Ramazon barokotlari
Islom dinida Ramazon oyi ulug‘ oylardan hisoblanadi. Unda ro‘zador odamning uyqusi ham ibodat, namozini qoim qilish ham ibodatdir. Uning har bir amaliga ko‘plab savoblar ziyoda qilinadi. Ramazon musulmon kishining duosi qabul bo‘ladigan oydir. Ramazon oyi Alloh taoloning rahmat va barakalari yog‘iladigan oydir. Ramazon mo‘min va musulmonlar uchun baraka oyidir. Barokotlarning adadini Alloh taolodan boshqa hech kim bilmaydi. Hozir e’tiboringizga Alloh taolo qodir qilganicha ulardan ba’zilarini keltirib o‘tamiz:
- Ramazonda Qur’onning barakasi:
Alloh taolo Qur’on karimning Baqara surasining 185-oyatida “Ramazon oyidirki, bu oyda odamlar uchun hidoyat bo‘lib va hidoyat va furqon (haq bilan botilni ajratguvchi)ning ochiq oyatlari bo‘lib Qur’on nozil qilingan.”
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam yaxshilikda insonlarning eng saxiysi edilar. Saxovatlarining avji Ramazonda Jabroil alayhissalom u zot bilan uchrashgan kezlari bo‘lar edi. Tasavvur qiling Qur’on karim tilovat qilinganda yerga qanchadan qancha farisha tushadi. Alloh taoloning eng so‘ngi kitobini shu oyda nozil bo‘lishi ham bu oyning ulug‘ barokatli oy ekanligini bildiradi.
- Ramazonda ro‘zaning barakasi:
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
“Kim Ramazon ro‘zasini iymon bilan, savob umidida tutsa, uning oldingi (o‘tgan) gunohlari mag‘firat qilinadi” dedilar . Imom Buxoriy rivoyat qilganlar.
Hadis qudsiyda (Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Rabbilari Alloh taolodan rivoyat qilganlar) Alloh taolo: “ Odam bolasining hamma amali (savobi) ko‘paytirib berilur. Bir yaxshilikka uning o‘n mislidan to yetti yuz barobarigacha. Magaram, ro‘za unday emas. U Men uchundir. Uning mukofatini Men berurman. U (odam bolasi)shahvatini va taomini Men uchun tark qilur”-dedi. Imom Muslim rivoyat qilganlar
- Ramazondagi birinchi kechaning barakasi:
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
Qachon Ramazon oyining avvalgi kechasi bo‘lsa, shaytonlar va o‘zboshimcha jinlar kishanlanadi. Do‘zah eshiklari yopiladi. Ulardan biron eshik ochilmas. Jannatning eshiklari ochilur. Ulardan biror eshik yopilmas. Har kecha bir nido qiluvchi:
“ Ey, yaxshilikni istovchi, kelib qol! Ey, yomonlikni istovchi, bas qil”- deb nido qiladi” dedilar. Imom Termiziy rivoyat qilganlar.
- Ramazon kechalarida qoim bo‘lish va tahajjudning barakasi:
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
“Kim Ramazonda iymon va ixlos bilan qoim bo‘lsa, o‘tgan gunohlari mag‘firat qilinur” deganlar. Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyat qilganlar.
- Ramazon oyida sadaqaning barakasi:
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
“Sadaqalarning eng yaxshisi Ramazon oyida qilingan sadaqadir” deganlar.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bu ishda o‘z ummatlariga o‘rnak bo‘lar edilar. U zot sollallohu alayhi vasallam yaxshilikda insonlarning eng saxiysi edilar. Saxovatlarining eng avji Ramazonda bo‘lar edi. U zot Ramazonda esgan shamoldan ham saxovatli bo‘lib ketar edilar.
- Iftorga shoshilishning barakasi:
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
“Modomiki iftorga shoshilishar ekan, odamlar yaxshilikda bo‘laveradilar”dedilar. Imom Buxoriy rivoyat qilganlar.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar:
Alloh azza va jala: “Bandalarimning menga mahbubrog‘i og‘iz ochishni tezlatganlari”, deb aytdi” dedilar.
- Iftorlik qilib berishning barakasi:
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
“ Kim ro‘zador kishiga iftorlik qilib bersa, u kishiga ham ro‘za tutganning ajridek savob beriladi. Bu bilan ro‘zadorning ajridan hech bir narsa kam bo‘lmas” dedilar. Imom Termiziy rivoyat qilganlar.
Bu bilan u o‘zi ro‘za tutmasa bo‘ladi degani emas. Chunki, ro‘za farz ibodat hisoblanadi. Bu hadis iftorlik qilib berishning qanchalik savobi ulug‘ ish ekanini bildirish uchun aytilgan.
- Ramazonda iftorlik paytida qilinadigan duoning barakasi:
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bizlarga iftorlik vaqtida:
“Alloh nomi bilan, Allohim sen uchun ro‘za tutdik. Sening rizqing bilan iftorlik qildik, bizlardan (ro‘zamizni) qabul qilgin. Albatta Senning o‘zinggina eshituvchi, biluvchisan” demoqni vasiyat qildilar.
- Ramazonda ijobat bo‘ladigan duo barakasi:
“Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
“Ro‘zador uchun iftorlik vaqtida rad qilinmaydigan duo bor” dedilar. Boshqa bir hadisda “ Ro‘zadorga ikki xursandlik bordir. Qachon iftor qilsa, xursand bo‘ladi. Robbisiga yo‘liqqan vaqtda (Ro‘zasi) bilan xursand bo‘ladi” dedilar. Imom Muslim rivoyat qilganlar.
- Ramazonda Laylatul qardning barakasi:
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
“Kim Qadr kechasida iymon bilan, savob umidida qoim bo‘lsa, o‘tgan gunohlari mag‘firat qilinadi” dedilar. Imom Buxoriy rivoyat qilganlar.
Chunki, Qadr kechasi ming oydan afzaldir. Shuning uchun ba’zi sahoba va tobeinlar Ramazonning oxirgi o‘n kunlikda, g‘usl qilib, o‘zlariga xush bo‘yliklar sepib, yurishardi. Qadr kechasi shu o‘n kun ichida bo‘lgani uchun.
- Ramazonda saharlikni barakasi:
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
“Saharlik qilinglar, chunki saharlikda baraka bor”, deganlar. Imom Buxoriy rivoyat qilganlar.
Yana boshqa bir hadisda:
“Bizlarning ro‘zamiz bilan Ahli kitoblar ro‘zasini orasini ajratib turadigan narsa saharda taomlanmoq” deganlar.
- Ramazonda fitr sadaqasini barakasi:
Ro‘zador ramazon ro‘zasini tutib bo‘lgandan keyin ro‘za davomida qilingan xato va kamchiliklarni to‘ldirish uchun beriladi. Fitr sadaqasini Iydi Fitrning tongi otishi bilan vojib bo‘ladi. Undan oldin berish joizdir.
- Ramazon oyida umraning barakasi:
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
“Ramazon oyida qilingan umra hajga tengdir” deganlar.
- Ro‘zadorning og‘zidan keladigan hidning barakasi:
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
“Albatta, ro‘zadorning og‘zidagi hidi Allohning nazdida mushkning hididan xushbo‘yroqdir” dedilar. Imom Muslim rivoyat qilganlar.
- Ramazonda chiroyli xulq va odobli bo‘lishni barakasi:
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
“Agar sizlardan biringiz ro‘za tutsa fahsh hamda lag‘v so‘zlarni gapirmasin. Agar biror kishi so‘ksa yoki urushsa, men ro‘zadorman”, desin” dedilar.
- Ramazonda unutib taom iste’mol qilishning barakasi:
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
“Kim ro‘zadorligini unutib qo‘yib yesa yoki ichsa, ro‘zasini davom ettiraversin. Chunki, Alloh u kishini taomlantiribdi va serob qilibdi, xolos” dedilar. Imom Buxoriy va imom Muslim rivoyat qilganlar.
- Ramazonda ro‘zani ochib bo‘lgandan keyin taomlanish va seroblanishning barakasi:
Alloh taolo shunday marhamat qiladi: Baqara surasi 187 oyat:
“Va to tongdan oq ip qora ipdan ajraladigan paytgacha yeb-ichaveringlar” deb marhamat qilgan.
- Ramazonni yoshi ulug‘lar va homilador ayollarga barakasi:
Alloh taolo katta yoshdagi ro‘za tuta olmaydigan kishilarni fidya berishga buyurgan. Alloh taolo Qur’on karim Baqara surasining 184 oyatida:
“(Keksalik yoki zaifligi sababli) ro‘za tutishga qiynaladigan kishilar bir miskin-bechoraning bir kunlik taomi miqdorida evaz to‘lashlari lozim.” degan.
Homilador ayol bo‘lsa tug‘ub bo‘lgandan so‘ng ro‘zasining qazosini tutib beradi.
- Ramazonda jannatning barakasi:
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
“Alloh taolo ramazonnig xar kuni jannatini ziynatlaydi” deganlar.
Yana boshqa bir hadisda esa, Jannatdagi bir eshik faqat ro‘zadorlar uchun ekanligi kelgan.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
“Jannatda bir eshik bor. U “Rayyon” deyiladi. Qiyomat kuni undan ro‘zadorlar kirishadi, ulardan boshqa hech kim undan kirmaydi. “Ro‘zadorlar qani?”deyiladi. Shunda ular turishadi. Ulardan boshqa hech kim undan kirmaydi. Ular kirgach, u berkitiladi. Keyin undan hech kim kirmaydi” dedilar. Imom Buxoriy rivoyaat qilganlar.
- Ramazonda istig‘forning barakasi:
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
“Ramazonda farishtalar ro‘zadorlar iftorlik qilgunlaricha ularga istig‘for aytadilar” dedilar.
- Ramazonda xayrli ishlarning barakasi:
Imom Sufyon Savriy agar ramazon kelsa, hamma nafl ibodatlarni tark qilib, faqat Qur’on tilovot qilar edilar.
- Barcha toatlarning jamlanishidagi baraka:
Ramazonda barcha toatlar jamlanadi. Masalan, namoz, ro‘za, tunlari qoim bo‘lish, masjidlarda Qur’oni karimning xatm qilinishi, umra ziyorati, ro‘zadorlarga iftorlik qilib berish, istig‘for aytish, tavba qilish, qarindoshlardan xabar olish va boshqa ibodatlar.
Alloh taolo barchalarimizga bu barakalardan bahramand bo‘lishni nasib qilsin!
Toshkent viloyati, Qibray tumani,
“Sa’dulla ota” jome masjidi imom-xatibi
Mirhamidov Obid
Orzular qabristoni yoxud soxta baxtning achchiq yakuni
«Giyohvandlik va narkojinoyatlikka qarshi kurashish nafaqat
huquqni muhofaza qiluvchi organlar, balki keng jamoatchilik,
mahalla va har bir fuqaroning vijdoniy ishi hamda
muqaddas burchiga aylanishi shart».
Sh.M.Mirziyoyev
Islom insoniyatni barcha yomonliklardan saqlanishga, ilohiy amrlarni ado etishga, ixtiyoriy yaxshi amallarni qilishga, vijdonli, o‘ta sezgir, irodasi mahkam, aqli sog‘lom, xulqi chiroyli, jismi baquvvat, o‘ziga ahamiyat beruvchi va boshqalarni isloh etuvchi, diniga qimmatli, jamiyatga naf keltiruvchi, Vatanini himoya qiluvchi, ummatga qalqon bo‘luvchi, Parvardigoriga ibodat qiluvchi, barcha xaloyiqqa yaxshilik qiluvchi, yer yuzini obod qiluvchi bo‘lishga, o‘ziga yuklatilgan vazifani mukammal ado qilishga da’vat etadi.
Islom shariatida inson joni va aqlini saqlash o‘ta dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. Shunga binoan shariatda jon va aql o‘z vazifasini mukammal ravishda ado etishida rioya qilinishi lozim bo‘lgan ilohiy ko‘rsatmalar batafsil bayon etilgan.
Davlat siyosati fuqarolar jamiyatining har tomonlama komil, sog‘lom, olijanob fazilatlari, yuksak tafakkuri va ma’naviyati, ijtimoiy faolligi bilan ajralib turadigan namunali jamiyat bo‘lishiga qaratilgan. Mana shu xalqchil siyosatga asoslangan hukumatimiz barcha turdagi giyohvandlikka qarshi izchil kurash olib bormoqda. Ommaviy axborot vositalari orqali dunyoda “asr vabosi” deb nom olgan giyohvandlikning inson sog‘lig‘iga zarari va uning ayanchli oqibatlari haqida baralla aytilmoqda va keng suratda tushuntirilmoqda.
Inson hayoti, ayniqsa, yoshlarimiz kelajagiga rahna solishi mumkin bo‘lgan giyohvandlikka qarshi kurashish Vatanimizning har bir ongli fuqarosi, qolaversa, har birimizning muhim vazifalarimizdan hisoblanadi. Zero, jamiyat hayotida mavjud zararli illatni yo‘q qilish va uning oldini olish har bir mo‘min-musulmonning sharafli burchidir.
Har bir inson bu dunyoga pok niyatlar, ulug‘ maqsadlar va go‘zal orzular bilan qadam qo‘yadi. Kimdir el tanigan olim bo‘lishni, kimdir ota-onasining suyanchig‘i va faxriga aylanishni, yana kimdir jamiyatga naf keltiradigan solih inson bo‘lishni istaydi. Biroq, bugun insoniyat qarshisida shunday bir mudhish va ko‘rinmas xavf turibdiki, u insonning nafaqat sog‘lig‘ini, balki uning borlig‘ini, iymonini va eng go‘zal orzularini ham tiriklay go‘rga tiqadi.
Bu ofatning nomi — giyohvandlikdir. Giyohvandlik — bu shunchaki tibbiy muammo emas, bu inson o‘z qo‘li bilan o‘z kelajagini ko‘madigan «Orzular qabristoni»dir. Muqaddas dinimiz inson hayotini, uning aqli va sog‘lig‘ini eng oliy qadriyat — Allohning buyuk omonati deb biladi. Islom shariatining asosiy maqsadlaridan biri ham aynan inson aqli va jonini muhofaza qilishdir. Alloh taolo Qur’oni karimda insonni o‘z-o‘zini halokatga tashlashdan qat’iy qaytarib, shunday marhamat qiladi: «O‘zingizni (o‘z qo‘llaringiz bilan) halokatga tashlamang!» (Baqara surasi, 195-oyat).
Giyohvandlik moddasini iste’mol qilish — bu Alloh bergan eng ulug‘ ne’mat, ya’ni ong va tanani o‘z qo‘li bilan zaharlash, demakdir. Bu esa to‘g‘ridan to‘g‘ri oyatda qaytarilgan halokat eshigini ochish bilan barobardir. Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallam ham inson sog‘lig‘iga va aqliga zarar yetkazadigan, uni karaxt qiladigan har qanday narsani taqiqlaganlar. Ummu Salama roziyallohu anhodan rivoyat qilingan hadisda shunday deyiladi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam har qanday mast qiluvchi va (badanni, aqlni) bo‘shashtiruvchi, sustlashtiruvchi narsalarni iste’mol qilishdan qaytardilar» (Imom Ahmad va Abu Dovud rivoyati).
Ulamolarimiz ushbu hadisga tayanib, giyohvandlik moddalari (xoh u an’anaviy, xoh zamonaviy kimyoviy-sintetik vositalar yoki kapsulalar bo‘lsin) badanni va aqlni tamoman ishdan chiqarishi, insonni mutelikka boshlashi sababli, ularni iste’mol qilishni, sotishni va tarqatishni harom deb fatvo berganlar. Buyuk valiy va tobein olim Hasan Basriy rahmatullohi alayh aql ne’matining qadri haqida gapirib, shunday degan ekanlar: «Agar aqlni bozorda sotib olishning iloji bo‘lganida, insonlar unga ega bo‘lish uchun bor jahonni to‘lagan bo‘lardilar. Qanday qilib inson o‘z ixtiyori bilan puliga o‘zini aqldan judo qiladigan zaharni sotib olishi mumkin? Bu aqlsizlikning eng oliy darajasidir».
Ulug‘ faqih olim Ibn Hajar al-Haytamiy rahmatullohi alayh o‘z asarlarida giyohvandlikning zararlarini bayon etar ekan, u insonni ibodatdan to‘sishi, yuzdagi hayo nurini ketkazishi, mardlik va g‘ururni yo‘qotishi hamda insonni eng pastkash darajaga tushirib qo‘yishini alohida ta’kidlagan. Giyohvand kimsa avvalo aqldan, keyin hayodan, so‘ngra oilasi, mol-mulki va eng achinarlisi, iymonidan ajraladi. Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam aytganlaridek: «Aroq (va har qanday mast qiluvchi narsa) barcha yomonliklarning kalitidir».
Soxta lahzalarning achchiq bahosi: jarlik yoqasiga kelib qolgan yoshlar ko‘pincha bu qora yo‘lga «bir marta sinab ko‘rish», «zamonaviylikdan orqada qolmaslik» yoki «muammolarni unutish» maqsadida qadam qo‘yadilar. Biroq shaytonning bu aldovi insonni vaqtinchalik soxta dunyoga olib kiradi-yu, real hayotdagi barcha go‘zal tuyg‘ularini va maqsadlarini kul qiladi. Bu soxta baxtning yakunida nimalar boy beriladi?
Ilm va zakovat so‘nadi: Olim yoki shifokor bo‘lmoqchi bo‘lgan yoshning zehni zaharlanib, fikrlashdan mahrum bo‘ladi.
Oilaviy baxt vayron bo‘ladi: Ota-onasiga xizmat qilib, duosini olmoqchi bo‘lgan farzand ularning qotiliga, eng katta dog‘i va armoniga aylanadi.
Porloq kelajak go‘rga topshiriladi: Go‘zal oila qurib, baxtli yashashni istagan qalb zulmat soyasida, yolg‘izlik va jismoniy azoblar ichida qoladi.
Mana shu tarzda umid bilan sug‘orilgan porloq hayot — o‘z egasining qo‘li bilan Orzular qabristoniga aylantiriladi.
Farzandlarimizga Alloh taolo bergan umr, sog‘liq va jamiyat omonat ekanini, qiyomat kunida har bir daqiqa va tanamizning har bir a’zosi uchun hisob berishimizni anglataylik. Orzularimiz qabristonga emas, hayotni go‘zallashtiradigan, Vatanga va islom ummatiga xizmat qiladigan buyuk maqsadlarga eltsin! Umr ne’matini soxta tuyg‘ular evaziga zaharlamaylik.
Abdurahmonjon domla Abdurahmonov,
Oltiariq tumani
“Birlashgan” masjidi imom-noibi
