Kopiya Ro‘zadorning duosi
Yurtimizda mehmon bo‘lgan muborak Ramazon ham oxirlab bormoqda. Solih amallarni yetarlicha qila olmagan mo‘min bandalar uchun imkoniyat tugadi degani emas ekan. Chunki amallar xotimasiga qarab belgilanishi ma’lumdir. Shuning uchun ham aziz yurtdoshlar, qolgan mana shu oz miqdordagi sanoqli kunlarni o‘zgacha g‘ayrat-shijoat bilan o‘tkazishga harakat qilaylik. Bu borada bizga mo‘minning asosiy quroli bo‘lgan duo yordam beradi.
Alloh taolo musulmonlarga ro‘zani farz qilgan oyatlarining so‘nggida mana bunday marhamat qiladi: “Bandalarim qachon sizdan Men haqimda so‘rasalar, (ayting) Men yaqinman, duo qiluvchi qachon duo qilsa, ijobat qilaman”. (Baqara surasi). Ro‘zadorning duosi shaksiz qabul qilinishi haqida Payg‘ambar (s.a.v.) ham bir necha hadislarda ta’kidlab o‘tganlar. Jumladan, ibn Umar (r.) rivoyat qilgan hadisda “Ro‘zadorning og‘iz ochish davrida qabul qilinadigan duosi bor”, (Nasoiy rivoyati) degan bo‘lsalar, Abu Hurayra (r)dan rivoyat qilingan hadisda “uch kishining duosini qaytarmaslik Allohning zimmasidadir: ro‘zadorni og‘iz ochguncha (qilgan duosini), mazlumni g‘olib kelguncha (qilgan duosini) va musofirni qaytib kelguncha (qilgan duosini)”, deganlar (Bazzor rivoyati). Yana bir hadisda ul zot marhamat qiladilar: “Ramazonda Allohni ko‘p yod etuvchi mag‘firat qilinadi va bu oyda Allohdan so‘rovchi quruq qolmaydi”. (Tabaroniy rivoyati). Bulardan ko‘rinib turibdiki, biz duo orqali katta-katta fazilatlarga erishishimiz mumkin ekan. Ayniqsa, sizu-bizlar o‘tkazayotgan damlarda Alloh taolo iltijolarni qaytarmasligini untmasligimiz kerak ekan.
Diyorimizdagi ko‘plab masjidlarda Ramazon sharofati bilan boshlangan Qur’on xatmlari davom etmoqda. Bu ham bizlar uchun yana bir fursat demakdir. Chunki Imom Bayhaqiy Anas (r) dan rivoyat qilgan hadisda Nabiy (s.a.v.): “Har bir xatmning mustajob duosi bor”, deganlar. Ushbu hadis boshqa o‘rinda mana bunday lafz bilan keladi “Qur’on xatmida mustajob duo va jannatda bir daraxt bor”. (Bayhaqiy rivoyati).
Xullas, aziz aka-uka va opa singillar, modomiki Ramazon hali tugamagan ekan, biz uchun mustajob duolar imkoniyati bordir. Kelinglar, gunohlarimizni kechirilishi, farzandlarimizni baxtu-saodati, diyorimizni gullab-yashnashi uchun tunu-kun duolarda bo‘laylik, shoyadki Alloh taoloning baxtli bandalari qatori Rayyon eshigidan jannatiga kirsak.
Sayyidjamol Masayitov
“Solombo Times”: O‘zbekistonda “Uchinchi Renessans” g‘oyasini amalga oshirish davlat siyosatiga aylangan
Shri-Lankaning “Solombo Times” nashrida “O‘zbekistonda Yangi uyg‘onish davri: kelajak texnologiyalari yordamida buyuk o‘tmishni qayta tiklash” sarlavhali tahliliy maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Shri-Lankalik taniqli jurnalist Fazan Navaz tomonidan yozilgan ushbu materialda so‘nggi o‘n yilda O‘zbekistonda Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Yangi O‘zbekistonni bunyod etish, “Uchinchi Renessans” g‘oyasini amalga oshirishga qaratilgan islohotlar va ularning samarali natijalari xususida so‘z yuritilgan.
Muallifning yozishicha, Markaziy Osiyo markazida sokin, ammo ulkan ahamiyatga ega inqilob yuz bermoqda. Bu kurash qurol-yarog‘ bilan emas, balki qo‘lyozmalar, muzeylar va mikrochiplar yordamida amalga oshirilmoqda.
Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida O‘zbekiston Samarqand va Buxoro kabi shaharlar jahon ilm-fani, she’riyati va falsafasining yetakchi markazlari bo‘lgan O‘rta asrlardagi “Oltin asr” shon-shuhratini qayta tiklashga intilmoqda.
Bu jarayonning o‘ziga xos jihati shundaki, O‘zbekiston ming yildan ziyod tarixga ega madaniy merosni asrash, qayta tiklash va keng ommaga yetkazish uchun sun’iy intellekt hamda raqamli texnologiyalardan faol foydalanmoqda.
Nashrda O‘zbekistonning boy madaniy va tarixiy merosi hamda uni saqlash bo‘yicha islohotlarga to‘xtalib o‘tilgan. Qayd etilganidek, bu zamin insoniyat tarixidagi eng buyuk allomalarga beshik bo‘lgan. Astronom va davlat arbobi Mirzo Ulug‘bek Samarqandda yulduzlarni hayratlanarli darajada aniq kuzatish imkonini bergan rasadxona barpo etgan. Xorazmdagi Ma’mun akademiyasi olimlari esa Yevropada Renessans boshlanishidan ancha avval matematika va tibbiyot sohalarida yuksak yutuqlarga erishgan edi.
O‘zbekiston yetakchisi bu tarixiy merosni tez-tez tilga olib, Mirzo Ulug‘bekni nafaqat buyuk olim, balki ilm-fanni eng yuksak qadriyat deb bilgan davlat arbobi sifatida ta’riflaydi. Davlat rahbari bugungi yangilanish jarayonini “Uchinchi Renessans” deb atab, uni O‘zbekistonning ilmu ma’rifat va madaniyat markazi sifatidagi mavqeini qayta tiklashga qaratilgan umummilliy loyiha sifatida baholaydi. Tarixchilar ta’biri bilan aytganda – bu atama mintaqada avval mavjud bo‘lgan ikki buyuk yuksalish davridan keyingi navbatdagi uyg‘onish bosqichini anglatadi.
Muallifning fikricha, O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini amalga oshirish shunchaki gap emas, balki davlat siyosatiga aylangan.
“Bu ulkan maqsadning eng yorqin ramzi joriy yil Toshkentda qad rostlagan Islom sivilizatsiyasi markazidir. 2026 yil mart oyida 40 mamlakatdan tashrif buyurgan 1500 dan ortiq mutaxassis ishtirokida qurib bitkazilgan mazkur markaz o‘z bag‘rida islom olamining eng noyob yodgorliklaridan biri – VII asrga mansub Usmon Mus'hafini saqlaydi. Shuningdek, bu yerda ilmiy laboratoriyalar, restavratsiya ustaxonalari va arxivlar faoliyat yuritadi. Markaz allaqachon dunyodagi eng chiroyli yangi muzeylardan biri sifatida e’tirof etilgan”, – deya qayd etgan jurnalist.
Materialda ta’kidlanishicha, O‘zbekiston yondashuvining boshqalardan ajratib turadigan muhim jihati – bu sun’iy intellektdan iqtisodiy taraqqiyot vositasi sifatidagina emas, balki madaniy merosni muhofaza qilish vositasi sifatida ham foydalayotganidadir.
Sun’iy intellekt turizm sohasini ham tubdan o‘zgartirmoqda. Bu tashabbus 2026 yilda mamlakatga 12 million sayyohni jalb qilish rejasining bir qismi hisoblanadi.
Fazan Navaz o‘z maqolasini “Uchinchi Renessans” o‘z oldiga qo‘ygan maqsadlarga to‘liq erishadimi-yo‘qmi, buni vaqt ko‘rsatadi. Biroq bugunning o‘zidayoq O‘zbekiston qanday yo‘ldan odimlab borayotgani aniq ko‘rinib turibdi”, – degan so‘zlar bilan yakunlagan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
