Yer sayyorasi tuyaqush tuxumi shaklida. Buni Qur’oni Karimda aniq bayon qilingan. Alloh taolo shunday marhamat qiladi:
وَالْأَرْضَ بَعْدَ ذَلِكَ دَحَاهَا
“Va undan so‘ng yerni tuxum shaklida qildi” (Naziat surasi, 30-oyat).
Oyatdagi “daha” fe’li “yoyib qo‘ydi”, “cho‘zib qo‘ydi”, “keng qildi” ma’nosini ifoda qiladi.
Shuningdek, “daha” fe’lining o‘zagi bo‘lmish “dahv”dan olingan “al-madha” so‘zi “tuyaqush tuxumi turgan joy” ma’nosini ifoda qiladi. Hozirgi kundagi ko‘plab olimlar “dahv” kalimasini tuxumsimon narsa, tuyaqush tuxumiga o‘xshagan narsa ma’nolarini bildiruvchi so‘z ekanini aytmoqdalar. Shunday olimlardan biri Zag‘lul Najjordir.
Bugungi kunda kosmonavtlar orbitadan turib olgan Yer sayyorasining rasmlari butun dunyoga tarqalib ketgan. Unda Yerning tovuq tuxumidek o‘ta cho‘zinchoq (ellipssimon) yoki dum-dumaloq (doirasimon) emas, balki aynan tuyaqush tuxumi kabi biroz cho‘zinchoq holatda ekani hammaga ko‘rgan.
Alloh taolo Qur’oni Karimda birgina so‘z bilan Yer sayyorasining qanday shaklda ekani, uning sirti tekis, yoyiq, yashash uchun qulay tarzda yaratganini bayon qilib qo‘ygan.
Qur’oni Karim nozil bo‘lgan paytda Arabiston yarim orolida birorta observatoriya, astronomik kuzatish stansiyasi mavjud bo‘lmagan, kosmonavtikaga oid hech qanday tasavvur yo‘q edi.
Shunday sharoitda Qur’oni Karimda Yerning shakli, holati haqida aniq ilmiy ma’lumotlarning berilishi Qur’on Alloh taoloning haq Kalomi ekaniga, Muhammad sollallohu alayhi vasallam U Zotning haq payg‘ambari ekanliklariga yaqqol dalildir!
Internet ma’lumotlari asosida Nozimjon Hoshimjon tayyorladi
"Islom sivilizatsiyasi: tinchlik, bag‘rikenglik va ma’rifat yo‘li" I Xalqaro islom forumi doirasida yurtimizga tashrif buyurgan Iroqdagi Imom A’zam No‘mon ibn Sobit universiteti doktori Fahmiy Ahmad Abdurahmon Qazzoz Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markaziga keldi.
Markaz direktori Shovosil Ziyodov mehmonni dastlab Imom Buxoriy muzeyi faoliyati, olim va tadqiqotchilar uchun yaratilgan shart-sharoit va imkoniyatlar bilan tanishtirib, allomaning ilmiy safarlari va bugungi kunda yurtimiz fondlarida saqlanayotgan asarlarining nusxalari haqida so‘zlab berdi. Xususan, Imom Buxoriyning Bog‘dodda imtihon qilinishi aks etgan ekspozitsiya mehmonda katta taassurot qoldirdi.
Markaz kutubxonasi bilan tanishuv davomida iroqlik olim o‘zining yillar davomida yozgan 20 ga yaqin kitobini Markaz fondiga taqdim etdi. Mavzulari rang-barang bo‘lgan bu asarlar fiqh, aqida va hadislarga bag‘ishlangan bo‘lib, ayrimlarida yot unsurlarning buzg‘unchi g‘oyalari asossizligi va faqat g‘arazli maqsadlar xizmat qilishi ochib berilgan.
Muloqot davomida hamkorlikda Imom Buxoriy hayoti va ilmiy merosini tadqiq qilish, olimlarimiz izlanishlarining natijalarini o‘zbek va arab tillarida nashr etish, Markaz ilmiy xodimlari bilan birgalikda qo‘shma ilmiy loyihalar ishlab chiqish va amalga oshirish hamda xalqaro seminarlar tashkil etish istiqbollari haqida fikr almashildi.
Eslatib o‘tamiz: doktor Fahmiy Ahmad Iroqda Zoom dasturi orqali minglab talabalarga hadis ilmlari va "Al-Jome' as-sahih" asari bo‘yicha "Xatmul kutub" asosida saboq berib keladi.
Uchrashuv yakunida mehmon Yangi O‘zbekistonda diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlarni yuqori baholadi. Markaz rahbariyati tomonidan olimga Imom Buxoriyning o‘zbek tiliga tarjima qilingan "Xalqu af’olil ibod" asari tuhfa etildi.
Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi
Matbuot xizmati