Mazhabsizlikning oqibati
Mazhabsizlik – xar-bir odam hohlaganiga, o‘ziga xukm olishni taqozo qiladi. Bu esa tarixda ham, bugungi kunda ham oqibati ayanchli holatlarga, begunoh odamlarning qoni to‘kilishiga sabab bo‘layotganini ko‘rish mumkin. Buning asosida ummatni kufrda ayblab, musulmonlarning qonini to‘kishni halol deb bilib terror uyushtirish, obod joylarni vayron qilish, fitna qo‘zg‘ash, rasmiy diniy ulamolarga ta’na toshlarini otish kabi noxush xatarlarga olib bormoqda, shundan bittasini ko‘rib chiqamiz.
— Musulmonlarni kufrda ayblash
Ahli sunna val-jamoa ulamolari nazdida biron-bir musulmonni kofirga chiqarish mumkin emasligi haqida aqiyda kitoblarida yozilgan. Takfir (kufrda ayblash) masalasi eng og‘ir oqibatlarga olib keladigan masalalardan biridir. Shuning uchun Movarounnahrdan yetishib chiqqan ulug‘ allomalar bunday buzg‘unchi g‘oyani diyorimizga kirib kelishiga ming yillar davomida yo‘l qo‘ymaganlar.
Mazhabimizga ko‘ra mo‘min odam gunohi kabira (katta) qilishi bilan kofir bo‘lib qolmaydi. Hanafiy mazhabi bo‘yicha: Iymon — til bilan iqror bo‘lib, qalb bilan tasdiqlash bo‘lib, shunday qilgan kishini mo‘min deb aytishga kifoya qiladi. Ibn Umar roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi, Rosululloh sollallohu alayhi vasallam shunday dedilar: “Agar bir kishi birodarini “Ey kofir!” desa batahqiq bu so‘zi ikkisidan biriga qaytadi. Agar aytganidek bo‘lmasa uning o‘zi kofir bo‘ladi”. Imom Buxoriy rahimahulloh rivoyati.
“Ahmadali hoji” jome masjidi imom-xatibi S.Yunusov
Kech uxlash umrni qisqartiradi
Tadqiqotlarga ko‘ra, dunyo aholisining 58 foizi uyqusizlikdan aziyat chekmoqda. Buning birinchi sababi gadjetlar doimiy tomosha qilish oqibatida kechki soat 23:00 dan keyin uxlashga odatlanishdir.
Kech uxlash sog‘liqqa bir qancha xavf tug‘diradi.
Jigar va boshqa a’zolar o‘zini tiklay olmaydi. Inson organizmidagi barcha a’zolar tunda, ayniqsa, soat 22:00–02:00 oralig‘ida faol tiklanish jarayoniga kirishadi. Xususan, jigar soat 23:00 dan keyin tanani faol tozalash (detoksikatsiya) vazifasini bajaradi. Agar inson u paytda uxlamagan bo‘lsa, vazifa to‘liq bajarilmaydi. Bu esa charchoq, bezovtalik, tushkunlikka olib keladi.
Gormonlar muvozanati buziladi. Uyqu vaqtida, ayniqsa, soat 22:00–01:00 orasida o‘sish gormoni (melatonin va somatotropin) ishlab chiqariladi. Bu gormonlar immunitetni ko‘tarish, teri va hujayralarni tik lash, stressni kamaytirishga xizmat qiladi. Agar uxlash kechiksa, bu gormonlar kama yib boradi.
Aqliy faoliyat susayadi. E’tiborni jamlash, eslab qolish qobiliyatining pasayishi aynan o‘z vaqtida uxlamaslik bilan bog‘liq. Oqibatda ish unumdorligi yomonlashib, sifatli o‘qishga ham salbiy ta’sir qiladi.
Ruhiy muvozanat buziladi. Soat 23:00 dan keyin uxlaydigan insonlarda depressiya, qo‘rquv, ruhiy zaifliklar ko‘p kuzatiladi.
Yurak urish muvozanati yomonlashadi.
So‘nggi yillarda yurakqon tomir kasalliklari ham ko‘payib, ham “yosharib bormoqda”. Kam va o‘z vaqtida uxlamaslik yurakni zo‘riqtirib, umrning qisqarishiga sabab bo‘lmoqda. Yurakni davolash uchun o‘z vaqtida uxlash kerak.
Eng foydali uyqu esa soat 22:00 dan 05:00 gacha bo‘ladi. Chunki aynan shu soatlarda uyqu fazalari mukammal kechadi.
Internet manbalari asosida tayyorlandi.
“Hidoyat” jurnalining 2025 yil 8-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws
