Mashhur sahobalardan Zubayr ibn Avvom ibn Huvaylid Asadiy Qurayshiy roziyallohu anhuning nasabi Payg‘ambarimiz Sollallohu alayhi vasallam nasablari bilan Kilobda tutashadi. U Xadicha onamiz roziyallohu anhu singari Bani Asad urug‘idan. Payg‘ambarimiz Sollallohu alayhi vasallam ammalari Sofiya binti Abdulmuttalib roziyallohu anhoning o‘g‘li bo‘lgan.
Ibn Sa’d rahmatullohi alayh “Tobaqotul Kubro” asarida Sofiya binti Abdulmuttolib roziyallohu anho o‘g‘li Zubayrga qattiqqo‘llik bilan tarbiya berayotganini ko‘rib odamlar: “Axir uni juda qiynab yubording”, deganlarida: “Men uni pishisin, qat’iyatli bo‘lsin deyman”, deb aytganini keltirgan.
Yillar o‘tib, onaning orzusi ushaldi. Zubayr ibn Avvom roziyallohu anhu baland bo‘yli, o‘ta chidamli bo‘lib voyaga yetdi. Unda vafodorlik, birso‘zlik, saxiylik kabi fazilatlar mujassam edi. Bir kuni Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) uning qo‘lidan tutib: “Har bir payg‘ambarning xos yordamchisi bo‘lgan, mening xos yordamchim Zubayr ibn Avvomdir” deb marhamat qildilar (Imom Hokim).
Zubayr roziyallohu anhu oldiniga faqirona hayot kechirdi. Ayoli Asmo roziyallohu anho uy ishlaridan tashqari chorva boqish, o‘tin terish kabilar bilan turmush o‘rtog‘iga yordamlashdi. Keyinroq Zubayr ibn Avvom roziyallohu anhu tijorat bilan shug‘ullanib, boyib ketdi. Ammo saxiyligi tufayli uyida biror narsa turmagan. Katta mablag‘ tushsa, uyigacha yetib bormay, yo‘ldayoq odamlarga tarqatib yuborardi.
Oisha roziyallohu anho rivoyat qiladi: «Payg‘ambarimiz Sollallohu alayhi vasallam Zubayrning uyida chiroq yonib turganini ko‘rdilar va “Ey Oisha, Asmo farzandli bo‘lganga o‘xshaydi. Unga ism qo‘ymay turinglar. Men o‘zim qo‘yaman”, dedilar. U zot chaqaloqni Abdulloh deb atadilar va xurmo bilan tanglayini ko‘tardilar”» (Imom Termiziy).
Hazrat Umar roziyallohu anhu maslahat olgan olti sahoba, “ahli sho‘ro”ning biri Zubayr ibn Avvom roziyallohu anhu bo‘lgan.
Usmon ibn Affon roziyallohu anhuning zamoniga kelib Zubayr ibn Avvom roziyallohu anhu eng ko‘zga ko‘ringan arboblaridan biriga aylandi.
Zubayr ibn Avvom Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam)dan bir lahza ham ajramadi. Doimo xizmatlarida bo‘lib, buyurilgan ishni sidqidildan ado etardi. U kishi Payg‘ambarimiz Sollallohu alayhi vasallamdan jami o‘ttiz sakkizta hadis rivoyat qildi. Hijriy o‘ttiz to‘rtinchi sanada (milodiy 656) Basrada vafot etdi.
Ko‘kaldosh o‘rta maxsus islom bilim yurti
4-kurs talabasi ma’rupov Oybek
Manbalar asosida tayyorladi
O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi o‘qituvchilari Misrdagi Al-Azhar xalqaro imom va voizlar tayyorlash akademiyasida malaka oshirdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Delegatsiya a’zolari ikki haftalik o‘quv dasturi davomida misrlik islomshunos olimlar bilan arab tilini o‘rganish, ta’lim tizimida innovatsion texnologiyalardan keng foydalanish, islomshunoslik yo‘nalishidagi yangi yondashuvlar va ko‘nikmalar xususida fikr-mulohazalar almashdi.
Malaka oshirish kurslari doirasida Al-Azharda faoliyat yurituvchi taniqli imomlar tomonidan ma’ruzalar tashkil etildi. Xususan, professor Ahmad at-Tayyib turli mamlakatlardan kelgan ulamolar, tadqiqotchilar va professor-o‘qituvchilarning kasbiy salohiyatini oshirish hamda xalqaro ilmiy-akademik hamkorlikni mustahkamlash borasida alohida to‘xtalib o‘tdi.
Dastur davomida arab tilini o‘qitishning zamonaviy strategiyalari, ilg‘or pedagogik yondashuvlar va til ko‘nikmalarini amaliyotga samarali tatbiq etish masalalariga bag‘ishlangan ma’ruzalar, amaliy mashg‘ulotlar hamda seminarlar ham o‘tkazildi.
O‘quv dasturi so‘nggida Al-Azhar xalqaro akademiyasi prezidenti, professor Hasan as-Sag‘ir hamda O‘zbekistonning Misrdagi elchixonasi vakili tinglovchilarning bilim olishga bo‘lgan ishtiyoqi va faolligini yuqori baholab, ushbu kurs xalqaro miqyosda ilmiy va da’vat salohiyatini oshirishga xizmat qilishini ta’kidladi.
Uchrashuvda kurs davomida tayyorlangan eng yaxshi amaliy loyihalar mualliflari alohida e’tirof etildi. Shuningdek, O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi o‘qituvchilariga sertifikatlar tantanali ravishda topshirildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati