Fitnalardan ogoh bo‘laylik!
Hozirgi axborot globallashuv davrida kechayotgan jarayonlar bizni doim ogoh bo‘lishga, sof dinimiz, milliy qadriyatlarimizni saqlashga, ularni sohta talqinlardan farqlashga va sof dinimizni buzg‘unchi va mutanosib kimsalarni fitnalaridan ximoya qilishga undaydi.
Ba’zi mutanosib, buzg‘unchi kimsalar din nomidan gapirib sof e’tiqodimiz va qadriyatimizni qoralashga zo‘r bermoqda. Shu bois ba’zi bir kimsalar ularning aldovlariga ishonib, din to‘g‘risida noto‘g‘ri fikrga borib, ularga ergashib ketayotganlar ham uchrab turibdi.
Har bir imom xatib, har bir ziyoli inson g‘alamis kimsalarni bunday xatti-harakatlariga befarq qarab turmasligi kerak. Islom dini insonlarni faqat yaxshilikka chaqiradi. Birovga ozor berishdan, zulmdan qaytaradi. Nafaqat inson xatto atrofimizdagi olam va unda yashab turgan maxluqotlarga xam yaxshi munosabatda bo‘lishga chaqiradi. Qalbida iymoni bor inson xech kimga yomonlik istamaydi. Payg‘ambarimiz (sallollohu alayhi vasallam): — “Birovlar uning qo‘lidan va tilidan ozor topmaydigan kishi chin musulmondir” — deganlar. Bugun atrofimizda bo‘layotgan har bir voqea xodisani aql bilan baholab, so‘ng hulosa chiqarmog‘imiz darkor. Oqni qoradan, yahshini yomondan ajrata bilishimiz kerak. Alloh ta’olo fitna haqida shunday amr qilgan — “Sizlardan faqat zulm qilganlarning o‘zigagina yetmaydigan fitnadan saqlaningiz va bilib qo‘yingizki Alloh jazosi qattiqdir” (Anfol 25). “Fitna esa qottillikdan ham ashaddiyroqdir” (Baqara 191).
Ali Saburiy: “Musulmonni dinida fitnaga solish tinchini buzish Alloh nazdida qotillikdan qattiqroqdir“ deganlar. (Tavsir al-vazih al-muyassar). Demak fitnalar to‘zg‘ib turgan paytda musulmon kishi amal kilishi lozim bo‘lgan islom odoblari quyidagilar:
— Qur’on va sunnatga ergashish, ikkisini mahkam ushlash;
— Alloh ta’olodan fitna va unga yaqinlashtiradigan har bir narsadan uzoqlashtirishni, firqachilik, ixtilof, yengiltaklik, din aqidasiga xilof ish yoki buzuq ta’limotlardan saqlanmoqlikni so‘rab duo qilish;
— ulamolar etagini ushlab, ularning ilmlaridan manfaat olib, o‘tgan solih kishilarni yo‘llarini tutish;
— yumshoqlik, shoshmaslik, kamtarin va halim bo‘lish, g‘azab va shoshqaloqlikdan uzoqlashish;
— zero Alloh taolo bunday marhamat qilgan “(Ey inson) O‘zing (aniq) bilmagan narsaga ergashma! Chunki quloq, ko‘z, dilning har biri to‘g‘risida (har bir inson) ma’sul bo‘lur” (Isro 36).
Abu Hurayra rahimahulloh rivoyat qilgan hadisda:
— “Kelajakda fitnalar bo‘ladi. U fitnalar kelganda o‘tirgan kishi turgandan, turgan kishi yurgandan, yurgan kishi unga qarab yugirgandan yaxshidir. Kim fitnaga qiziqib unga intilsa (fitna) uni o‘ziga tortib halok qiladi. Kim undan qochib qutiladigan joy topsa, o‘sha yerda panox topsin. (fitnaga aralashmasin)”
(Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyati).
Andijon viloyati Buloqboshi tumani
Shirmonbulok jo’me masjidi imomi D. Mirzakarimov
Toshkentda "Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh – yangi kashfiyotlar" xalqaro mediaforumi ochildi
Toshkentda 25 avgust kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan tashkil etilgan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» xalqaro mediaforumining rasmiy ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi.
Marosim O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining Katta konferens-zalida o‘tkazildi. Tadbir ishtirokchilariga «Jahon jamoatchiligining Islom sivilizatsiyasi markaziga nigohi» maxsus filmi namoyish etildi.
Tadbirda O‘zbekiston Prezidenti matbuot kotibi, Prezident Administratsiyasi Kommunikatsiyalar departamenti rahbari Sherzod Asadov tabrik so‘zi bilan ishtirok etdi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi maslahatchisi Muzaffar Komilovning forum ishtirokchilariga yo‘llagan murojaatini O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasining mas’ul xodimi Rahmatulla Arziyev o‘qib eshittirdi.
Forum ishtirokchilariga yo‘llangan qutlov so‘zlarida xorijiy mehmonlar va media hamjamiyati vakillariga minnatdorlik bildirildi. Forumning professional muloqot, xalqaro hamkorlik va O‘zbekistonning tarixiy-madaniy merosini ilgari surish maydoni sifatidagi ahamiyati ta’kidlandi.
Marosimning asosiy voqealaridan biri Euronews bosh direktori va bosh muharriri Klaus Shtrunsning «Yangi yaqinlik: madaniyat, media va g‘oyalar orqali Yevropa va Markaziy Osiyoni birlashtirish — Islom sivilizatsiyasi markazi global axborot makonida» mavzusidagi maxsus ma’ruzasi bo‘ldi.
Shtruns islom sivilizatsiyasining tarixiy, ilmiy, ma’naviy va madaniy merosini zamonaviy media formatlar orqali jahon auditoriyasiga yetkazish, shuningdek, Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasida axborot almashinuvini kuchaytirish muhimligini ta’kidladi.
Uning qayd etishicha, media vositalari turli mamlakatlar va jamiyatlar o‘rtasida nafaqat axborot almashinuvini ta’minlashi, balki muloqot uchun ko‘priklar ham qurishi kerak.
«Media vositalari fikrlar va yangiliklar almashinuvi uchun ko‘priklar qurishi mumkin va qurishi shart. Axir media kommunikatsiyasining mohiyati ham aynan shunda — ko‘priklar qurishda. Bugun bu yerda, qadimiy Ipak yo‘lida, kelajagimiz uchun aynan shu jarayon sodir bo‘lmoqda», — dedi Klaus Shtruns.
Euronews rahbari Yevropa va Markaziy Osiyo o‘rtasidagi axborot makonini yanada yaqinlashtirishni tarixiy Ipak yo‘li an’analari bilan qiyosladi. Uning ta’kidlashicha, mintaqalar o‘rtasidagi zamonaviy media aloqalar iqtisodiy, madaniy va ijtimoiy hamkorlikning yangi imkoniyatlarini ham ochishi mumkin.
«Ipak yo‘lida axborot oqimi qanday kechgan bo‘lsa, bir-birimiz bilan muloqot qilish, bir-birimizning tilimizni tushunish ham shunday bo‘lsin. Bu oddiy texnik jarayondan ko‘ra kengroq tushuncha. Bu haqiqiy hamkorlikning yangi ko‘rinishi, kelajakdagi butun iqtisodiy taraqqiyot uchun harakatlantiruvchi kuch bo‘ladigan yangi axborot makonidir», — dedi u.
Klaus Shtruns, shuningdek, O‘zbekistonda yosh avlodning katta ulushga ega ekanini alohida qayd etib, bu mamlakatning kelajagi uchun ulkan imkoniyat ekanini ta’kidladi. U turli mamlakatlar yoshlarini birlashtiruvchi media va madaniy loyihalarni amalga oshirish taklifini ilgari surdi.
Uning fikricha, turli sohalar — sport, ilm-fan, ta’lim va madaniyat vakillaridan iborat yoshlarni bir joyga to‘plab, ularning tajriba almashinuvi, hujjatli filmlar suratga olishi va qo‘shma loyihalarda ishtirok etishi uchun imkoniyat yaratish mumkin. Bunday tashabbuslar orqali mamlakatlar va mintaqalar yoshlari o‘rtasida yangi aloqalarni shakllantirish mumkin.
«Bu faqat chiroyli nutqlarda emas, balki aniq va amaliy loyihalarda o‘z ifodasini topishi kerak», — dedi Euronews bosh direktori.
Shtruns media sohasidagi innovatsiyalar ham aynan shu maqsad — o‘tmish merosini asrab, kelajakni birgalikda yaratishga xizmat qilishi kerakligini ta’kidladi.
«Eng muhimi, media doimo innovatsiyalarni harakatga keltiruvchi kuch bo‘lishi kerak. Ammo bu innovatsiyalar bugun men eshitgan ajoyib maqsadga xizmat qilishi lozim: media sohasida innovatsiyalarni ilgari surish, qalbimizda o‘tmishni asrab, kelajakni yaratish», — dedi u.
Euronews rahbari forumda ishtirok etishni media sohasining jamiyat oldidagi mas’uliyati bilan bog‘ladi. Uning ta’kidlashicha, jurnalistika va media faoliyati faqat biznes yoki kasb emas, balki turli jamiyatlarni yaqinlashtirishga xizmat qiladigan muhim vazifadir.
«Ushbu noodatiy tadbirda media hamkor sifatida ishtirok etayotganimizdan faxrlanamiz. Biz uchun bu shunchaki biznes emas, oddiy kasb ham emas. Bu — o‘z burchimiz va da’vatimizdir», — dedi Klaus Shtruns.
Shu tariqa, forumning ochilish marosimida media sohasining zamonaviy vazifalari, xalqaro axborot hamkorligini rivojlantirish, madaniy merosni yangi formatlarda jahon auditoriyasiga taqdim etish va turli mintaqalar o‘rtasida yangi axborot ko‘priklarini barpo etish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori, WOSCU Boshqaruv raisi Firdavs Abduxaliqov «Islom sivilizatsiyasi markazi — yangi turdagi madaniy-ma’rifiy media platforma» mavzusida maxsus ma’ruza qildi.
Abduxoliqov Markaz konsepsiyasini tarixiy meros, ilm-fan, muzey ishi va yangi medialarni birlashtiruvchi zamonaviy xalqaro maydon sifatida taqdim etdi. U islom sivilizatsiyasi merosi hujjatli filmlar, televizion loyihalar, raqamli rekonstruksiyalar, multimedia va immersiv ekspozitsiyalar, shuningdek, nashriyot tashabbuslarida qanday yangi talqin kasb etayotgani haqida ma’lumot berdi. Markazning xalqaro media loyihalari, dunyodagi yetakchi ommaviy axborot vositalari bilan hamkorligi, shuningdek, tarixiy merosni o‘rganish va ommalashtirishda sun’iy intellekt hamda raqamli texnologiyalardan foydalanish masalalariga alohida e’tibor qaratildi.
Marosim ishtirokchilariga, shuningdek, Islom sivilizatsiyasi markazi haqida prezentatsion rolik namoyish etildi.
Xalqaro mediaforumda 50 ta davlatdan media va ekspertlar hamjamiyatining 300 nafarga yaqin vakili ishtirok etmoqda. Ular orasida xalqaro telekanallar va axborot agentliklari rahbarlari hamda vakillari, jurnalistlar, noshirlar, kinematografistlar, olimlar, tadqiqotchilar va raqamli texnologiyalar sohasi mutaxassislari bor.
iccu.uz
