyona jinoyat hisoblanib kelgan. Eng achinarlisi, bunday g‘oyalar ta’siriga yoshlarning jalb etilishi tashvishlanarli holdir. Farzandlarimizni turli hil oqimlarning g‘oyalariga aldanmasliklari, fitnalarga berilmasliklarini oldini olish, ularni muhofaza qilish hammamizning burchimizdir.
Fuqaholarimiz, sigir sog‘ayotganda tirnoqni olib, sog‘moqlik lozim, deya hatto hayvonot olamiga ham ozor bermaslikka targ‘ib qilganlar. Islom dini insoniyatga, jamodot va hayvonotga ham ozor bermaslikka choralagan. Qur’oni karim mehr-muruvvat, o‘zaro hamkorlik, dinlararo bag‘rikenglik, millatlararo totuvlikka chorlab, kishilarni jamiyatda doimo tinch va totuv yashashga undagandir. Mana shuni xalqimizga yetkazish, tushuntirish barchamizga vojibdir. Yoshlar ongini bunday zararli illatlardan muhofaza qilish uchun samarali usullar ishlab chiqish bugungi kun ta’lim sohasining dolzarb vazifasiga aylangan.
2000 yil 15 dekabrda O‘zbekiston Respublikasining “Terrorizmga qarshi kurash to‘g‘risida”gi qonuni qabul qilindi. Uning 5-moddasida: “Terrorchilik faoliyatining oldini olish davlat organlari, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari hamda jamoat birlashmalari, shuningdek korxonalar, muassasalar, tashkilotlar tomonidan siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy, huquqiy va boshqa profilaktik choralar majmuini o‘tkazish orqali amalga oshiriladi” deya ta’kidlangan. Shu qonunning 6-moddasida esa “davlat boshqaruv organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari, jamoat birlashmalari, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar, mansabdor shaxslar, shuningdek fuqarolar terrorizmga qarshi kurashni amalga oshiruvchi davlat organlariga ko‘maklashadilar va zarur yordam beradilar” deb belgilangan. “Muassasalar” deganda biz ta’lim muassasalarini ko‘zda tutishimiz lozim. Demak, bundan terrorchilik faoliyatining oldini olish ta’lim muassasalarida pedagogik profilaktik choralar majmuini kuchaytirish orqali amalga oshirish darkor. Bugungi kunda ta’lim muassasalari oldida turgan eng muhim vazifalardan biri kelajak avlodni komil shaxs sifatida shakllanishini ta’minlashdan iborat.
Eng nozik balog‘at davrida bola ta’lim muassasasiga o‘qishga keladi. Ana shu paytda yosh navniholni ongidagi dunyoqarashni nimaga yoki qaysi jihatga moyilligini aniqlab, shu muayyan maqsad yo‘lida rivojlantirish o‘qituvchi-pedagoglarning asosiy vazifasi hisoblanadi. Ayniqsa yoshlar ongida g‘oyaviy bo‘shliqning oldini olishning pedagogik profilaktikasini yaratish lozim. Buning uchun ta’lim muassasalarida psixologik ta’sir o‘tkazishning ahamiyatini oshirish, yoshlar ongida yot g‘oyalarga qarshi mafkuraviy immunitetni shakllantirish talab qilinadi. Shuningdek, ta’lim muassasalarida psixologik o‘rganish xizmatini joriy etib, turli xil qiziqishga moyil talaba-yoshlarni aniqlab, ularning dunyoqarashlarini ilmiy, diniy, axloqiy tomondan asoslab, jamiyat taraqqiyotini belgilovchi bunyodkor g‘oyaga yo‘naltirishga erishmoq zarur. Ta’lim muassasalari, huquqni muhofaza qiluvchi tashkilotlar, O‘zbekiston Musulmonlari idorasi va joylardagi vakilliklari bilan hamkorlikda talaba-yoshlar ongiga terrorizmning mudhish oqibatlari, uning domiga tushib qolganlarning ayanchli hayoti, g‘arazli niyatlarini amalga oshirishga urinayotgan “soxta salafiylar”, “hizbut-tahrir”, “akromiylar”, “nurchilar”, “jihodchilar” kabi buzg‘unchi oqimlarining asl maqsadlarini aks ettiruvchi kinofilmlar namoyishini o‘quvchi-yoshlar o‘rtasida muntazam ko‘rsatib borish orqali, ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar samaradorligini yanada oshirish lozim. Bu borada A.Tulepovning “Internetga in qurgan “o‘rgimchaklar”, “Islom va aqidaparast oqimlar”, “ISHID fitnasi” va “Internetdagi tahdidlardan himoya” nomli o‘quv qo‘llanma va asarlaridan foydalanish shart. Ushbu muhim qo‘llanmalar, kuchli vositalar, o‘quvchi-yoshlarda vayronkor g‘oyalarga qarshi ma’naviy kuch paydo qilishda juda qo‘l keladi. Bugungi globallashuv jarayonida axborot texnologiyalari, ayniqsa internet yoshlar kundalik hayotining ajralmas qismiga aylandi. Shu jarayonda ta’lim dargohi rahbarlari o‘quvchi-yoshlarning darsga kelish davomati, tartib-intizomini nazoratga olishib, ularning shaxsiy texnika vositalardan oqilona foydalanishlari uchun noutbuk va netbuk kompyuterlari, zamonaviy telefon apparatlari, fleshka kabi turli uskunalardagi ma’lumotlarni muntazam ravishda tekshiruvdan o‘tkazib borishlari maqsadga muvofiqdir.
«Axborot asri» deb atalayotgan hozirgi zamonda ma’lumot olish va axborot almashishning qulay vositasi internetdir. Biroq bu tarmoqda hamma narsa aralash-quralash — oq bilan qora, ezgulik bilan yovuzlik o‘rin olgan. Ma’lumot tarqatish, biznes va reklama uchun katta maydonga aylangan global tarmoqni nazorat qilishning imkoni yo‘q.
Xalqimizda «Ogoh bo‘lgan abgor bo‘lmas!» degan naql bor. «O‘rgimchak to‘ri»da aqidaparastlikni targ‘ib qiluvchi saytlar tobora ko‘payib bormoqda. Bunday tahlikali zamonda yoshlarga faqat «uz» domenidagi saytlardan foydalanish tavsiya qilinadi.
Fikrga qarshi fikr, g‘oyaga qarshi g‘oya, jaholatga qarshi ma’rifat bilan kurashish bugungi kunda har qachongidan-da muhimdir.
F.Matyakubov
Xonqa tuman “Bobo xo‘ja bobo” masjidi imom-xatibi
Janubiy Koreyaning nufuzli telekanali O‘zbekistonning sayyohlik salohiyatini keng yoritdi
O‘zbekiston sayyohlik salohiyatini Janubiy Koreyada keng targ‘ib etish maqsadida nufuzli “EBS” telekanali tomonidan mamlakatimiz turizm imkoniyatlariga bag‘ishlangan maxsus teledastur efirga uzatildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Sayyohlar orasida katta auditoriyaga ega bo‘lgan “Buyuk Ipak yo‘li bo‘ylab sayohat” teledasturi orqali janubiy koreyalik tomoshabinlarga O‘zbekistonning ekoturizm, gastronomik, ziyorat, tog‘ va landshaft turizmi borasidagi imkoniyatlari haqida keng ma’lumot berildi.
O‘zbekistonga tashrif buyurgan “EBS” telekanali ijodiy guruhi mamlakatimizning mashhur sayyohlik yo‘nalishlari, YUNЕSKOning Butunjahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan Samarqand, Buxoro, Xiva va Toshkent shaharlarining qadimiy me’moriy yodgorliklari, turli hududlardagi zamonaviy ko‘ngilochar markazlar, milliy hunarmandchilik, o‘zbek milliy taomlari hamda yurtimizning betakror tabiat manzaralari haqida hikoya qildi.
Ko‘rsatuvda janubiy koreyalik sayyohlar uchun O‘zbekiston bo‘ylab sayohat qilishning afzalliklari ham keng yoritildi. Xususan, bugungi kunda Toshkentdan mamlakatimizning tarixiy shaharlariga zamonaviy va qulay “Afrosiyob” tezyurar poyezdi orqali Ipak yo‘li yo‘nalishlari bo‘ylab sayohat qilish mumkinligi ta’kidlandi.
“EBS” telekanali muxbiri Toshkentning o‘ziga xos me’moriy qiyofasiga alohida e’tibor qaratgan. Uning fikricha, poytaxt me’morchiligida o‘rta asrlarga oid tarixiy obidalar, zamonaviy ko‘p qavatli binolar va sobiq ittifoq davri me’morchiligi an’analari o‘ziga xos uyg‘unlik kasb etgan.
Dasturda O‘zbekiston bo‘ylab sayohat qilish imkoniyatlari haqida so‘z yuritilar ekan, mamlakat poytaxtidan tarixiy shaharlarga avtomobil yo‘llari bilan bir qatorda temir yo‘l orqali ham qulay safar qilish mumkinligi ma’lum qilingan.
“Yilning barcha faslida ertalab va kechqurun Toshkentning bosh vokzalidan Buxoro va Samarqand yo‘nalishida qulay tezyurar “Afrosiyob” poyezdlari qatnaydi. Maksimal tezligi 230 km/soat bo‘lgan ushbu poyezd Toshkentdan Buxorogacha bo‘lgan qariyb 600 kilometrlik masofani uch soatu 40 daqiqada bosib o‘tadi. Bu aviaparvozga nisbatan qulay va arzonroq”, – deya qayd etilgan teledasturda.
Ko‘rsatuvda Samarqand va Buxoro shaharlari Markaziy Osiyoning muhim madaniy durdonalari sifatida e’tirof etilgan.
“Buxoro shahri 2500 yildan ortiq tarixga ega. Eski shahar markazida Buxoroning eng diqqatga sazovor yodgorliklaridan biri – 1127 yilda qurilgan Minorai Kalon joylashgan. Uning balandligi 47 metr, poydevori esa 10 metrni tashkil etadi”, – deya ma’lumot beriladi manbada.
Samarqand haqida so‘z yuritilar ekan, uning 2750 yillik tarixga ega ekani, dunyodagi eng qadimiy shaharlardan biri sifatida asrlar davomida turli bosqinlar va vayronagarchiliklarga guvoh bo‘lganiga qaramay, o‘zining betakror va ertaknamo ulug‘vorligini saqlab qolgani ta’kidlangan.
Teledasturning yana bir muhim jihati – unda O‘zbekistonning qadimiy shaharlaridagi tarixiy va me’moriy obidalar bilan bir qatorda, milliy hunarmandchilik, urf-odatlar, milliy taomlar hamda mamlakatning turli hududlaridagi go‘zal tabiat manzaralari haqida batafsil ma’lumot berilganidir.
Ko‘rsatuvda O‘zbekistonning mehmondo‘stligiga ham alohida urg‘u berilgan.
“Sayyoh sifatida qayerga bormang, xoh mehmon uylarida, xoh bozorlar yoki shunchaki ko‘chada mahalliy aholi bilan uchrashsangiz, samimiy mehmondo‘stlik va iliqlikni his qilasiz”, – deydi “EBS” telekanali ijodiy guruhi.
Umuman, Janubiy Koreyaning yetakchi telekanallaridan biri bo‘lgan “EBS” orqali O‘zbekistonning boy tarixiy-madaniy merosi, betakror tabiati, milliy taomlari, mehmondo‘stligi va zamonaviy turizm infratuzilmasi keng auditoriyaga namoyish etilgani mamlakatimizning ushbu davlat sayyohlik bozoridagi jozibadorligini yanada oshirishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
