Sayt test holatida ishlamoqda!
15 Fevral, 2026   |   27 Sha`bon, 1447

Toshkent shahri
Tong
05:59
Quyosh
07:18
Peshin
12:42
Asr
16:14
Shom
18:01
Xufton
19:13
Bismillah
15 Fevral, 2026, 27 Sha`bon, 1447

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam tabassum qilgan holatlar

15.11.2018   11260   2 min.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam tabassum qilgan holatlar

Badaviy bilan suhbat

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ka’bai muazzamani tavof qilayotib, bir sahroyi kishining “Yo Karim!” deganini eshitdilar va uning so‘zini takrorladilar. Sahroyi kishi Mezob tomonga o‘tib yana: “Yo Karim!” – degan edi, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam ham “Yo Karim!” – dedilar. Shunda sahroyi kishi u zotga qarab: Ey go‘zal yuz, ko‘rkam qomat sohibi! Meni masxara qilmoqchimisan? Allohga qasam, bir mo‘min banda bo‘lmaganingda edi, sen to‘g‘ringda Muhammadga (alayhissalom) shikoyat qilardim. U zot tabassum qildilar va: Payg‘ambaringni taniysanmi? – dedilar.

Sahroyi kishi: – Yo‘q, – deb javob berdi.

– Unda qanday qilib imon keltirgansan?

– Uni ko‘rmagan bo‘lsam­da, payg‘ambarligiga imon keltirdim va yetkazganlarini tasdiqladim.

Shunda Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam o‘zlarini tanishtirdilar. Sahroyi kishi hayajonini yashirolmadi. Xijolat chekib, Rasulullohning sollallohu alayhi vasallam muborak qo‘llarini o‘pmoqchi bo‘ldi. Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: “Shoshma, ey mo‘min banda, ajamlar o‘z podshohlariga shunday muomala qilishadi. Mutakabbirlik menga xos emas. Alloh meni bashorat berguvchi va ogohlantiruvchi qilib yuborgan”, dedilar.

Barchaga tabassum qilardilar

Jarir roziyallohu anhu Rasululloh alayhissalomning ishonchlarini qozongan, u zotning huzurlariga to‘siqsiz kira olar edi. Nabiy alayhissalom Jarir roziyallohu anhuni har ko‘rganlarida tabassum qilardilar. Bu haqda Jarir ibn Abdulloh roziyallohu anhu aytadilar: Men musulmon bo‘lganimdan keyin qachon Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni ko‘rgan bo‘lsam, albatta yuzimga tabassum bilan qaraganlar” (Imom Buxoriy rivoyati). 

So‘nggi tabassum...

Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Abu Bakr Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallamning vafotlaridan oldingi bemorliklarida odamlarga namoz o‘qib berar edi. Toki, dushanba kuni kelib, ular namoz safida turganlarida, Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam hujraning pardasini ochdilar va tik turgan hollarida bizga nazar sola boshladilar. Yuzlari xuddi mus'hafning varag‘iga o‘xshash edi. So‘ngra tabassum ila kulimsiradilar” (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).

 

Davron NURMUHAMMAD

Siyrat va islom tarixi
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Har mo‘min avliyo bo‘lar bu oyda!

15.02.2026   1205   3 min.
Har mo‘min avliyo bo‘lar bu oyda!

Muborak Ramazon oyida Alloh taolo hamma musulmonlarga O‘zining rahmati, mag‘ifirati, cheksiz ne’matlarini yog‘diradi. 

Bu oy o‘z jonlariga (gunoh bilan) zulm qilgan bandalar... (Zumar, 53)ning ensasidan tutilib, ularga hidoyat yo‘li ko‘rsatiladi.

Bu oyda insonlar yeyish-ichishdan, nafsoniy istaklardan tiyiladilar.

Odatdagidek, kun davomida ko‘ngil tusaganda qahva, choy icha olmaymiz bir oy.

Shu ishlarni Alloh roziligi uchun bajaramiz. Bu bir mo‘jiza, aslida. Lekin uni his etmaymiz.

Misol uchun, bu yil (2026) yurtimizda necha kishi ro‘za tutadi?

Millionlab kishilar Islomning uchinchi ruknini ado etishiga shubha yo‘q. 

Endi Osiyo qit’asida yoki butun Islom olamida necha kishi ro‘za tutishini tasavvur qilib ko‘ring-a (!).

Bu amal majburiy emas, balki ixtiyoriy ravishda, nazorat qilinmagan holda bajarilishiga e’tibor qaratsak, shuning o‘zi katta mo‘jiza ekaniga guvoh bo‘lamiz.

14 asr oldin Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: «Alloh taolo sizlarga har yili bir oy Ramazon ro‘zasini tutishni farz qildi», deb marhamat qilgan.

1,4 ming yildan beri son-sanoqsiz mo‘min-musulmonlar har yili bir oy ixtiyoriy ravishda ro‘za tutadilar. Bu ishda majburlash yo‘q. Agar majburlash bo‘lganida ko‘pchilik ro‘za tutmas edi.

Biror kishiga: «Ro‘za tutsang, shuncha pul beraman» desangiz, u muhtoj bo‘lsa, 3-4 kun ro‘za tutishi mumkin. Lekin pulni olgach, juftakni rostlab qoladi. 

Asrlar davomida milliardlab insonlar bir oy ro‘za tutadilar.

Har yili shu holat takrorlanavergani bois uning chinakam favqulodda hodisa ekanini ko‘p ham anglayvermaymiz. 

Odam ruhiyatida har doim yashirin narsaga intilish, talpinish bor. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bunday dedilar: «Odam bolasining har bir amali (uchun beriladigan savob) bir necha baravar ko‘paytiriladi: bir yaxshilik o‘n martadan yetti yuz baravargacha. Alloh azza va jalla bunday dedi: "Ammo ro‘za mustasno, chunki u Men uchundir, uning mukofotini O‘zim beraman"» 0

Shu bois Rabbimiz beradigan ulug‘ mukofotga erishish uchun ixlos ila ro‘za tutamiz. Shu ibodat tufayli milliardlab insonlar valiylik lazzatini totadilar.

Ha, Ramazonda iymoni bor har bir kishi valiy bo‘ladi. Shu maqomni yil davomida, umr bo‘yi asrab qoladigan kishilar qanday ham baxtli! Ular jannatga Rayyon darvozasidan kiradilar, inshoalloh. 
 

Tolibjon NIZOM

Ibratli hikoyalar