Ko‘z qanday ro‘za tutadi?
Tanlovga!
Ko‘z ham ro‘za tutadimi deysizmi? Ha, albatta. Ko‘z ham ro‘za tutadi. Qanday qilib deysizmi?
Ko‘zning ro‘zasi: haromdan uni saqlash, fahsh narsalardan uzoqlashtirish va qaytarilgan narsalardan yiroq tutish.
Alloh taolo shunday marhamat qiladi:
قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِكَ أَزْكَى لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا يَصْنَعُونَ * وَقُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ
(سورة النور 30-31)
“Sen mo‘minlarga ayt, ko‘zlarini tiysinlar va farjlarini saqlasinlar. Ana shu ular uchun pokdir. Albatta, Alloh nima hunar qilayotganlaridan xabardordir. Sen mo‘minalarga ayt, ko‘zlarini tiysinlar va farjlarini saqlasinlar” (Nur surasi 30-31-oyatlar).
Ko‘z qalbning yurgazuvchisi va ruhning eshigidir. U sababli yaxshiliklar va pokiza narsalarga erishish yoki munkar ishlar sababli azobga duchor bo‘lishi mumkin.
Abu Said al-Xudriy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Ko‘zni tiygin” dedilar (Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyati).
Nazarini saqlay olmagan kishi to‘rtta musibatga duchor bo‘ladi:
Birinchisi: Qalb har joyda, har o‘rinda xavotirda va siniq holatda bo‘ladi. Ko‘ngil xotirjamligini yo‘qotadi. Bir joyga o‘rnasha olmaydi. Doim nimalardandir shikoyat qiladi. Bu ko‘zning u yoq bu yoqqa alanglashishidan bo‘ladi.
Ikkinchisi: Ko‘zi oldida gavdalanib turgan narsaning yo‘qotishligi bilan jonu tanni toliqtirib, unga qiyinchiliklar keltirib chiqaradi.
Uchinchisi: Ibodatni va uning halovatini ketishligi.
Iymon va yaqiniy ilm halovatini ko‘zini tiya olgan va qovoqlarini berkitgan kishigina totadi.
To‘rtinchisi: Yon-atrofdagi narsalarga qarayverganligiga yarasha katta gunoh va jazoga loyiq bo‘lish.
Alloh taolo bizni bulardan asrasin!
Kishi ko‘zini xarom narsalardan tiyishi evaziga Alloh taolo unga haqiqiy iymon halovatini totishlikni ne’mat qilib beradi.
Ulamolar ko‘z haqida shunday deyishgan: “Ko‘z yo‘lboshlovchidir. Qo‘yib yuborilsa ovlaydi, bo‘ysundirilsa bosh egadi va o‘z holiga tashlab qo‘yilsa qalbga fasodni olib keladi”.
Ko‘zni bo‘sh qo‘ysang, seni uqubatga tashlaydi. Tizginini bo‘sh qo‘ysang seni azobga duchor qiladi. Ko‘zini xaromdan tiyib, botinini taqvo va zohirini esa sunnat bilan bezagan kishiga biror narsa xavf tug‘dira olmaydi.
Ko‘zni muhofaza qilishda 5 ta karomat va foydalar bor:
- Alloh taoloning ko‘zni tiyish borasidagi buyrug‘iga bo‘ysunish;
- Qalbning salomatligi, rohati, xotirjamligi va xursandchiligi;
- Fitnalardan uzoq bo‘lish, balolardan omonda bo‘lish va xatolardan saqlanish;
- Bandaga Alloh taolo tomonidan ilm-ma’rifat, tavfiq va to‘g‘ri yo‘lning ochilishi;
- Bandaga Alloh taolo tomonidan yaxshilik va yomonlik o‘rtasini ajratish sifatining berilishi. Alloh taolo ko‘zini tiyganlargagina beradigan qalbdagi nur.
Ramazon oyida oshqozonlarimiz ro‘za tutganidek, ko‘zlarimiz ham Alloh taolo harom qilgan narsalardan ro‘za tutsin!
Ushbu muborak oyda qilayotgan ibodatlarimizni Alloh O‘z dargohida maqbul aylasin!
Ko‘kaldosh o‘rta maxsus islom bilim yurti
Mudarrisi Fayzullayev Doniyor
Manbalar asosida tayyorladi
“Solombo Times”: O‘zbekistonda “Uchinchi Renessans” g‘oyasini amalga oshirish davlat siyosatiga aylangan
Shri-Lankaning “Solombo Times” nashrida “O‘zbekistonda Yangi uyg‘onish davri: kelajak texnologiyalari yordamida buyuk o‘tmishni qayta tiklash” sarlavhali tahliliy maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Shri-Lankalik taniqli jurnalist Fazan Navaz tomonidan yozilgan ushbu materialda so‘nggi o‘n yilda O‘zbekistonda Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Yangi O‘zbekistonni bunyod etish, “Uchinchi Renessans” g‘oyasini amalga oshirishga qaratilgan islohotlar va ularning samarali natijalari xususida so‘z yuritilgan.
Muallifning yozishicha, Markaziy Osiyo markazida sokin, ammo ulkan ahamiyatga ega inqilob yuz bermoqda. Bu kurash qurol-yarog‘ bilan emas, balki qo‘lyozmalar, muzeylar va mikrochiplar yordamida amalga oshirilmoqda.
Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida O‘zbekiston Samarqand va Buxoro kabi shaharlar jahon ilm-fani, she’riyati va falsafasining yetakchi markazlari bo‘lgan O‘rta asrlardagi “Oltin asr” shon-shuhratini qayta tiklashga intilmoqda.
Bu jarayonning o‘ziga xos jihati shundaki, O‘zbekiston ming yildan ziyod tarixga ega madaniy merosni asrash, qayta tiklash va keng ommaga yetkazish uchun sun’iy intellekt hamda raqamli texnologiyalardan faol foydalanmoqda.
Nashrda O‘zbekistonning boy madaniy va tarixiy merosi hamda uni saqlash bo‘yicha islohotlarga to‘xtalib o‘tilgan. Qayd etilganidek, bu zamin insoniyat tarixidagi eng buyuk allomalarga beshik bo‘lgan. Astronom va davlat arbobi Mirzo Ulug‘bek Samarqandda yulduzlarni hayratlanarli darajada aniq kuzatish imkonini bergan rasadxona barpo etgan. Xorazmdagi Ma’mun akademiyasi olimlari esa Yevropada Renessans boshlanishidan ancha avval matematika va tibbiyot sohalarida yuksak yutuqlarga erishgan edi.
O‘zbekiston yetakchisi bu tarixiy merosni tez-tez tilga olib, Mirzo Ulug‘bekni nafaqat buyuk olim, balki ilm-fanni eng yuksak qadriyat deb bilgan davlat arbobi sifatida ta’riflaydi. Davlat rahbari bugungi yangilanish jarayonini “Uchinchi Renessans” deb atab, uni O‘zbekistonning ilmu ma’rifat va madaniyat markazi sifatidagi mavqeini qayta tiklashga qaratilgan umummilliy loyiha sifatida baholaydi. Tarixchilar ta’biri bilan aytganda – bu atama mintaqada avval mavjud bo‘lgan ikki buyuk yuksalish davridan keyingi navbatdagi uyg‘onish bosqichini anglatadi.
Muallifning fikricha, O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini amalga oshirish shunchaki gap emas, balki davlat siyosatiga aylangan.
“Bu ulkan maqsadning eng yorqin ramzi joriy yil Toshkentda qad rostlagan Islom sivilizatsiyasi markazidir. 2026 yil mart oyida 40 mamlakatdan tashrif buyurgan 1500 dan ortiq mutaxassis ishtirokida qurib bitkazilgan mazkur markaz o‘z bag‘rida islom olamining eng noyob yodgorliklaridan biri – VII asrga mansub Usmon Mus'hafini saqlaydi. Shuningdek, bu yerda ilmiy laboratoriyalar, restavratsiya ustaxonalari va arxivlar faoliyat yuritadi. Markaz allaqachon dunyodagi eng chiroyli yangi muzeylardan biri sifatida e’tirof etilgan”, – deya qayd etgan jurnalist.
Materialda ta’kidlanishicha, O‘zbekiston yondashuvining boshqalardan ajratib turadigan muhim jihati – bu sun’iy intellektdan iqtisodiy taraqqiyot vositasi sifatidagina emas, balki madaniy merosni muhofaza qilish vositasi sifatida ham foydalayotganidadir.
Sun’iy intellekt turizm sohasini ham tubdan o‘zgartirmoqda. Bu tashabbus 2026 yilda mamlakatga 12 million sayyohni jalb qilish rejasining bir qismi hisoblanadi.
Fazan Navaz o‘z maqolasini “Uchinchi Renessans” o‘z oldiga qo‘ygan maqsadlarga to‘liq erishadimi-yo‘qmi, buni vaqt ko‘rsatadi. Biroq bugunning o‘zidayoq O‘zbekiston qanday yo‘ldan odimlab borayotgani aniq ko‘rinib turibdi”, – degan so‘zlar bilan yakunlagan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati