Soliha ayolning sifatlari
Alloh taolo Qur’oni Karimda O‘zining mo‘min bandalarini vasf qilar ekan, ularni shunday deb maqtaydi:
وَالَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَاماً
“Ular: “Ey Robbimiz, O‘zing bizga jufti halollarimizdan va zurriyotlarimizdan ko‘zimiz quvonadigan narsa hadya et hamda bizlarni taqvodorlarga yo‘lboshchi et”, deydiganlardir” (Furqon surasi, 74-oyat).
Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam dedilar: “Dunyo matodir, uning matolari ichida eng yaxshisi soliha xotindir”.
Boshqa bir hadisda Nabiy sollallohu alayhi vasallam bunday deganlar: “Alloh kimga soliha bir turmush o‘rtog‘i (ayol) nasib qilgan bo‘lsa, dinining yarmida unga yordam beribdi. Qolgan yarmi xususida Allohdan qo‘rqsin (taqvo qilsin)!” (Hokim “Mustadrak” II. 175)
Ha, taqvodor ayol Allohning ne’matidir. Xo‘sh, taqvodor, soliha ayol qanday sifatlarga ega bo‘ladi? Quyida shularni keltirsak:
- Allohga itoat qiluvchi.
Soliha ayol Alloh taoloning barcha buyurganlarini qilib, qaytarganlaridan qaytuvchi bo‘ladi.
- Allohning g‘azabini keltirmaydigan (gunoh bo‘lmagan) ishlarda eriga itoat qiluvchi.
Eri gunoh ishlarga buyursa, itoat etmaydi. Masalan, “Aroq olib kel” desa, bu buyruqni bajarmaydi, aroq olib kelmaydi. Ammo gunoh bo‘lmagan ishlarga buyursa, itoat qiladi.
- Erining unga nazari tushganda, xursand bo‘ladi.
Libosi, so‘zlari, yurish-turishi bilan eriga yoqadigan ko‘rinishda va holatda bo‘ladi.
- Alloh taoloning toatida eriga yordam beradi.
Eriga namoz vaqti bo‘lganini aytadi, g‘usl qilishi uchun suv isitib beradi va hokazo.
- Erining to‘shagini birovga bostirmaydi.
Eri o‘tiradigan, yotadigan to‘shakni birovga bostirmaydi. Eriga so‘z bilan ham, amal bilan ham aslo xiyonat qilmaydi.
- Eridan boshqaga ziynatini ko‘rsatmaydi.
Yangi liboslarini, xushbo‘y iforli atirlarini, qimmatbaho taqinchoqlarini faqat va faqat eri uchun ishlatadi. Erining yonida atir sepib, ziynatlanib, toza liboslarini kiyib yuradi. Ko‘chaga chiqqanda esa oddiy libos kiyib, avratlarini berkitib, ziynatlanmay, atir sepmay chiqadi.
- Erining sirini berkitadi.
Oilaviy sirlar, erining xos sirlari va boshqa maxfiy suhbatlarni yashirib, asraydi. Ko‘cha-ko‘ylarda, yig‘inlarda va boshqa o‘rinlarda qarindoshlariga, dugonalariga aytib, sirlarni fosh qilmaydi.
- Eriga sabr qilib, oz nafaqaga qanoat qiluvchi.
Agar eri kamxarj bo‘lsa, topish-tutishi oz bo‘lsa, undan ko‘proq narsa talab qilib, noqulay ahvolga solmaydi. Balki boriga qanoat qilib, Alloh taologa duo qilib erining topganlariga baraka berishini so‘raydi.
- Eri g‘oib bo‘lganda, nafsini va erining molini ehtiyot qiladi.
Eri safarda, ishda bo‘lgan paytlarda ayol kishi o‘z iffatini va erining mol-mulkini, pul va boshqa narsalarini asrab-avaylaydi, birovlarga eridan so‘ramasdan hech narsa bermay di.
- Eri kelganda, tilini unga aziyat berishdan tiyadi.
Eri ishdan charchab kelganda, “Go‘sht olib kelmadingizmi?”, “Falon aytgan narsamni olib kelmay, quruq qo‘l bilan keldingizmi?” demasdan, tili va muomalasi bilan eriga ozor bermay, uni yaxshi kayfiyatda kutib oladi.
- So‘kish, haqorat va shikoyatni ko‘paytirmaydi.
“Sendan nima ko‘rdim?!”, “Sen bilan yashab nimaga erishdim?!” degan gaplar bilan erini parishon qilmaydi, uni haqoratlab, dilini og‘ritmaydi, “U kam, bu kam” degan gaplarni hadeb aytavermaydi.
- Eri unga yomonlik qilsa, eridan ko‘rgan yaxshiliklarni inkor etmaydi.
Mabodo eri unga yomonlik qilganda ham undan ko‘rgan yaxshiliklarni inkor etib, “Senga tegibmanki, boshim muammodan chiqmaydi” degan mazmundagi gaplarni aytmaydi. Balki, uning yaxshiliklarini eslab, unga Alloh taolodan insof so‘rab, oilani yaxshi tomonga o‘zgartirish harakatida bo‘ladi.
Alloh taolo ayollarimizning soliha bo‘lishlarini nasib aylab, ibratli, totuv hayot kechirishimizni nasib etsin!
Nozimjon Iminjonov tayyorladi
Otamdan qolgan saboqlar: Odamlarga ruhiyating kalitini berma
Bismillahir Rohmanir Rohiym
May oyida saraton hayotimizga ruxsatsiz kirib keldi...
U otamning ko‘kragida boshlandi. Alloh u kishini rahmatiga olsin. Keyin kasallik suyaklariga ham tarqaldi.
Maydan dekabrgacha bo‘lgan olti oy davomida hayotim butunlay o‘zgardi. Doimiy tekshiruvlar, shifokor qabuli, kasalxonalar, eng yaxshi mutaxassislarni izlash va turli dori-darmonlar...
Bu olti oy davomida butun hayotim otamga g‘amxo‘rlik qilish atrofida aylandi.
Men otamning asta-sekin kuchsizlanib borayotganini ko‘rdim. Avvaliga hassa bilan yurardi. Keyin yurish moslamasi bilan. So‘ngra nogironlar aravachasiga o‘tirdi. Oxiri esa to‘shakka mixlanib qoldi.
Kuch-quvvat timsoli bo‘lgan otangizni shu ahvolda ko‘rish inson uchun eng og‘ir sinovlardan biri ekan.
Shu qiyin kunlarning birida kasalxonada meni hayratga solgan voqea yuz berdi.
Men otamning oldiga har kuni borardim. Ba’zan ishdan keyin, gohida esa uydan to‘g‘ri kasalxonaga kelardim. Shuning uchun kiyimlarim ham har xil bo‘lardi: rasmiy ham, oddiy ham.
Bir kuni shippakda bordim. Otam bilan biroz o‘tirdik. Keyin u kishi qahva so‘radi. Men oshxonaga tushdim.
Navbatda turganimda orqamdagi bir yigit meni boshdan-oyoq kuzatib turdi. Keyin:
— Siz televizorda chiqadigan odammisiz? deb so‘radi.
— Ba’zan, dedim.
U esa:
— Rostini aytsam, siz haqingizdagi fikrim o‘zgarib ketdi. Men sizni boshqacharoq tasavvur qilardim, — dedi.
— Nega? — dedim.
— Kasalxonaga shippak kiyib kelibsiz-ku, — dedi.
O‘sha paytda ruhiy holatim juda og‘ir edi. Bir necha oylik tashvishlardan charchagan edim.
Men unga:
— Otam saraton bilan kurashyapti. Siz esa menga poyabzal haqida gapiryapsizmi? — dedim.
Ichimda g‘azab qaynardi. Keyin o‘zimni bosib:
— Birodar, har bir gapning o‘z vaqti va joyi bo‘ladi. Ayniqsa kasalxonada. Bu yerdagi har bir insonning o‘z dardi bor, — dedim.
Voqea tugadi. Ammo mening ichimda tugamadi.
Qahvani olib, otamning oldiga qaytdim. Otam mening asabiyligimni darrov sezdi.
Hammasini aytib berdim.
Otam so‘zlarimni xotirjam tingladi va bunday dedi:
— Agar sen noto‘g‘ri ish qilmaganingga ishonching komil bo‘lsa, nega bir begona odamning gapi sening ruhiyatingga ta’sir qilishi kerak?
Men:
— Lekin uning gaplari meni qattiq ranjitdi, — dedim.
Otam biroz sukut saqlab:
— Nega uning sen haqingdagi fikri sen uchun shunchalik muhim? Sen ruhiyatingning kalitini uning qo‘liga topshirib qo‘yding. Odamlarga ruhiyatingning kalitini berma. Agar bersang, ular seni xohlaganicha boshqaradi, dedilar.
So‘ng qo‘shimcha qildi:
— Eng muhimi, sen o‘zingdan mamnun bo‘l.
Ruhiyatingning kalitini o‘zingda saqla. Uni hech kimga berma.
Biz qahvamizni ichishda davom etdik.
Men unga:
— Qani endi men ham sizdek xotirjam bo‘lishni o‘rgansam, — dedim.
U kishi jilmayib:
— Inshaalloh, o‘g‘lim. Agar xohlasang, albatta o‘rganasan, — dedilar.
Butun bu hikoyaning xulosasi bitta:
“Ruhiyatingiz — uyingizdir. Uning kalitini hech qachon boshqalarga bermang”.
Otam vafot etganlaridan keyin yana bir haqiqatni angladim:
Bu dunyoda ota o‘rnini bosadigan hech narsa yo‘q.
U haqda qancha she’r yozmang, qancha so‘z aytmang, baribir kam.
Otangiz tirik ekan, uni qadrlang. Duosini oling. Chunki qabr ustida to‘kilgan ko‘z yoshlar endi hech narsani o‘zgartirmaydi.
Davron NURMUHAMMAD