Muqaddas dinimizda tinchlikka va kishilarning osoyishtaligiga rahna soladigan barcha ishlar buzg‘unchilik-fasod ishlardan sanaladi. Qur’oni Karimning Baqara surasi 205-oyatida “Va holbuki, Alloh fasodni xush ko‘rmas” deyilgan.
Terrorchilik va aqidaparastlik begunoh odamlarning qoni to‘kilishiga olib keladi. Muqaddas Islom dinimizda bunday ishlar qat’iy man etilib, Qur’onda “Kim bir jonni nohaqdan yoki yer yuzida fasod qilmasa ham o‘ldirsa, xuddi hamma odamlarni o‘ldirgan bo‘ladi” (Moida, 32) deya qat’iy qoralangan.
Bugungi buzg‘unchi oqimlarning asosiy dastak qilib ushlagan narsasi shuki, ular shariat amallarini to‘la-to‘kis bajarmagan boshqa musulmonlarga nisbatan «qozilikni» da’vo qilib, «munofiq» va «murtad» deb hukm chiqarishdan tap tortmaydilar. Hadisda, «Kimki mo‘min kishini «kofirsan» deb haqoratlasa, go‘yoki uning qonini to‘kkanchalik gunoh qilgan bo‘ladi», deyiladi. Ya’ni, hech bir odamga musulmon insonni «kofir», deb hukm chiqarish huquqi berilmagan.
Hanafiylik mazhabi asoschisi Imom A’zam Abu Hanifa rahimahulloh ushbu masalada quyidagi qat’iy xulosani berganlar: «Biror musulmonni qilgan gunohi sababli kofirga chiqarmaymiz, garchi u kabira gunoh bo‘lsa ham, basharti uni halol deb e’tiqod qilmagan bo‘lsa».
Yurti va millatiga xiyonat qilishlik, begunoh odamlarning qonini to‘kish og‘ir gunoh bo‘lib, bunday kimsalar ilohiy omonatga amal qilmagan bo‘ladi. Baqara surasi, 191-oyatda “Fitna qatl etishdan yomonroqdir”, «Niso» surasi, 59-oyatida esa “Ey iymon keltirganlar! Allohga itoat qiling, Payg‘ambarga va o‘zingizdan bo‘lgan ishboshilarga itoat qiling”, degan ko‘rsatma mavjudligini inobatga olsak, Islom shariatida itoatsizlik qattiq jazoga loyiq hisoblanishini anglash mumkin.
Bir narsa aniqki, biz musulmonlarga hech qachon bo‘linish, talashib-tortishish foyda bermagan, foyda bermaydi ham. Zero Alloh taolo o‘zining kalomida: “Barchangiz Allohning ipini mahkam tuting va bo‘linib ketmang”,(Oli Imron, 103-oyat ) deb marhamat qilgan. Talashib tortishish, firqalarga bo‘linish tufayli g‘ayridinlarga kulgi bo‘lish, musulmonlarning kuch-quvvatlari yo‘q bo‘lishi yuzaga keladi.
Dunyo musulmonlarining 92,5 % ini «Ahli sunnat val-jamoat» tashkil etadi. Ikkita aqidaviy (Ash’ariy va Moturidiy) mazhab asosidagi to‘rt mo‘tabar fiqhiy mazhab (Imom Abu Hanifa rahimahullohning Hanafiy, Imom Molik rahimahullohning Molikiy, Imom Shofe’iy rahimahullohning Shofe’iy, Imom Ahmad rahimahullohning Hanbaliy mazhablari)ga amal qiluvchi musulmonlar «Ahli sunnat val-jamoat»dir. Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: «Ummatim zalolat uzra jam bo‘lmaydi», — deganlar. Demak, o‘sha yangi paydo bo‘lgan bir tutam firqalar dunyo musulmonlarining deyarli barchasiga xilof ish tutmoqdalar. Shu o‘rinda pul ishlab kelish ilinjida Xorijga ketayotgan ba’zi yoshlarimiz diniy-ekstremistik oqimlarga qo‘shilib qolayotganini ta’kidlash lozim. Ayrim yoshlar chet mamlakatlarda mutaassiblarning ta’sirida “jihodiy jamoa” tuzib, oila, mahalla va yurtga xiyonat yo‘liga o‘tgan holatlari kuzatilmoqda. Shuning uchun, yoshlarimiz qayerda va nima bilan shug‘ullanib pul topayotganini nazorat qilishimiz, mahallada hushyor bo‘lishimiz, kerak bo‘lsa, tergab turishimiz lozim.
Biz yoshlarimiz ongi va ruhiyatini zaharli mafkuralardan qat’iyat bilan himoya qilsak, har qanday g‘arazgo‘y kuchlar mamlakat mustaqilligi va uning porloq kelajagiga rahna sola olmaydi. Bu, jamiyatimiz, shu yurt, shu Vatanni muqaddas deb bilgan har bir fuqaro oldida turgan asosiy vazifadir.
Aminov Hamdam
Yangiariq tumani Muhammad said masjidi imom-xatibi
«Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumining uchinchi yalpi sessiyasi 26 avgust kuni «Asrlarni birlashtiruvchi meros. Islom sivilizatsiyasining ma’naviy mazmun-mohiyati» mavzusida bo‘lib o‘tmoqda. Sessiyada Qur’on merosi, qadimiy qo‘lyozmalar, xattotlik, hujjatli kino hamda tarixiy manbalarni o‘rganishda sun’iy intellektdan foydalanish masalalari o‘rin olgan, xabar bermoqda iccu.uz.
Asosiy loyihalardan biri — «114 Qur’on: islom olami xattotligining 114 durdonasi» bo‘ladi. Uni Mueller & Schindler nashriyot uyi vitse-prezidenti Aleksandr Vilgelm taqdim etdi. Shuningdek, sessiyada «Katta Langar Qur’oni: haqiqat va afsonalar» xalqaro loyihasi taqdimoti bo‘lib o‘tdi. Uni Islom sivilizatsiyasi markazi ilmiy kotibi Rustam Jabborov taqdim qildi.
Sankt-Peterburg hujjatli filmlar studiyasi bosh direktori Aleksey Telnov «Yagona tarixiy meros sahifalari» loyihasi doirasida yaratilgan «Masjid» filmining treylerini namoyish etdi. Islomshunos va madaniyat arbobi Ketlin Gyobel ishtirokchilarni «Allohning 99 ismi: Uning go‘zal ismlari orqali Yaratganni anglash» noshirlik loyihasi bilan tanishtirdi.
Alohida blok yangi texnologiyalarga bag‘ishlanadi. Sberbank Istiqbolli texnologiyalarni rivojlantirish boshqarmasi ijrochi direktori Vladimir Kox hamda Islom sivilizatsiyasi markazi professori, bosh ilmiy xodimi Zohidullo Munavvarov «Sun’iy intellekt — qadimiy qo‘lyozmalarni o‘qishning raqamli kaliti» loyihasini taqdim etadi. Dasturdan, shuningdek, «Payg‘ambarning fazilatlari» kitobi va «O‘zbekiston tarix xaritasida: imperiyalar, sivilizatsiyalar, davrlar» loyihasi ham o‘rin olgan.
Xalqaro munozara «Jaholatdan ma’rifat sari: stereotiplar va islomofobiyani bartaraf etishda medianing o‘rni» mavzusida o‘tkaziladi. Unda Islom hamkorlik tashkiloti, shuningdek, Jazoir, Ummon, Pokiston, Saudiya Arabistoni, Iroq, Mali va O‘zbekistonning davlat va xalqaro ommaviy axborot vositalari vakillari ishtirok etadi.
Bundan tashqari, O‘zbekiston Jurnalistlar uyushmasi raisi Shuhrat Orif «Jurnalistikada tarix va sun’iy intellekt: merosni onlayn makonda qanday saqlash mumkin?» loyihasini, Islom sivilizatsiyasi markazi media bo‘limi rahbari O‘ktam Usmanov esa «O‘zbekistonni dunyoga mashhur qilgan olimlar» kitobini taqdim etadi. Sessiya «Dunyo Qur’oni: xattotlik an’analaridan — kelajak merosi sari» taqdimoti bilan yakunlanadi. Islom sivilizatsiyasi markazi huzuridagi Xattotlik maktabi direktori Habibullo Solih turli mamlakatlar va islom xattotlik maktablari an’analarini birlashtiruvchi noyob Qur’onni yaratish bo‘yicha xattotlar o‘rtasidagi Jahon tanlovini e’lon qiladi.
Forumning asosiy maydoni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi bo‘ladi. Unda deyarli 50 mamlakatdan media va ekspertlar hamjamiyatining 300 nafar vakili — mediakompaniyalar, axborot agentliklari va telekanallar rahbarlari, jurnalistlar, prodyuserlar, olimlar hamda kreativ industriya mutaxassislari ishtirok etadi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati