Yon qo‘shni – jon qo‘shni
Abdulloh saxovatli, qalbi yumshoq kishi edi. Uni Ahmad ismli kambag‘al qo‘shnisi bor edi. Bir kuni Ahmad ko‘p molga muhtoj bo‘lib qoldi. Lekin... Unga ko‘mak beradigan kishi topilmadi. Oxiri oqibat uyini sotishga qaror qildi.
Xaridorlardan biri Ahmadga:
- Qancha deyapsiz?
- Ming dinor.
- Ming... Atrofda bunday uylar besh yuz dinor turadi-ku? Narxini oshirib yubormadingizmi? Insof qiling.
-To‘g‘ri aytasiz birodar. Lekin bu uyning qo‘shnisi saxovatli, yaxshi inson. Ismi Abdulloh. Kasal bo‘lsam ko‘rgani chiqadi. Hol ahvol so‘raydi. Xursand bo‘lsam sevinadi. Xafa bo‘lsam hamdard bo‘ladi. Shu hovlida yashayotganimdan beri bir og‘iz yomon gapini eshitmaganman. Xaridor Ahmadning gaplarini eshitgach: “Kimning Abdulloh kabi qo‘shnisi bo‘lsa, uyini sotmasligi kerak”- dedi.
Abdulloh qo‘shnisi va xaridor o‘rtasida bo‘lib o‘tgan gaplarni eshitib xafa bo‘ldi. Chunki qo‘shnisi pulga ehtiyoj sezib qolganini undan yashirgandi. Abdulloh darhol Ahmadning oldiga borib, ey aziz qo‘shnim! Sizga qancha pul kerak bo‘lsa mana oling, deya bir xalta hamyonni chiqardi. Uyingizni sotmang. Men sizga qo‘shni bo‘lib qolishni xohlayman.
Bu voqea xalq orasida tarqalib, zarbul masalga aylandi. (Voqea qahramoni bo‘lgan mehribon qo‘shni Abdulloh – mashhur Abdulloh ibn Muborak rahmatullohi alayh edi).
Yana bir ibratli voqea.
Bir kishi do‘stidan uyida sichqon ko‘payib ketganini aytib, undan qanday xalos bo‘lish mumkin deb so‘rabdi.
- Shuni ham bilmaysanmi? Mushuk boqib qo‘y. Olam guliston! Hammasidan bir kunda qutilasan, qo‘yasan.
- Men ham avvaliga shunday deb o‘ylagandim. Qarasam meni uyimdagi sichqonlar qo‘shnimning uyiga o‘tib ketar ekan. Sichqonlar qo‘shnimga ozor berganidan ko‘ra, o‘zimning uyimda yurgani ma’qul.
Xulosa shuki, yoshi katta insonlar o‘z farzandlariga shu kabi tarbiyaviy ahamiyatga ega ibratli voqealarni aytib, ularning murg‘ak qalbida qo‘ni-qo‘shnilarga nisbatan go‘zal muomalani shakllantirishi lozim. Zero, bizning ham qilayotgan ishlarimiz kelgusi avlodga ibrat maktabi bo‘lib qolsin.
O‘MI Andijon viloyati vakilligi matbuot kotibi
Iskandarbek Zokirov
Erhan Afyonju: O‘zbekiston – turkiy sivilizatsiyaning eng go‘zal shaharlari joylashgan zamin
Turkiyaning “CNN-Türk” telekanalida efirga uzatilgan “Tafakkur doirasi” dasturida so‘zga chiqqan taniqli olim, Milliy mudofaa universiteti rektori, professor Erhan Afyonju O‘zbekistonning boy tarixiy merosi va sayyohlik salohiyati haqida fikr yuritdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Ko‘rsatuvda qatnashgan turk tarixchisi Erhan Afyonju O‘zbekistonni turkiy sivilizatsiyaning eng go‘zal shaharlari joylashgan alohida geografik hudud sifatida ta’riflagan.
Olimning fikricha, juda ko‘pchilik sayyohlar O‘zbekistonni o‘z ko‘zi bilan ko‘rishni istaydi. Chunki dunyoga mashhur Samarqand, Buxoro, Xiva, Toshkent kabi shaharlar ana shu zaminda joylashgan.
Turk tarixchisi yoshlarga murojaat qilib, xorijga sayohat qilishni, avvalo, Turkiy dunyo mamlakatlarini kashf etish, ajdodlar yurti bilan yaqindan tanishishdan boshlash lozim ekanini ta’kidladi.
“Yoshlarga tavsiyam shuki, hozir xorijga sayohat qilmoqchi bo‘lsangiz, avvalo Turkiy zaminni aylaning. Masalan, O‘zbekistonga borib, tarixiy shaharlarni ko‘rib keling, ajdodlaringiz yurti bilan tanishing. So‘ng Saljuqiylar davlati barpo etilgan zaminlarni ko‘ring”, – dedi professor.
Erhan Afyonjuning ta’kidlashicha, bunday sayohatlar yoshlar uchun har tomonlama foydali va qiziqarli bo‘lib, ularning tarixiy xotirasi va dunyoqarashini boyitadi.
“Masalan, Samarqandning go‘zalligini dunyoning ko‘p joylarida topa olmaysiz. Ayniqsa, turk yoshlari o‘z ajdodlari yashagan zaminni borib ko‘rishlari lozim”, – dedi olim.
Professor O‘zbekistonni turkiy sivilizatsiyaning asosiy beshiklaridan biri, ilm-fan markazi sifatida ham alohida e’tirof etgan.
Shuningdek, turk tarixchisi O‘zbekistonning nafaqat tarixiy va madaniy, balki geografik jihatdan ham yashash uchun qulay hudud ekanini ta’kidlagan.
Dastur davomida professor bildirgan fikr-mulohazalar Turkiya jamoatchiligi orasida O‘zbekistonning tarixiy shaharlari, boy madaniy merosi va turizm salohiyatiga bo‘lgan qiziqishni yanada oshirishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
