Sayt test holatida ishlamoqda!
14 Yanvar, 2025   |   14 Rajab, 1446

Toshkent shahri
Tong
06:23
Quyosh
07:47
Peshin
12:37
Asr
15:36
Shom
17:21
Xufton
18:39
Bismillah
14 Yanvar, 2025, 14 Rajab, 1446

“Usmon Mus'hafi” saqlanayotgan carkofag uskunalari almashtirildi

10.08.2019   1512   2 min.
“Usmon Mus'hafi” saqlanayotgan carkofag uskunalari almashtirildi

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2007 yil 8 iyundagi 115-sonli “Usmon Mus'hafini talab darajasida saqlashni ta’minlash to‘g‘risida”gi Qaroriga va 2019 yil 25 iyundagi 01-07/44-7-sonli “O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi majlisi”ning Bayonnomasida ko‘rsatilgan 1-2-bandlarining ijrosi yuzasidan “Usmon Mus'hafi” saqlanayotgan carkofagning havoni tozalab, namlikni bir me’yorda ta’minlab turuvchi uskunasining xizmat qilish muddati tugagani tufayli 2019 yilning 5-6 avgust kunlari ushbu uskuna yangisiga almashtirildi.
Almashtirish jarayonida O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari shayx Abdulaziz Mansur hazratlari, Din ishlari bo‘yicha qo‘mita Ziyorat turizmini rivojlantirish bo‘limi bosh mutaxassisi Tolibov Ma’mur, O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Mikrobiologiya instituti biologiya fanlari nomzodi Maxsumxonov Ahmadjon, O‘zbekiston musulmonlari idorasi Xalqaro aloqalar bo‘limi yetakchi mutaxassisi Masaitov Saidjamol, Germaniya Federativ Respublikasidan kelgan mutaxassis Mayer Sebastian (Maier Sebastian), O‘zbekiston musulmonlari idorasi Kutubxona mudiri Mahkamov Kamoliddin va yetakchi mutaxassisi Ikramov Saidrahmatlar ishtirok etdilar.

Shayx Abdulaziz Mansur hazratlari “Mo‘yi Muborak” muzeyida saqlanayotgan “Usmon Mus'hafi” va uning vatanimiz tarixi va kelajagida tutgan muhim ahamiyati haqida gapirib o‘tdilar.
“Usmon Mus'hafi” saqlanayotgan carkofagga o‘rnatish uchun olingan RK-2/5 rusumli uskunani O‘zbekiston musulmonlari idorasi va Germaniyaning GLASBAU HAHN firmasi o‘rtasida tuzilgan shartnomaga muvofiq, germaniyalik mutaxassis Mayer Sebastian o‘zi bilan olib kelib, joriy yilning 5 avgust kuni yuqorida nomlari zikr qilinganlar ishtirokida o‘rnatdi.

Mutaxassis Mayer Sebastian 6 avgust kuni yangi o‘rnatilgan RK-2/5 rusumli uskunani ishlash jarayonini nazorat qildi. Uskuna talab darajasida ishlayotganiga amin bo‘lganidan so‘ng, Mus'hafning saqlanishida mas’ul bo‘lgan kishilarga uskuna ishlash jarayonidagi talablarni tushuntirib, ularga uskunani ishlatish yo‘riqnomasini topshirdi.
Germaniyalik mutaxassis GLASBAU HAHN firmasi talabiga muvofiq sarkofagning xizmat qilish muddati tugagan eski RK-2 rusumli uskunasini o‘zi bilan olib ketdi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

Maqolalar
Boshqa maqolalar

Jelatinning hukmi

14.01.2025   280   3 min.
Jelatinning hukmi

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Jelatin – suyuq modda bo‘lib, hozirda ba’zi dori vositalirida va oziq-ovqat mahsulotlarida ishlatiladi. U hayvonlarning terisi va suyaklaridan olinadi. Agar shu hayvonlar shar’an go‘shtini yeyish mumkin bo‘lgan jonzot bo‘lsa, u holda zarari yo‘q. Ammo, u hozirda musulmon  bo‘lmagan yurtlardan keltiriladigan, asbob-uskunada shar’iy so‘yilmagan hayvonlardan olingan bo‘lsa, qaraladi. Agar jelatin hayvon suyagidan olingan bo‘lsa hanafiylar nazdida – joiz. Chunki suyakda hayot bo‘lmaydi. o‘limtikning hayot nishonasi yo‘q bo‘lgan a’zolari pok hisoblanadi. Shu sababli ularning oldi-sotdisi hanafiylarda joizdir. Biroq, jelatin agar shar’iy so‘yilmagan hayvonlar terisidan olingan bo‘lsa ba’zi hamasirlar: "U – halol, sababi, hayvon terisiga kimyoviy ishlov berilganida uning mohiyati o‘zgarib ketadi, boshqa narsaga aylanishi bilan hanafiy mazhabiga ko‘ra halol, pok bo‘ladi” deyishmoqda. Men o‘zim ba’zi korxonalarda bu amaliyotga guvoh bo‘ldim. Lekin, menimcha bu amaliyot teri mohiyatini yo‘q qilib yuborishga kifoya qilmaydi. to‘g‘ri, bu yerda ba’zi kimyoviy amaliyotlar bo‘ladi, lekin hamma kimyoviy amaliyotlar ham mohiyatni o‘zgartib, boshqa narsaga aylantira olmaydi. Bunga dalil, go‘shtni pishirishda ham kimyoviy o‘zgarishlar amalga oshriladi, biroq: “Go‘shtning mohiyati pishirish bilan boshqa narsaga aylandi», deyilmaydi. Aks holda hamma harom qilingan go‘shtlarni pishirgandan keyin yeyish halol bo‘lib qolardi. Menga shu borada mutaxassis bo‘lgan kishilar: "Jelatin tayyorlash uchun terilarda o‘tkaziladigan bu amaliyotlar terining mohiyatini yo‘q qilib yubormaydi, faqat bu amaliyot terilarni tozalashda va ularni suyuq moddaga aylantirishda ishlatiladi", deyishdi. Qattiq narsalarni suyultirishning o‘zi uning mohiyatini o‘zgartirmaydi. Shu sababli haligacha terining mohiyati yo‘qolib ketish masalasi menga ayon bo‘lgani yo‘q.

Lekin bu amaliyotni ko‘rib, mutaxassislarga murojaat qilgandan so‘ng menga ma’lum bo‘ldiki, bu amaliyotlar bilan terining oshlanishi  hosil bo‘ladi. «Hidoya» sohibi aytadi: “Hidni va fasodni ketkazuvchi narsa oshlovchidir”. Terilarda amalga oshirilayotgan bu amaliyotlarda uni tozalash, namligini ketkazish uchun «lime» (teridan tukni  to‘kib yuboruvchi vosita) va «alkalai» vositalari ishlatiladi. Buni mutaxassislar aytib o‘tishgan. Bu borada yana do‘stlarimdan biri, shayxi sarfaroz Muhammad hafizahullohning ilmiy bahsi bor. O‘zlari fiqh fanidan mutaxassis bo‘lishlari barobarida, kimyo sohasida ham mutaxassisligi bor. U zot: "Bu amaliyot – terini haqiqiy oshlash bo‘ladi, lekin u  teri mohiyatini yo‘q qilolmaydi" - degan xulosaga kelganlar.

Shar’iy so‘yilmagan hayvonlarning suyagi pok va terisi oshlash orqali poklanganidek, bu ikkisidan olingan jelatin ham pok hisoblanadi va hanafiylar nazdida oziq-ovqatdan boshqa narsalarda istemol qilish joiz. ammo uni yeyish uchun ishlatishga kelsak, hanafiylarda berilgan fatvoga ko‘ra, bu – joiz emas. Jelatinlardan olingan kapsulalar bilan davolanish, bir shart bilan ruxsat etiladi: u ham bo‘lsa, jelatin cho‘chqa terisi yoki suyagidan olinmagan bo‘lishi kerak. Biroq davolanishdan boshqa o‘rinlarda, modomiki mohiyati yo‘qolib ketmas ekan, uni iste’molidan saqlanish kerak. Jelatinning oldi-sotdisi cho‘chqadan  olinmagan bo‘lsa joiz, yuqorida aytib o‘tganimizdek u pokdir va undan shariatga muvofiq yo‘l bilan foydalanish mumkin, vallohu  a’lam. 

Hadis ilmi maktabi talabasi
Isomiddinov Javohir
Muftiy Taqiy Usmoniy hafizahullohning "Fiqhul buyu’" kitobidan tarjima qildi.