“Ro‘za tuting – salomat bo‘lasiz!”
Ro‘zaning foydalari shu qadar ko‘pki, gapni qay biridan boshlashdi bilmaydi odam. Ro‘za – oxiratning bebaho sarmoyasi, shu barobarida uning bu dunyoda ham insonga keltiradigan manfaatlari ko‘p. Qisqasi, ro‘za – ikki dunyo saodatining kaliti!
Keling, shu o‘rinda ro‘zaning naqd foydasi haqida ikki og‘iz suhbatlashaylik. Bir oy tugal ro‘za tutgan odam tani va ruhidagi ijobiy o‘zgarishlarni teran his etadi. Bu ro‘zaning naqd foydasi bo‘lmay, nima?!
Tibbiyot olamlari allaqochon ilmiy isbot qilishganki, ro‘za ichki va tashqi a’zolarni muhofaza qiladi, zararli moddalarni chaqiruvchi cho‘kindilardan himoyalaydi hamda organizmning salomatligiga monelik qiluvchi mikrob va bakteriyalardan xalos etadi.
Shifokorlar ro‘zaning salomatlikni mustahkamlash bobidagi foydalarini ko‘p gapirishgan: “Ro‘za oshqozon va ichaklarni ortiqcha chirindilardan tozalaydi, u tufayli hazm qilish tizimi ma’lum muddat orom oladi. Ba’zi xastaliklarning davosi faqat parhez bo‘ladi. Ro‘za esa parhezning bir turi, hatto undan ustun. Ichak va yo‘g‘on ichaklarida surunkali yallig‘lanishi bor bemorlar hamda jigari xastalar iftor vaqti ko‘p taom tanovul qilishmasa, ro‘zaning foydasini sezishadi. Ba’zida qichima kasali borlar ro‘za sharofatidan tuzalib ketadilar. Chunki ro‘zada taomlanish bir tartibga tushganidan qichishish sabablari yo‘qoladi”.
Ro‘zaning asab tizimiga foydasi kata ekan. Doktor Muhammad Abu Shavq “Ro‘za va asab tizimi” nomli risolasida shunday yozadi: “Ro‘za nafs va ruhni poklaydi, qiyinchiliklarga chidash hamda kambag‘al va muhtojlarga mehr ko‘rsatishni o‘rgatadi, shahvatlarga berilishdan qaytaradi, nafsni muomalada rostgo‘ylik, omonatdorlik, g‘azab qilmaslik, o‘ch olmaslik kabi xulqlarga erishtiradi.
Bularning barchasi insonga tinchlik, muhabbat va poklik ruhini beradi. O‘z navbatida, bu asab tizimiga ta’sir ko‘rsatadi. Organizm asab tizimiga qarab sokin bo‘ladi yoki qo‘zg‘aladi. Asab tizimi tinch emas ekan, qolgan a’zolar ham bir maromda faoliyat ko‘rsatmaydi. Bu hikmatni qarang, ro‘zadorni inson suratidagi farishta qilib qo‘yadi. Bu bilan uning o‘zi saodatmandlikka erishadi va o‘zgalarni ham baxtli qiladi”.
Gapida davom etib, u yana bunday deydi: “Ey asabiy taranglik va charchoqlik, uyqusizlik, tushkunlik hamda shu kabi kasalliklardan qutulish maqsadida shifokorlarga qatnab yuruvchilar, agar ro‘za va uning sizlarga bergan yaxshiliklarini mahkam tutganingizda, uzluksiz davolanishga ehtiyoj sezmasdingiz”.
Inson tanasidagi ortiqcha vazn sababidan ham kasallik seza boshlaydi. Ro‘za tanadagi yog‘larni yo‘qotadi va bu bilan inson qisqa vaqt ichida ortiqcha vazndan qutuladi.
Ro‘za qon bosimi ko‘tarilganda, o‘tkir buyrak shamollashida, peshob yo‘lida to‘plangan toshlarni eritishda, jigar kasalliklarida, o‘t qopining shamollashi va toshlarini tushirishda, semizlik va siqilishga olib keluvchi surunkali yurak kasalligida, oqsil va kraxmal moddalarining ko‘pchish holatiga sabab bo‘luvchi oshqozon bezovtaligida foyda beradi. U yana g‘ayrat bag‘ishlaydi va keksalik tomon bo‘lgan qadamni sekinlashtiradi.
Ro‘zaning salomatlikka yetaklovchi foydalari, hatto musulmon bo‘lmagan ovrupalik, amerikaliklar va boshqalar tomonidan ham isbotlanmoqda. Ular bu borada kitoblar yozdilar. Ro‘za bilan davolanishni xohlovchilar uchun shu yo‘l vositasida muolaja o‘tkazuvchi sihatgohlar ochdilar va bedavo kasalliklarni ro‘za bilan davolashda katta natijalarga erishdilar. Fransiyalik ayrim shifokorlarning aytishlaricha, yiliga bir oy ro‘za tutish bir yil davomida organizmda to‘plangan befoyda cho‘kindilarni ketkazadi.
Ro‘zaning salomatlikka foydalari haqida kitob yozganlardan eng mashhuri amerikalik olim Mak Faddendir. U mamlakatda dong‘i ketgan shifoxona ochib, unga o‘z nomini bergan. Bedavo xastaliklarni yo‘qotishda ro‘za vositasida katta natijalarga erishgach, “Ro‘za” nomli kitob ta’lif qildi. U va boshqalar: “Ro‘za organizm uchun foydali bo‘lib, uni oziq-ovqat va dorilardan qolgan zahar quyqumaridan tozalaydi”, deyishgan.
Doktor Mak bunday deydi: “Men ro‘za vositasida ko‘p kasallarni davoladim. Ro‘zaning ularga ta’siri kasalliklariga qarab bo‘ladi. Uning foydasini ko‘proq his qilgan bemorlar, asosan, oshqozonlaridan shikoyat qilganlardir. Ularning ro‘za vositasida shifo topishlari tez va hayratda qolarlidir. Qonga bog‘liq kasalliklar va revmatizm kabi tomirga oid xastaliklarni davolashda ham ro‘za katta foyda beradi”. Shifokor ro‘za bilan davolagan bemorlarning nomlari, kasalliklari va kasallik tarixlarini ham aytib o‘tgan.
Uning ta’kidlashicha, har bir inson, shuningdek, kasallar ham ro‘za tutishga ehtiyoj sezadi. Chunki taom va dorilar organizmda to‘planarkan, insonni og‘irlashtirib, g‘ayratini susaytiradi. Shunda u bemor kabi bo‘lib qoladi. Agar ro‘za tutsa, zaharlar tanasidan chiqib ketib, vazni yengillashib, butunlay poklanadi, g‘ayrat-shijoatga to‘ladi.
Bu shaxs ro‘zadorning ro‘zadan oladigan foydalari to‘g‘risida ko‘p gapirgan va quvvatini yangilash uchun o‘zi ham bir necha bor ro‘za tutib, boshqa yo‘l bilan erishib bo‘lmaydigan darajada ko‘p foyda ko‘rganini aytgan. U hammaga ro‘za tutish tavsiyasini beradi. Ayniqsa, uning “Ro‘za boshqa davolash vositalari ojiz qolgan hamma dardga shifodir” iborasi juda mashhurdir.
Doktor Alan Kot qand va bo‘g‘im kasalliklarini, doktor Karlson va Djenningslar boshqa turli kasalliklarni davolashda ro‘zadan keng foydalanishgan.
Teri tanosil kasalliklari bo‘yicha mutaxassis, amerikalik doktor Robert Bartol bunday yozadi: “Ro‘za mikroblardan, ayniqsa, tanosil kasalliklari mikroblaridan xalos bo‘lishning faol vositalaridan ekaniga shubha yo‘q. Chunki u eskirgan hujayralarni bartaraf qilib, o‘rniga yangilarini hosil qiladi. Bu tanosil kasalliklarini davolashning ochlik nazariyasidir”.
Yuqorida aytib o‘tilganlar ro‘zaning salomatlikka oid foydalaridan ba’zilari, xolos. Ko‘rib turganimizdek, buni hatto musulmon bo‘lmagan mutaxassislar ham tan olishgan.
“RAMAZONDA SALOMATLIK”
kitobi asosida tayyorlandi.
O‘zbekiston xalqining 35 ta AN’ANAVIY QADRIYATI
Bugun aziz Vatanimizning har bir farzandining yuragi hapqirib turibdi. Negaki, biz Ona-yurtimizning eng ulug‘, eng aziz ayyom – Mustaqillik bayramini, O‘zbekiston Respublikasi istiqlolini qo‘lga kiritganining 35 yillik shodiyonalarini katta tantana qilayapmiz.
Jannatmakon yurtimiz, muqaddas Vatanimiz, dono xalqimizning diniy qadriyatlari, milliy an’analari nihoyatda bisyor, beqiyos va betakror bo‘lsa-da, qutlug‘ ayyom arafasida dorilomon kunlarga yetkazgani uchun yana va yana shukr qilish maqsadida bu yil Mustaqilligimizni 35 yilligini nishonlayotganimiz uchun faqat 35 tasinigina zikr qilmoqchimiz:
- Oila muqaddasligi – jamiyatning mustahkam asosi.
- Ota-onaga hurmat – ota-onani e’zozlash va ularning xizmatlarini qadrlash.
- Mehmondo‘stlik – mehmonni ochiq chehra va ochiq ko‘ngil bilan kutib olish.
- Mehnatsevarlik – halol mehnat va kasb-hunarni qadrlash.
- Kattalarga hurmat – oqsoqollar va nuroniylarni e’zozlash.
- Tinchliksevarlik – tinch-totuv hayotga intilish.
- An’analarni asrash – milliy urf-odat va udumlarni saqlash hamda davom ettirish.
- Ma’naviyat – yuksak axloq va milliy-diniy qadriyatlarga hurmat.
- Poklik – uyda, kiyimda, tanada va ko‘ngilda ozodalikka rioya qilish.
- Dasturxon saxovati – mehmonni saxovat va mehr bilan kutib olish.
- Qo‘shnichilik qadriyatlari – mahallada ahillik va o‘zaro yordam.
- Yordamga tayyorlik – yaqinlar va muhtojlarga muruvvat ko‘rsatish.
- Kamtarinlik – odobli va kamtarona hayot kechirish.
- Yosh avlodga g‘amxo‘rlik – farzandlar tarbiyasiga alohida e’tibor berish.
- Ayollarga hurmat – ona, rafiqa, opa-singillarni qadrlash.
- Ta’limga intilish – ilm olish va bilimni qadrlash.
- Or-nomus – halollik va vijdon bilan yashash.
- Marosimlarga rioya – milliy marosim va oilaviy udumlarni e’zozlash.
- So‘zga sodiqlik – va’daga vafo qilish.
- Matonat va sabr – qiyinchiliklarga bardosh bilan yondashish.
- Hunarmandchilikni qadrlash – milliy hunar va ustachilik an’analarini asrash.
- Tabiatga mehr – yer, suv va atrof-muhitni avaylash.
- Bag‘rikenglik – turli millat, din va madaniyat vakillariga hurmat bilan munosabatda bo‘lish.
- Odob-axloq – yuksak muomala madaniyatiga amal qilish.
- Milliy bayramlarni e’zozlash – Navro‘z, hayitlar va Mustaqillik bayramini qadrlash.
- Adolat – halollik, tenglik va qonun ustuvorligini qadrlash.
- Milliy musiqa va raqslar – ajdodlardan meros bo‘lgan san’atni asrash.
- Til va madaniyatni asrash – o‘zbek tili va milliy merosni e’zozlash.
- Vatanparvarlik – Vatanni sevish va uning ravnaqiga hissa qo‘shish.
- Millatlararo totuvlik – turli millat va elat vakillari o‘rtasida ahillikni mustahkamlash.
- Jamoaviylik – hamjihatlik va o‘zaro hamkorlik.
- Minnatdorchilik – qilingan yaxshilikni qadrlash.
- Ustozga hurmat – ustozlarni e’zozlash va ularning mehnatini qadrlash.
- Milliy kiyimlar – milliy madaniyat va odob timsoli sifatida qadrlash.
- Ajdodlarga hurmat – tarixiy meros va milliy ildizlarni e’zozlash.
* SIZ yana qo‘shishingiz mumkin...
*** ENG muhimi: yo‘qotib qo‘yishdan oldin ularning QADRIGA yetish !!!
- Qur’oni karim oyati karimalari;
- Janobi Payg‘ambarimiz alayhissalomning muborak hadisi shariflari;
- dinimiz asoslari;
- shariatimiz ahkomlari;
- sharqona odoblarimiz;
- mazhabimiz me’yorlari;
- jamiyatshunoslik aloqalari;
- odamgarchilik munosabatlari;
- insoniy tuyg‘ular;
- ruhshunoslik sir-asrorlari;
- yurtimiz urf-odatlari;
- o‘zbekchilik qoidalari;
- madaniyatimiz axloqlari;
- insoniy aql va axloqiy normalar;
- dono maqollarimiz;
- milliy an’analarimiz;
- diniy qadriyatlarimiz;
- xalqimiz ong-tafakkuri;
- millatimiz mentaliteti,
- an’anaviy falsafasi;
- o‘zbek xalqining ilg‘or qadriyatlari;
- ulug‘larimiz hikmatlari;
- dono xalqimiz dunyoqarashi;
- musulmonchiligimiz ko‘rsatmalari
a s o s v a n ye g i z l a r i d a
- ulug‘ ajdodlarimizdan davom etib kelayotgan duru gavhar rivoyatlari va noyob hikmatlari,
- buyuk ota-bobolarimizdan eshitib kelayotgan tillo bilan teng pand-nasihatlari va betakror hikoyalari,
- mehribon ota-onalarimizdan o‘rganib kelayotgan gavhar o‘gitlari va mislsiz so‘zlari,
- elimiz tanigan va xalqimiz tan olgan ustozlarimizdan ta’lim olib kelayotgan zar tushunchalari va bebaho ilmlari,
- jannatmakon yurtimiz – muqaddas Vatanimiz ta’lim maskanlarida taralayotgan durdan a’lo fanlar va beqiyos bilimlar,
- zamonaviy olimlarning bilimlari, turli soha mutaxassislarining ajoyib kashfiyotlari,
- bugungi kunda va doim kerak bo‘ladigan hayotiy masalalar, dolzarb mavzular, qiziqarli ma’lumotlar hamda xalqimiz orasida e’tirof etilgan mezonlar
Bu ro‘yxatni yana ko‘plab davom ettirish mumkin... Biroq fikrimizni muxtasar qilgan holda Allohdan O‘zbekiston xalqining bunday fazilatlari yanada ko‘payishini, yurtimiz tinch, osmonimiz musaffo, xalqimizga sihat-salomatlik, oilalarimizga baxt-saodat so‘rab qolamiz.
Alloh taboraka va taolo har bir xonadonga sog‘lik-salomatlik, tinchlik-xotirjamlik, ilohiy fayz-baraka, ko‘pdan-ko‘p yaxshiliklar ato etsin!
Iloho jannatmakon yurtimiz tinchligi, muqaddas Vatanimiz ravnaqi, dono xalqimiz salomatligi va farovonligi uchun, muborak dinimiz kamoloti hamda masjidu-madrasalarimizni obodligi uchun muhtaram Yurtboshimizning dono rahbarliklari ostida, hukumatimiz tomonidan oqilona olib borilayotgan xayrli, savobli ishlarni amalga oshirish maqsadida viloyatlarimiz rahbarlari hamda shahar va tuman rahbarlarining boshchiliklaridagi mehnatkash xalqimiz olib borayotgan barcha xayrli, yaxshi, savobli ishlarda Alloh taolo O‘zi madadkor bo‘lsin! Turmushimiz obod, xirmonlarimiz mo‘l, oilalarimiz mustahkam, bolalarimiz har tomonlama sog‘lom, ma’naviyatimiz yuksak bo‘lsin!
Mehribon Parvardigorimiz dono xalqimizni doimo turli xil o‘rinlarda har xil shakllarda qilayotgan yaxshi, xayrli, chiroyli, savobli ishlarini O‘z dargohi ilohiysida qabul aylasin! Iloho xalqimizga tinchlik-xotirjamlik, sihat-salomatlik, oilalarimizga fayzu ilohiy, baxt-saodat, to‘kin-sochin dasturxonlar nasib qilsin! Mehribon Parvardigorimiz O‘zi – eshitib turuvchi, ko‘rib turuvchi va bilib turuvchi Zot! Hammalarimizning dillarimizdagi niyatlarimizni, qalbimizdagi orzularimizni va barcha hojatlarimizni o‘ylaganimizdan ham afzali-ziyodasi bilan ravo qilsin!
Iloho dehqonchiliklarimizga va kasb-korlarimizga xayr-baraka berib, ishlarimizda ko‘pdan-ko‘p omadlar, muvaffaqiyatlar va behisob xursandchiliklar ato etib, ikki dunyoda ham azizu mukarram aylasin!
Ibrohimjon domla INOMOV
