MAQTOVGA O‘Ch BO‘LMANG
Maqtovlar odamga xush yoqadigan, ammo salomatlikni izdan chiqaradigan, ruhiyatni aynitadigan illatdir. Uni xush ko‘radiganlar, bir fursat xuzur topganday bo‘ladilar.
Aslida maqtovlarni eshitayotgan chog‘da yurakning o‘ynog‘i boshlanadi. Yurak qon-tomir tizimidagi o‘zgarish butun vujudga tarqalib, eng avvalo, jigar faoliyatini buzadi. Bundan bosh og‘rig‘i boshlanadi. Xattoki, taloqning shamollashi, asab tolalarining mo‘rtlashuvi ro‘y beradi. Ovqat hazm bo‘lishi kiyinlashib, asabiylik holati kuchayadi.
Ayniqsa, ayollar maqtovga o‘ch bo‘lmasliklari kerak. Chunki maqtovlar, laganbardorlik bilan aytilgan shirin so‘zlar odamni injiq va izzattalab qilib qo‘yadi. Injiq odamga hech kim va hech nima yoqmaydi. Uning badaniga turli-tuman hastaliklar jamlana boshlaydi. Shu boisdan ular salomat bo‘la olmaydilar.
Kim sizni maqtay boshlasa, bunday suhbatdan o‘zingizni nariroq oling. Ular aslida, ruhiyatni izdan chiqarib, tanaga ko‘rinmas zahmatlarni xavfli raqiblardir. Sizni manman va maqtanchoqlikka moyillashtirib qo‘yishi hech gap emas.
Maqtanchoqlar o‘z sog‘ligi haqida qayg‘ura olmaydilar. Ko‘pdan-ko‘p bosh og‘rig‘i va qon bosimi hastaliklaridan qiynalib yashaydilar. Ularning chiroy-chimmati ham yo‘qola boradi. Boshqalarning bergan to‘g‘ri maslahatlarini ham qabul qilmaydilar va do‘stlarni ham qabul qilmaydilar va do‘stlarni ham dushman deb o‘ylaydilar. O‘ziga maqtov aytgan odamnigina do‘st deb biladilar. Ularning yuragi , oshqozoni, jigari, talog‘i xastadir. Sal narsaga jahli chiqib, atrofidagi odamlarni ham xunob qilib tashlaydi. Maqtovni yoki shirin so‘zlarni to‘g‘ri qabul qilmoq uchun ko‘ngil gavharini tiniq saqlamoq kerak.
Ruhiy poklanishni biling
Men sendan zo‘rman va zo‘rligimni ko‘rsatib qo‘yaman, tarzida ish tutishdan qon bosimi ko‘tarilib, miya zo‘riqib ishlaydi. Bunday pallada jigar, yurak, buyrak kabi a’zolarning faoliyatida keskin o‘zgarish, zo‘riqish ro‘y beradi. Ularning faoliyatini o‘z maromiga qaytarish oson kechmaydi. Ruhiyatga berilgan zo‘riqish turli-tuman kasalliklarni qo‘zg‘ab, birinchi navbatda yurakni hijil qiladi, aql-zakovatni o‘tmaslashtiradi. Og‘ir-bosiqlik bu qo‘rqoqlik emas, donolikdir.
Ubaydulloh To‘raqulov Buloqboshi tumani “Kulla” jome masjidi imom-noibi
Ikki ulug‘ ne’mat
#Mustaqillikning 35 yilligi
Mustaqilligimizning 35 yillik to‘yi yaqinlashib, joylarda bayram shukuhi keza boshladi. Bundan dilda shukronalik hissi ortmoqda.
Tarixga nazar tashlansa, hamma davrda ham davlatning rivojlanishi, taraqqiy topishi jamiyatning farovon va osoyishta hayot kechirishiga bog‘liqligi ayon bo‘ladi.
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam tinchlik-xotirjamlik eng katta ne’mat ekanligini ta’kidlab, bunday deganlar: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydi. Ular xotirjamlik va sihat-salomatlik” (Imom Buxoriy rivoyati).
Demak, tinchlik va xotirjamlik Alloh ta’oloning behisob bo‘lgan buyuk ilohiy ne’matlaridan. Shunday ekan, tinchlikning qadriga yetib, uning shukrini ado etish insonning burchlaridandir. Zero, hayotning bir maromda davom etishi, Haq taolo buyurgan ishlar xotirjam ado etilishi uchun ham osoyishtalik lozim bo‘ladi. Alloh taolo ham: “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz!” deya buyuradi (Baqara surasi, 208-oyat). Tinchlik, salimlik mavzusi o‘ta muhim bo‘lgani bois Qur’oni karim oyatlaridan o‘rin olgan. Zotan, arab tilidagi “salm”, “silm”, “salom”, va “islom” so‘zlari bir o‘zakdan chiqqan, turli ma’nodagi so‘zlar bo‘lsada, aynan bir maqsadga yo‘naltirilgandir.
Bandaga berilgan ne’matlarning qadriga yetishda va uni asrashda, bizga payg‘amlarlarning otasi bo‘lgan, Ibrohim alayhissalom o‘rnak bo‘lib kelgan. U zot o‘z davrida Makkaga tinchlik, uning ahliga rizq so‘ragani so‘zimizning yorqin misolidir: “Ibrohim: “Ey, Rabbim, bu (Makka)ni tinchlik shahri qilgin va uning aholisidan Allohga va oxirat kuniga ishonuvchilarga (turli) mevalardan rizq qilib bergin” dedi” (Baqara surasi,126-oyat).
Alloh taolo bu orqali Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni o‘tgan payg‘ambarlar hayotidan xabardor qilish barobarida, ular so‘ragan narsalarni ham bildirib, shunga chaqirgan.
Bu ne’atlar bardavom bo‘lishi uchun ham insondan shukr va qadrlash talab etiladi. Tinchlik hukm surib turgan joyga yana tinchlik so‘rab duo qilish esa, muqaddas dinimiz buyuradigan ishlardan. Shunday ekan, inson kim bo‘lishidan qat’iy nazar, o‘zi yashab turgan, Alloh ne’mat qilib bergan Vatani, uning zilol suvlari, havosi, nozi ne’matlari va boshqa barcha sharoitlariga shukr qilib, uni ziyoda bo‘lishini so‘rab duo qilishi lozim.
Bugun dunyoda tinchligi, xotirjamligini yo‘qotganlar qancha. Bularni ko‘rib, eshitib turganlar ibrat olib, xulosalar chiqarib, o‘zlari uchun in’om qilingan tinchlik va xotirjamlikni qadrlab, asrab avaylashi lozim.
Yurtimizda hukm surayotgan tinchlik, xotirjamlikni saqlash, uni turli xil g‘arazli xuruj, hamlalardan, fitna va bo‘htonlardan himoya qilish, g‘arzli va manfur kimsalarning makrlariga uchmasdan, yosh avlodni ham ulardan xabardor qilib, islom ta’limotining ezgu g‘oyalarini keng targ‘ib etish har birimizning burchimizdir. Bu xususida Alloh taolo bunday degan: “Ezgulik va taqvo (yo‘li)da hamkorlik qilingiz, gunoh va adovat (yo‘li)da hamkorlik qilmangiz! Allohdan qo‘rqingiz! Albatta, Alloh azobi qattiq zotdir” (Moida surasi, 2-oyat).
Xulosa qiladigan bo‘lsak, dinimizning tinchlik va xotirjamlikka bo‘lgan e’tibori nechog‘lik katta, hamda bag‘rikenglik uning negizi ekani yaqqol namoyon bo‘ladi. Inson o‘zidagi ne’matning qadrini uning ustida mulohaza yuritish, shu ne’matdan o‘zgalar ham bahramand yoki bebahra ekanini o‘ylab ko‘rish bilan biladi. Bu esa Allohga yanada ko‘proq shukr qilishga undaydi.
Ne’matning bardavom bo‘lishi, uning shukri ado etilishiga ham bog‘liq. Yoshi ulug‘ nuroniy otaxon va onaxonlarimiz ushbu ikki ulug‘ ne’matning mustahkamligini so‘rab duo qilishlari shundan. Alloh taolo yurtimiz tinchligi va xotirjamligini barqaror, bardavom, xalqimiz hayotini bundan-da farovon qilsin.
Isomiddin AHROROV