Bugun, 27 avgust kuni poytaxtimizdagi «Suzuk ota» majmuasida O‘MIning Toshkent shahridagi vakilligi faoliyat boshladi. Ushbu majmua Prezidentimiz tashabbusi bilan bunyod etilib, ramazon oyida foydalanishga topshirilgan edi. Ma’lumki, «Suzuk ota» masjidi tarixiy maskanlardan biri bo‘lib, o‘tmishi bevosita Amir Temurga borib taqaladi. Vakillik binosining ayni shu majmuadan o‘rin olishi quvonarli va, inshaalloh, xayrlidir.
«Suzuk ota» majmuasi shahar markazida joylashgan bo‘lib, vakillik binosining ushbu yerda bo‘lishi aynan maqsadga muvofiqdir. Vakillik o‘ziga munosib maskandan joy oldi, desak xato qilmagan bo‘lamiz.
Toshkent shahriga yangi tayinlangan bosh imom-xatib Nuriddin domla Xoliqnazarov bugundan o‘z vazifasini bajarishga ayni shu maskanda kirishdilar.
Tadbirda O‘MI raisi o‘rinbosari, bo‘lim boshliqlari hamda vakillik xodimlari, nuroniy otaxonlar va boshqa mehmonlar ishtirok etdilar. An’analarimizga muvofiq qurbonlik marosimi amalga oshirildi, Qur’oni Karim oyatlari tilovat qilindi.
Toshkent shahrida mas’ul vazifaga kirishayotgan Nuriddin domla Xoliqnazarovga ushbu mashaqqatli xizmatda Alloh taolodan kuch-quvvat, himmat va salomatlik so‘raymiz.
Domlaning Andijon viloyati bosh imom-xatiblik vazifasida qilgan uzoq yillik xizmatlarini, viloyatda ma’naviy-ma’rifiy salohiyat oshishida qo‘shgan ulkan hissalarini Haq taolo qabul etsin.
Eslatib o‘tamiz, O‘zbekiston musulmonlari idorasining Toshkent shahridagi vakilligining yangi binosi quyidagi manzilda joylashgan:
Toshkent shahri Shayxontohur tumani Suzuk ota ko‘chasi 50-uy.
O‘MI Toshkent shahar vakilligi matbuot xizmati
Bismillahir Rohmanir Rohiym
1. Kvadroberlik atamasining kelib chiqishi va mazmuni
Kvadroberlik (quadrobics yoki quadrobics lifestyle) ingliz tilidagi "quad" (to‘rt) va "aerobics" (jismoniy mashq) so‘zlaridan tashkil topgan atamadir. Bu submadaniyat to‘rt oyoqlab yurgancha mushuk, it yoki boshqa hayvonlarga taqlid qilish, ularga xos sakrash va harakatlarni bajarish orqali o‘zini ifoda etish shaklidir. Ayrim hollarda bu harakat o‘zini hayvon deb tasavvur qilishga borib yetadi.
Uning paydo bo‘lishi:
2008-yilda yaponiyalik Kenichi Ito maymunlarga taqlid qilib, 100 metrni to‘rt oyoqlab yugurib o‘tganidan keyin e’tiborni tortgan.
2010-yillarda "Animal Flow" nomli sport yo‘nalishi bilan bog‘liq tarzda ommalasha boshlagan.
So‘ngra, TikTok va boshqa ijtimoiy tarmoqlarda yoshlar orasida "kvadrober"lar jismoniy mashqlarni, sakrashlarni, maska va kostyumlar kiyishni moda qilganlar.
2. Ijtimoiy va ruhiy oqibatlari
Kvadroberlik tashqi tomondan zararsiz ko‘rinsa-da, uning chuqur ijtimoiy va ruhiy oqibatlari mavjud:
Shaxsiylik inqirozi: Yoshlar o‘zlarini hayvon sifatida ko‘rishga intilishi psixologik nomutanosiblik va shaxsni tan olmaydigan buzilishlarga olib kelishi mumkin.
Ota-ona va jamiyatdan ajralish: Bu submadaniyatni tanlaganlar ko‘pincha real jamiyatdan yiroqlashadi, internetdagi virtual guruhlarga yopishib qoladi.
Normativ qadriyatlarga qarama-qarshilik: Jamiyatda qabul qilingan axloqiy me’yorlarga zid bo‘lgan harakatlar – odamlar oldida itdek yurish, qichqirish, sakrashlar – boshqalarda noqulaylik uyg‘otadi va bu omma orasida tushunmovchilik va ziddiyatlarga sabab bo‘ladi.
Fitna va ijtimoiy xavf: Ayrim holatlarda kvadroberlar odamlar ustiga sakrash, g‘alati tovushlar chiqarish orqali atrofdagilarda qo‘rquv uyg‘otgan holatlar kuzatilgan (masalan, Toshkentda kuzatilgan holatlar).
3. Islom nuqtayi nazaridan bahosi
Islom dini inson sha’nini oliy darajada qadrlaydi. Kvadroberlik esa bu sha’nni pastga tushiruvchi, fitratga zid bo‘lgan xatti-harakatdir.
A) Insonning sha’ni va martabasi
وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ
"Biz Odam bolalarini aziz qildik…" (Isro surasi, 70-oyat).
Tafsiri: Imom Tabariy va boshqa mufassirlar bu oyatda insonlarga Alloh tomonidan berilgan sha’n va fazilatlar – aql, to‘g‘ri yo‘riq, nutq, kiyinish qobiliyati, halol rizq kabi ne’matlarni nazarda tutganlar. Bu oyat asosida inson o‘zini hayvonga o‘xshatmasligi lozim, chunki Alloh insonni hayvondan ustun qilgan.
B) O‘zini boshqalarga o‘xshatish (tashabbuh) haqida hadis
"Kim bir qavmga o‘xshasa, u o‘sha qavmdandir" (Abu Dovud, Libos: 4020).
Sharh: Ulamolar bu hadisdagi "tashabbuh" ni faqat diniy emas, balki xulqiy va madaniy jihatdan o‘xshashlik deb izohlaydi. Odam o‘zini hayvonga o‘xshatish orqali aslida insoniy fazilatlarini rad etgan bo‘ladi.
C) Fitratni buzish – harom amallardan biri
وَلَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ
(Shayton dedi:) "Ularni albatta buyuraman, shunda ular Allohning yaratganini o‘zgartiradilar" (Niso surasi, 119-oyat).
Tafsiri: Ibn Kasir rahimahulloh va boshqa mufassirlar bu oyatni fitratni buzish – jinsni o‘zgartirish, tabiiy xulqdan chiqish, o‘zini boshqa mavjudotga o‘xshatish sifatida talqin qilishgan. Kvadroberlik bu ma’noda insoniy fitratni o‘zgartirishga kiradi.
D) Fitna va ijtimoiy xavf
وَالْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ
"Fitna qotillikdan battar" (Baqara surasi, 191-oyat).
Tafsiri: Qurtubiy bu oyatdagi "fitna"ni – ijtimoiy notinchlik, odamlar orasida g‘alayon chiqish, ularning tinchini buzish deb tushuntirgan. Jamoat joyida o‘zini hayvon kabi tutish aynan mana shu fitnaga olib keladi.
Kvadroberlik tashqi tomondan zamonaviy "subkultura" bo‘lib ko‘rinsa-da, aslida bu harakat yoshlar orasida insoniylik sha’nini pastga tushiruvchi, fitratni buzuvchi, jamiyatda fitna chiqaruvchi va Islomiy qadriyatlarga ziddir. Ulamolar, tarbiyachilar, ota-onalar bunga qarshi ogoh bo‘lishi, yoshlarni bunday zararli yo‘nalishlardan kelajak avlodlarni ham ogohlantirishi va uzoq tutishi zarur.