Ramazonni kutib olishga tayyormisiz?
Islom ummati Allohning buyuk ne’matini kutib olish taraddudida turibdi. Bu shunday ne’matki, har yili xayru barakot, rahmatu mag‘firat ila to‘la bu ummat ustida soyabon bo‘ladi. Bu shunday ne’matki, u bilan faqat Islom ummatigina xoslangan. Bu muborak Ramazon oyidir. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ramazon oyi kelganda sahobalariga ushbu muborak oyni shunday tasvirlab berar edilar.
أتاكُم رَمضانُ شَهرٌ مبارَك، فرَضَ اللَّهُ عزَّ وجَلَّ عليكُم صيامَه، تُفَتَّحُ فيهِ أبوابُ السَّماءِ، وتغَلَّقُ فيهِ أبوابُ الجحيمِ، وتُغَلُّ فيهِ مَرَدَةُ الشَّياطينِ، للَّهِ فيهِ ليلةٌ خيرٌ من ألفِ شَهرٍ، مَن حُرِمَ خيرَها فقد حُرِمَ
Abu Hurayra roziyallohu anhu dedilar: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: «Sizlarga Ramazon oyi muborak oy keldi. Alloh uning ro‘zasini sizlarga farz qildi. Bu oyda jannat darvozalari ochilib, jahannam darvozalari yopilib, shaytonlar zanjirband qilinadi. Bu oyda bir kecha borki, u ming oydan ko‘ra yaxshiroqdir. Kim u kechaning xayrlaridan mahrum qolsa, (ko‘p narsadan) mahrum bo‘libdi» (Imom Ahmad va Imom Nasoiy rivoyatlari).
Ramazon oyi Islom ummati ta’biriga ko‘ra uchta asosiy vazifani bajaradi:
1) Bu muborak oy sabab qalblar gunohlardan poklanadi.
2) Masjidlarda musulmonlarning birligi namoyon bo‘ladi.
3) Haddidan oshgan nafslar jilovlanadi va tarbiyalanadi.
Musulmon kishi Ramazon oyini qanday kutib oladi?
1) Xolis niyat qilish. Allohning huzuridagi ajr savobga erishish va gunohlarini mag‘firat qilinishi uchun imon va ishonch ila ruza tutishni niyat qilmoqlik.
2) Alloh taolodan muborak Ramazon oyiga sog‘-salomatlik, tinchlik-ofiyatlikda yetishni va bu oyda ibodatlarni ado etishga quvvat va himmat so‘ramoqlik.
3) Ramazon ro‘zasi va bu fazilatli oyga taalluqli bo‘lgan barcha shar’iy xukmlarni puxta o‘rganmoqlik.
4) Bu fazilatli oy boshlanishidan oldin insonlarni avf etish va barchaga birdek marhamatli bo‘lmoqlik.
5) Har qanday talashib-tortishishlarni tark etish. Urush-janjallardan o‘zini olib qochmoqlik.
6) Alloh taologa tavbai-nasuh, istig‘for ila, shuningdek, umrini haq yo‘ldan yiroq bo‘lib, gunoh-ma’siyatda o‘tkazgan vaqtlariga nadomat bilan yuzlanmoqlik.
7) Ramazon oyi inson o‘zini yaxshi tarafga o‘zgartirishi uchun ayni farsat ekanligini anglab yetishi. O‘zini isloh qilish, xatolarini tuzatishga azmu qaror qilmoqlik. Ramazon oyidan keyin ham shu yo‘sinda bardavom bo‘lmoqlik.
8) Bu muborak oyda solih amallarni ko‘paytirish. Qur’on tilovati, kundalik zikrlar, sadaqa va e’tikof kabi ezgu amallar bilan ziynatlanmoqlik.
9) Ota-onaga yaxshilik qilish. Ularning huzurida yo‘l qo‘ygan kamchiliklari uchun afv etishlarini so‘rash. Shuningdek, qarindosh-urug‘lar bilan silai rahm qilmoqlik.
10) Qarz va omonat kabi haqlar bo‘lsa, egalariga qaytarish.
11) Ezgu amallarga chorlaydigan va namuna bo‘ladigan solih insonlar bilan hamroh bo‘lish.
12) Ramazon oyi hilolini (yangi chiqqan oy) kuzatish.
13) Hilolni ko‘rsa, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam duo qilganlari kabi duo qilish.
كانَ رسولُ اللهِ إذا رأى الهلالَ قالَ: اللهُ أكبرُ، اللَّهمَّ أَهِلَّهُ علينا بالأمنِ والإيمانِ ، والسَّلامةِ والإسلامِ ، والتَّوفيقِ لما تحبُّ، وَترضَى ، ربُّنا وربُّكَ اللهُ
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam yangi chiqqan oyni ko‘rsalar: «Alloh ulug‘dir, ey Rabbim, bizga bu oyni omonlik, iymon, salomatlik, islom, tavfiq, O‘zing yaxshi ko‘radigan va rozi bo‘ladigan oy qil. (Ey hilol!) Mening rabbim ham, seni rabbing ham Allohdir» (Imom Dorimiy rivoyati).
14) Ramazon oyining ahamiyatini his qilish. Shuningdek, Alloh taoloning bu fazilatli oyda kunduzlari ro‘zador, kechalari tungi namozlarni ado etuvchi mo‘minga berajak ulug‘ ajr-savoblari, rahmat va mag‘firatlarini mulohaza qilish.
15) Ramazon oyida vaqtdan unumli foydalanish uchun o‘ziga kun tartibini tuzib olish. Muhim amallarni belgilab olish. Do‘stlar bilan uzundan-uzoq suhbatlar, televizor ko‘rish kabi ruhsat berilgan ishlarda ham isrofga yo‘l qo‘ymaslik.
16) Sahobalar kabi bu duolar mustajob bo‘ladigan muborak oyning kirib kelayotganiga xursandchiligini izhor qilishi. Unda hasrat, shikoyat va noroziligini izhor qilmaslik. Ayniqsa, Ramazon oyi yoz fasliga to‘g‘ri kelib qolsa…
Alloh barcha mo‘minlarni o‘zi suygan va o‘zi rozi bo‘ladigan amallarga muvaffaq aylasin!
Avazxo‘ja BAXROMOV
Toshkent tumani “Xolmuhammad ota” jome masjidi
imom-xatibi
Imom-xatiblar: «Islom sivilizatsiyasi markazi Uchinchi Renessans g‘oyasining amaliy ifodasi»
O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini hayotga tatbiq etish, milliy va diniy merosni chuqur o‘rganish hamda ma’naviy-ma’rifiy bilimlarni kengaytirishga qaratilgan tashabbuslar doirasida Farg‘ona, Qashqadaryo va boshqa hududlardan kelgan imom-xatiblar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida bo‘ldilar. Ular Markazdagi muzey ekspozitsiyalari, noyob qo‘lyozmalar, Renessans davrlariga bag‘ishlangan bo‘limlar va zamonaviy interaktiv yechimlar bilan tanishib, ushbu maskanni ilm, ta’lim va ma’naviyatni uyg‘unlashtirgan muhim milliy platforma sifatida baholadilar, xabar bermoqda iccu.uz.
Farg‘ona viloyati Buvayda tumani «Katta mahalla» masjidi imom-xatibi Rahmatulloh G‘oyibnazarov Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan barpo etilgan mazkur Markazni yosh avlod uchun muhim ma’rifat maskani sifatida baholadi.
«Bu yerda Birinchi va Ikkinchi Renessans davrlari, buyuk allomalarimiz qoldirgan ilmiy meros va mamlakatimiz taraqqiyoti haqidagi ekspozitsiyalarni ko‘rib katta taassurot oldik. Bu yerga kelgan har bir inson o‘z tarixini chuqurroq anglaydi, yoshlar esa ilmga va vatanparvarlikka yanada ko‘proq intiladi. Bu yerda olgan bilim va taassurotlarimizni xalqimizga yetkazishni o‘zimizga vazifa deb bilamiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Qo‘shtepa tumani bosh imom-xatibi, «Muborak» jome masjidi imom-xatibi Otabek Xolmurodov Markaz kutubxonasida ilmiy izlanishlar uchun yaratilgan sharoitlarga e’tibor qaratdi.
Uning ta’kidlashicha, elektron kitoblar fondi, Brayl alifbosidagi adabiyotlar, maxsus tadqiqot xonalari va noyob manbalarning bir joyda jamlangani Markazni nafaqat muzey, balki keng qamrovli ilmiy resurs markaziga aylantirgan.
«Bu kutubxona ilmiy izlanish bilan shug‘ullanuvchilar uchun haqiqiy bilim maskani ekan. Bu yerda yaratilgan sharoitlar ilm ahlini yanada ko‘proq izlanishga undaydi. Biz bu imkoniyatlar haqida yoshlarimizga albatta targ‘ibot olib boramiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Bag‘dod tumani bosh imom-xatibi Ahmadxon Nizomov esa Markazning ilmiy konsepsiyasiga alohida to‘xtaldi.
Uning fikricha, har bir ekspozitsiya ortida keng ko‘lamli tadqiqotlar va ilmiy izlanishlar mujassam bo‘lib, bu yerdagi interaktiv muhit tashrif buyuruvchilarni faqat tomoshabin emas, balki izlanuvchiga aylantiradi.
«Bu yerga bir marta kelib barchasini to‘liq anglash qiyin. Har bir ekspozitsiya ortida katta ilmiy mehnat mujassam. Ayniqsa, allomalarimiz merosi, tadqiqot markazlari va interaktiv imkoniyatlar insonni yanada chuqur izlanishga chorlaydi. Bu maskan kelajak avlod uchun ulkan ma’naviy boylik va Yangi O‘zbekistonning ilm-fan taraqqiyotiga xizmat qiladigan muhim poydevordir», — dedi u.
Tashrif yakunida ishtirokchilar Markazda jamlangan boy ilmiy va madaniy meros, raqamli ekspozitsiyalar hamda ta’lim imkoniyatlarini keng jamoatchilik, ayniqsa yoshlar o‘rtasida targ‘ib qilish Uchinchi Renessans g‘oyalarini hayotga tatbiq etish, milliy o‘zlikni anglash va ilmiy merosga qiziqishni yanada kuchaytirishga xizmat qilishini qayd etdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
