Yon qo‘shni – jon qo‘shni
Abdulloh saxovatli, qalbi yumshoq kishi edi. Uni Ahmad ismli kambag‘al qo‘shnisi bor edi. Bir kuni Ahmad ko‘p molga muhtoj bo‘lib qoldi. Lekin... Unga ko‘mak beradigan kishi topilmadi. Oxiri oqibat uyini sotishga qaror qildi.
Xaridorlardan biri Ahmadga:
- Qancha deyapsiz?
- Ming dinor.
- Ming... Atrofda bunday uylar besh yuz dinor turadi-ku? Narxini oshirib yubormadingizmi? Insof qiling.
-To‘g‘ri aytasiz birodar. Lekin bu uyning qo‘shnisi saxovatli, yaxshi inson. Ismi Abdulloh. Kasal bo‘lsam ko‘rgani chiqadi. Hol ahvol so‘raydi. Xursand bo‘lsam sevinadi. Xafa bo‘lsam hamdard bo‘ladi. Shu hovlida yashayotganimdan beri bir og‘iz yomon gapini eshitmaganman. Xaridor Ahmadning gaplarini eshitgach: “Kimning Abdulloh kabi qo‘shnisi bo‘lsa, uyini sotmasligi kerak”- dedi.
Abdulloh qo‘shnisi va xaridor o‘rtasida bo‘lib o‘tgan gaplarni eshitib xafa bo‘ldi. Chunki qo‘shnisi pulga ehtiyoj sezib qolganini undan yashirgandi. Abdulloh darhol Ahmadning oldiga borib, ey aziz qo‘shnim! Sizga qancha pul kerak bo‘lsa mana oling, deya bir xalta hamyonni chiqardi. Uyingizni sotmang. Men sizga qo‘shni bo‘lib qolishni xohlayman.
Bu voqea xalq orasida tarqalib, zarbul masalga aylandi. (Voqea qahramoni bo‘lgan mehribon qo‘shni Abdulloh – mashhur Abdulloh ibn Muborak rahmatullohi alayh edi).
Yana bir ibratli voqea.
Bir kishi do‘stidan uyida sichqon ko‘payib ketganini aytib, undan qanday xalos bo‘lish mumkin deb so‘rabdi.
- Shuni ham bilmaysanmi? Mushuk boqib qo‘y. Olam guliston! Hammasidan bir kunda qutilasan, qo‘yasan.
- Men ham avvaliga shunday deb o‘ylagandim. Qarasam meni uyimdagi sichqonlar qo‘shnimning uyiga o‘tib ketar ekan. Sichqonlar qo‘shnimga ozor berganidan ko‘ra, o‘zimning uyimda yurgani ma’qul.
Xulosa shuki, yoshi katta insonlar o‘z farzandlariga shu kabi tarbiyaviy ahamiyatga ega ibratli voqealarni aytib, ularning murg‘ak qalbida qo‘ni-qo‘shnilarga nisbatan go‘zal muomalani shakllantirishi lozim. Zero, bizning ham qilayotgan ishlarimiz kelgusi avlodga ibrat maktabi bo‘lib qolsin.
O‘MI Andijon viloyati vakilligi matbuot kotibi
Iskandarbek Zokirov
Ot izini toy bosar
Bismillahir Rohmanir Rohiym
O‘g‘il har oylik maoshini onasiga topshirar, uning yuzidagi tabassumni ko‘rib, o‘zini dunyodagi eng boy inson deb hisoblardi.
Yillar o‘tib, onasi olamdan o‘tdi. Navbatdagi maoshini olgan o‘g‘il bir zum ne qilarini bilmay qoldi-yu, bir qarorga keldi: «Pullarni onamning nomidan ehson qilaman».
Shu kundan e’tiboran, u har oy masjidlarga suv kullerlari o‘rnatishni odat qildi. Namozxonlar suv ichib, onasining haqiga duo qilishlaridan qalbi taskin topardi.
Kunlardan bir kun mahalla masjidida yangi kuller o‘rnatilganini ko‘rib, «Attang, bu safar kechikdim-a», deb o‘kindi. Shunda yoniga imom kelib:
– Xayrli hadya uchun rahmat, – dedi.
– Uzr, adashdingiz, shekilli. Buni men olib kelmadim...
– Yo‘q, adashmadim. Buni sizning nomingizdan o‘g‘lingiz keltirdi.
Orqasiga o‘girilgan ota jilmayib turgan o‘g‘liga ko‘zi tushdi.
– Bolam, bunga pulni qayerdan olding? – hayajondan ko‘zlari yoshlandi otaning.
– Ota, anchadan beri menga beradigan pullaringizni yig‘ib yurgandim. Siz buvijonim uchun xayrli ish qilayotganingizni ko‘rib, men ham siz uchun shunday qilishni istadim.
Otaning ko‘zlaridan quvonch yoshlari sizib chiqdi. U o‘g‘liga nasihat qilmagan, shunchaki o‘z amali bilan namuna bo‘lgandi.
Ha, farzandlar eshitgan gaplarini unutishi mumkin, ammo ko‘rgan amallarini hech qachon unutmaydi. Bugun ota-onamizga qilgan yaxshiligimiz ertaga farzandlarimizdan albatta qaytadi.
Akbarshoh RASULOV