Sayt test holatida ishlamoqda!
02 May, 2025   |   4 Zulqa`da, 1446

Toshkent shahri
Tong
03:50
Quyosh
05:19
Peshin
12:25
Asr
17:17
Shom
19:24
Xufton
20:48
Bismillah
02 May, 2025, 4 Zulqa`da, 1446

«Xatmi Qur’on»ning ma’nosi nima va u qanday amal?

30.04.2019   3512   2 min.
«Xatmi Qur’on»ning ma’nosi nima va u qanday amal?

Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.

«Xatm» tugatish, yakunlash degan ma’noni bildiradi. «Xatmi Qur’on» deganda Qur’oni Karimni boshdan-oxir to‘liq o‘qib chiqish tushuniladi. Birorta sura yoki oyat tashlab ketilsa, tom ma’noda xatm hisoblanmaydi. Shuningdek, Qur’onni o‘zi nozil bo‘lgan tilda – arab tilida o‘qib chiqilgandagina, xatmi Qur’on qilgan hisoblanadi, tarjima yo tafsirini o‘qib chiqish, garchi buyuk ajru savoblarga ega amal bo‘lsa‑da, xatmi Qur’on sanalmaydi. Chunki Qur’onning ma’nosi ham, lafzi ham Alloh taolodan. Uni boshqa tilga o‘girilganda ma’nosi ifoda topsa ham, lafzi o‘zgaradi, buziladi va Qur’onligi yo‘qoladi.

Xatmi Qur’on qilish sunnat amaldir. Qur’oni Karimni umuman o‘qimaslik, uni bee’tibor tashlab qo‘yish eng katta gunohlardan bo‘lib, u «Qur’onni hajr qilish» deyiladi. Bu gunohdan omonda bo‘lish uchun Qur’onni xatm qilib turish kerak bo‘ladi.

Alloh taolo Furqon surasida shunday marhamat qiladi:

«Yana Rasul: «Ey Robbim, albatta, mening qavmim ushbu Qur’­onni hajr etdilar», dedi» (30oyat).

«Hajr» bir narsani tark etish, beparvo tashlab qo‘yish, yuz o‘girish, yakkalash ma’nolarini anglatadi. Oyatning zohiriy ma’nosida mushriklarning Qur’onga quloq tutmay, undan yuz o‘girganlari nazarda tutilgan bo‘lsa‑da, uning mazmunini qiroat imomlari kengroq tushunishadi. Ayrim ulamolar bunday deydi: «Qur’onni hajr qilish besh xil bo‘ladi:

1. Uni tinglashni va o‘qishni tashlash;

2. Unga amal qilishni tashlash, halol‑harom haqidagi hukmlariga e’tibor bermaslik;

3. E’tiqod va amalda uni hakam qilmaslik;

4. Uni tadabbur qilishga, fahmlashga qunt qilmaslik;

5. Qalbiy va jismoniy kasalliklarda undan davo izlamaslik».

Ushbu hajr turlarining barchasi mazkur oyat ostiga kiradi, garchi ularning birining gunohi boshqasinikidan yengilroq bo‘lsa ham. Hajrning keyingi to‘rt turi Qur’oni Karimning ma’nolarini tushunishga harakat qilishni ham taqozo etadi.

Hanafiy mazhabining mo‘tabar manbalaridan biri bo‘lmish «Fatovoi hindiya» nomli asarda: «Kim Qur’onni yilda bir marta xatm qilib tursa, Qur’onni hajr qilgan bo‘lmaydi», deyilgan.

«Qur’onni xatm qilish» deganda Qur’onni to‘liq o‘qib chiqish tushuniladi. Qur’onni bir chetdan to‘liq eshitib chiqqan kishi ham xatm qilganlik savobiga ega bo‘lsa‑da, uni xatm qildi, deyilmaydi.

 

«Xatmi Qur’onga marhabo!» kitobidan

Manba: https://islom.uz

O'zbekiston yangiliklari
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Saida Mirziyoyeva Shayx Zoid nomidagi «Insoniy birodarlik» nufuzli mukofotining xalqaro hakamlar hay’ati tarkibiga kiritildi

02.05.2025   931   2 min.
Saida Mirziyoyeva Shayx Zoid nomidagi «Insoniy birodarlik» nufuzli mukofotining xalqaro hakamlar hay’ati tarkibiga kiritildi

Kuni kecha S.Mirziyoyeva hamda Musulmon donishmandlar kengashi bosh kotibi Muhammad Abdusalom o‘rtasida uchrashuv bo‘lib o‘tdi. (https://t.me/SShMirziyoyeva/2834) O‘zbekiston Prezidenti yordamchisi islom dini asosida yotgan umuminsoniy va ma’naviy qadriyatlarni qo‘llab-quvvatlayotgani uchun mazkur xalqaro tashkilotga minnatdorlik bildirdi.

Shuningdek, Saida Mirziyoyeva har yili o‘tkaziladigan Shayx Zoid nomidagi «Insoniy birodarlik» mukofotining 2026 yilgi hakamlar hay’ati tarkibiga kiritilganidan benihoya mamnun ekanini izhor etdi.

«Faqat birgalikdagi sa’y-harakatlarimiz bilan biz bu dunyoni yanada yaxshiroq qila olamiz», — deya ta’kidladi S.Mirziyoyeva.

Shayx Zoid nomidagi «Insoniy birodarlik» mukofoti — dunyo taraqqiyotiga katta hissa qo‘shayotgan, inson huquqlari, tinchlik va adolat uchun kurashayotgan shaxslarga beriladigan, xalqaro darajada eng yuqori baholanadigan yuksak e’tiroflardan biridir.

Ushbu mukofot 2019 yilda Rim papasi Fransisk va Al-Azhar universiteti bosh imomi Ahmad At-Toyib o‘rtasida Abu-Dabida bo‘lib o‘tgan tarixiy uchrashuv sharafiga ta’sis etilgan bo‘lib, ular birgalikda insoniy birodarlik haqidagi hujjatni imzolagan edi.

BAA asoschisi marhum Shayx Zoid ibn Sulton Al-Nahayon nomi bilan ataladigan ushbu mukofot jamg‘armasi 1 million dollar bo‘lib, sovrin puli ijtimoiy muammolarga yechim topayotgan, tinchlik va birdamlikka hissa qo‘shayotgan shaxslar va tashkilotlar o‘rtasida taqsimlanadi.

Hakamlar hay’ati tarkibiga turli yillarda oliy martabali va nufuzli shaxslar kiritilgan, jumladan:

Doktor Uided Bushamaui, Janob Kaylash Satyartxi — tinchlik bo‘yicha Nobel mukofoti sohiblari; Katerin Samba-Panza — Markaziy Afrika Respublikasining sobiq prezidenti; Megavati Sukarnoputri — Indoneziyaning sobiq prezidenti; Irina Bokova — YUNЕSKOning sobiq bosh direktori; Rebeka Grinspan Mayufis xonim — BMTning Savdo va taraqqiyot bo‘yicha konferensiyasi (UNCTAD) bosh kotibi; Avraam Kuper — AQSHning Xalqaro diniy erkinlik bo‘yicha komissiyasi raisi.

2025 yildagi hakamlar hay’ati quyidagilardan iborat:

Makki Sall — Senegal va Afrika Ittifoqining sobiq prezidenti;
Xose Luis Rodriges Sapatero — Ispaniyaning sobiq bosh vaziri;
Ngozi Okonjo-Iveala — Jahon savdo tashkiloti bosh direktori;
Kardinal Piter Kudvo Appiah Turkson — Pontifik Fanlar akademiyasi va Pontifik Ijtimoiy fanlar akademiyasining maslahatchisi;
Patrisiya Skotland — Millatlar hamdo‘stligi bosh kotibi;
Muhammad Abdusalom — «Insoniy birodarlik» mukofoti bosh kotibi.

Saida Mirziyoyeva Shayx Zoid nomidagi «Insoniy birodarlik» nufuzli mukofotining xalqaro hakamlar hay’ati tarkibiga kiritildi
O'zbekiston yangiliklari