Sayt test holatida ishlamoqda!
14 Yanvar, 2025   |   14 Rajab, 1446

Toshkent shahri
Tong
06:23
Quyosh
07:47
Peshin
12:37
Asr
15:36
Shom
17:21
Xufton
18:39
Bismillah
14 Yanvar, 2025, 14 Rajab, 1446

HAYITINGIZ MUBORAK BO‘LSIN!

21.08.2018   4345   4 min.
HAYITINGIZ MUBORAK BO‘LSIN!

Mana shunday saodatli kunda jannatmakon diyorimizning barcha  musulmonlari  va  xalqini  muborak  Qurbon  hayiti  bilan  samimiy muborakbod  etamiz. Alloh  taolodan  mehr-oqibat,  shukronalik  va  bag‘rikenglik ifodasi bo‘lgan bu ulug‘ bayramni barchamiz uchun xursandchilik, shodu xurramlik va hamjihatlikda o‘tkazishlikni so‘raymiz.

Qurbon  bayrami  zulhijja  oyining  o‘ninchi  kunidan  boshlanadi.  Arafa kunidan  boshlab  dunyodagi  barcha  musulmonlar  qatori  yurtimizdan  borgan hojilarimiz  ham  zimmalaridagi  farzlardan  biri  –  haj  ibodatini  bajarishga kirishishdi. Bu yili tumanimizdan ketayotgan xojilar soni muhtaram yurtboshimizning tashabbuslari bilan 28 tadan 35 taga oshdi. Ular  Mino, Arafot, Muzdalifa, Makkadagi Masjidul Harom kabi ibodat joylarida haj amallarini bajarib, gunohlardan poklanish bilan birga mustaqil yurtimiz hamda uning rahbarlariga, xalqimiz va barcha musulmonlarimizga Alloh taolodan  tinchlik-xotirjamlik,  fayzu  barakot  va  ezguliklar,  keng  rizq  va farovonlik  tilab  duolar  qilishyapti.  Payg‘ambarimiz  Muhammaddan  (sollallohu alayhi va sallam) rivoyat qilingan hadisda: «Bu kunlarda qilingan yaxshi ishlar boshqa  kunlardagidan  Alloh  taologa  suyuklidir»,  deyilgan  (Imom  Buxoriy rivoyati, «Sahihi Buxoriy»).

Qurbon hayiti namozi ado etilganidan so‘ng qodir bo‘lgan musulmonlar Alloh taologa  atagan  qurbonliklarini  so‘yishga  kirishishadi.  Zero,  qurbonlik  qilish Alloh  taoloni  ulug‘lash,  bergan  ne’matlarining  shukronasini  ado  qilish  va nafsoniy  illatlardan  poklanishdir.  Qurbonlik  qilish  zakot  nisobiga  qodir kishilarga vojib amallardandir. Qurbonlik  so‘yishning avvali hayit namozini ado etilganidan so‘ng so‘yiladi. Uning oxirgi vaqti esa hayitning uchinchi kun asr vaqtigacha. Qurbonlik qiluvchining qurbonlik so‘yish vaqtida hozir bo‘lishi mustahabdir.

Qurbonlikka  qo‘y,  echki,  tuya,  sigir  kabi  hayvonlarning  erkagi  ham  urg‘ochisi ham so‘yilishi mumkin. Bulardan tuya 5 yosh, sigir 2 yosh, qo‘y va echki esa 1 yoshga to‘lgan bo‘lishi kerak. Ammo qurbonlik niyatida boshqa jonivorlarning so‘yilishi masalan, tovuq, g‘oz va shu kabi parrandalarni so‘yish joiz emas.

Mol va tuyani yetti kishi  nomidan so‘yilishiga  shariatimizda ko‘rsatmalar bor. Jobir  (roziyallohu anhu)dan  rivoyat  qiladilar:  “Nabiy  (sollallohu alayhi vasallam)  bilan  Hudaybiyada  bir  tuyani yetti  kishi  nomidan,  bir  sigirni  yetti  kishi  nomidan  so‘ydik”  (Abu  Dovud, Muslim va Termiziy rivoyatlari).

Agar  mol  yoki  tuya  7  kishi  nomidan  so‘yiladigan  bo‘lsa,  uning  go‘shtini taqsimlashda chamalab emas, balki kilolab o‘lchagan holda teng taqsimlanishi lozim. Qurbonlik  so‘yishi  vojib  bo‘lgan  kishi  qurbonlikni  vaqtida  so‘ymasa,  keyin uning qiymatini sadaqa qilish vojibdir. So‘yilgan qurbonlikning uch dan birini sadaqa qilish, uchdan birini yedirish, uchdan birini keyin yeyish uchun olib qo‘yish mustahabdir.

Qurbonlikka  har  tomonlama  sog‘  va  semiz  bo‘lgan  jonliqlarni  so‘yish shariatimiz  ko‘rsatmalaridandir.  Buning  ham  o‘ziga  xos  hikmatlari  bor,  albatta. Birinchi  hikmat – bu  musulmonlarning  Allohga  nisbatan  yuksak  odoblari, Qurbonlik Alloh taologa atab qilingani uchun uni sog‘-salomat, hech bir nuqsonsiz bo‘lishiga  e’tibor  berish  Alloh  taologa  nisbatan  yuksak  odobni  ko‘rsatadi. Qurbonlik  qilinadigan  hayvonning  aybu  nuqsonsizini  topish  esa,  taqvoning barkamolligi  uchun  urinishdir.  Ikkinchi  hikmat  –  bu  musulmonlarning o‘rtalaridagi  mehr-oqibatlarini  mustahkamlaydi.  Ularga  kasal  hayvonlarning go‘shtini  emas,  balki  sog‘  va  semiz  hayvonlarning  go‘shtini  sovg‘a  qilish  yaxshi ishlardandir. Bu ish ularning ko‘nglini ko‘taradi.

Qurbon  hayiti  –  ulug‘  bayram. Shuning  uchun  bu  kunni  yaqinlarimizni  yo‘qlab, ularning  holidan  xabar  olish,  yoshi  ulug‘larni  ziyorat  qilish,  muhtojlarga  mehr-muruvvat  ko‘rsatish,  oilalarga  xursandchilik  ulashish  va umuman,  bayramning ko‘rkiga  ko‘rk  qo‘shadigan  amali  solihlar  bilan  o‘tkazish  maqsadga  muvofiqdir.

Payg‘ambarimiz  (sollallohu alayhi vasallam)  bu  kunda  yanada  mehribonroq,  shafqatliroq  bo‘lar,  yetim-yesirlar boshini silar, qariyalar, kasalmandlar, muhtojlardan xabar olar, ularning ko‘ngillariga ham bayram shukuhini olib kirar edilar. Bu kunda gina-quduratlarni unutib, kechirimli bo‘lish lozim. Ammo guruh-guruh bo‘lib uch kunlab fotihaxonlik qilish, bayramni motamga aylantirish o‘rniga uni xursandchilik va shodiyona bilan o‘tkazaylik!

Alloh  taolo  ushbu  Qurbon  hayiti  bayramimizni barchalarimizga  muborak  qilib,  uning  savobidan  hammamizni  bahramand  aylasin, gunohlarimizni  mag‘firat  etsin!  Bu  bayram  barakotidan  barcha  mo‘min-musulmonlarni ikki dunyo saodatiga musharraf aylasin!  Xirmonlarimizga baraka bersin,  iqbolimizni  baland,  toleimizni  ulug‘  qilsin.  Yurtimizga  tinchlik, xalqimizga  farovonlik,  Yurtboshimizning  el-yurt  manfaati  yo‘lidagi  xayrli ishlarida yuksak muvaffaqiyatlar yor bo‘lsin, omin!

        

Qibray tumani bosh imom-xatibi
M.Mirjalilov

 

O‘MI matbuot xizmati 

Maqolalar
Boshqa maqolalar

Rasululloh ﷺ boshlaridan kechirgan eng katta qayg‘u

13.01.2025   1927   5 min.
Rasululloh ﷺ boshlaridan kechirgan eng katta qayg‘u

Muhtarama singlim! Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning hayotlarida yuz bergan eng og‘ir, u zotga eng ko‘p qayg‘u keltirgan musibat haqida o‘qishdan oldin fikringizni bir joyga jamlab, yaxshilab o‘ylab, quyidagi savollarga javob berib ko‘ring:

Hayotingizda qanday holatlar sizni qayg‘uga solgan?
Ularning sababi haqida o‘ylab ko‘rganmisiz?
O‘sha holatlarda o‘zingizni qanday tutgansiz?
Ularning qaysi birini eng og‘ir musibat deb bilgansiz?

Bu savollar haqida kengroq fikr yuritib javob bergan bo‘lsangiz, keling, endi Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning hayotlarida yuz bergan eng og‘ir musibat bilan tanishamiz.

Nabiy sollallohu alayhi vasallamning jufti halollari Oisha roziyallohu anho bunday deganlar:

«Nabiy sollallohu alayhi vasallamga «Boshingizga Uhud kunidan ham og‘irroq kun kelganmi?» dedim. U zot shunday dedilar: «Ha, bu qavm menga ko‘p ozorlar yetkazdi. Ammo ularning eng og‘iri Aqaba kuni bo‘lgan. O‘shanda Ibn Abdu Yalil ibn Abdukulolga meni himoyaga olishni taklif qilgan edim. Lekin u men istagan narsani qabul qilmadi. Men tashvishlanib, boshim oqqan tomonga qarab yurib ketdim. Bir joyga kelganda o‘zimga kelib, boshimni ko‘tardim. Qarasam, tepamda bir bulut menga soya solib turibdi. Razm solsam, uning ustida Jabroil bor ekan. U menga shunday nido qildi: «Alloh qavmingning senga aytgan gapini, senga nima javob qaytarganini eshitdi. U Zot huzuringga tog‘ farishtasini yubordi, ularni nima qilishni istasang, buyurishing mumkin», dedi. Shu payt tog‘ farishtasi menga salom berib, «Ey Muhammad! Nima desangiz, shuni qilaman. Istasangiz, ularning ustiga Makkadagi ikkita katta tog‘ni to‘ntarib tashlayman», dedi».

Shunda Nabiy sollallohu alayhi vasallam: «Yo‘q! Alloh ularning avlodida yolg‘iz Allohga ibodat qiladigan, U Zotga hech narsani sherik qilmaydigan zotlarni chiqarishini umid qilaman», dedilar (Imom Buxoriy, imom Muslim rivoyati).

Oisha roziyallohu anho Uhud jangida Rasulullohning qanchalar mahzun bo‘lganlarini ko‘rgan edilar. Bu jangda yetmishta eng zabardast sahoba shahid bo‘lgan. O‘sha jangda mushriklardan biri Rasulullohning yuzlariga qilich bilan urganida yuzlari qonab ketgan edi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam yuzlaridagi qonni arta turib, «Allohga da’vat qilayotgan payg‘ambarining yuziga jarohat yetkazib, tishini sindirgan qavm qanday najot topadi?» deb, kuyingan edilar. Jang tugagach, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam shahid bo‘lganlarni birma-bir ko‘zdan kechira boshladilar. Amakilari Hamza ibn Abdulmuttalibning jasadi qarshisida to‘xtab qoldilar. Hamza u zot uchun eng suyukli, qarindoshlari ichida eng qadrli inson edi. Mushriklar Hamzaning qornini yorib, ichki a’zolarini chiqarib tashlashibdi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam buni ko‘rib, qattiq iztirob chekdilar, «Endi menga sizning firoqingizdan og‘ir musibat yo‘q», dedilar.

Ibn Mas’ud roziyallohu anhu aytadilar: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning Hamza ibn Abdulmuttalibga yig‘laganlaridek qattiq yig‘laganlarini ko‘rmaganmiz. U zot amakilarini qibla tarafga qo‘yib, janozasini o‘qishga turganlarida yig‘idan o‘zlariga sig‘may ketdilar».

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam o‘zlariga, sahobalariga yetgan musibatlarni duo bilan, sabr bilan yengar edilar.

Ubayd ibn Rifo’a Zuroqiy otasidan rivoyat qiladi:

«Uhud kuni mushriklar chekingach, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Saflarni to‘g‘rilanglar, Robbim azza va jallaga sano aytayin!» dedilar. Sahobalar u zotning ortlaridan saflangach, shunday dedilar: «Allohim! Senga hamdu sanolar bo‘lsin! Allohim, Sen bergan narsani tutib qoluvchi yo‘q. Allohim, Sen uzoq qilgan narsani yaqin qiluvchi yo‘q. Allohim, Sen yaqin qilgan narsani uzoq qiluvchi yo‘q. Allohim, Sen bermagan narsani beruvchi yo‘q, Sen bergan narsani to‘suvchi yo‘q. Allohim, bizga barakotingni, rahmatingni, fazlingni, rizqingni keng qilgin! Allohim, hech qachon tugamaydigan, yo‘q bo‘lmaydigan doimiy ne’mat bergin. Allohim, muhtojlik kunida ne’mat, urush kunida omonlik bergin. Allohim, bizga bergan narsalaringning yomonligidan, bizdan to‘sgan narsalaringning yomonligidan O‘zing asragin. Allohim, bizga iymonni sevdirgin, uni qalbimizda ziynatlagin, qalbimizni kufr, fosiqlik va osiylikdan burgin. Bizni to‘g‘ri yo‘lda yuruvchi bandalaringdan qilgin. Allohim, bizni musulmon holimizda vafot ettirgin, musulmon holimizda tiriltirgin. Bizni xor bo‘lmagan, fitnaga uchramagan holimizda solihlarga qo‘shgin. Allohim, Sening yo‘lingdan to‘sayotgan, rasullaringni yolg‘onchiga chiqarayotgan kofirlarga qarshi O‘zing urush ochgin, ularga azobingni yuborgin! Allohim, Kitob berilgan kofirlarga qarshi O‘zing urush ochgin, Haq iloh O‘zingsan» (Imom Ahmad rivoyati).

Uhud jangi kuni ko‘z yoshlari qonlariga aralashib, nihoyatda og‘ir musibat yetib turgan lahzalarda Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning tutgan yo‘llari eng to‘g‘ri yo‘l edi. Zero, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam sahobalarining oldida turib, Alloh taologa duo qilib, ularning qalbidagi iymonni yanada mustahkamladilar. Darhaqiqat, Alloh taolo bergan narsani to‘suvchi yo‘q, U Zot to‘sganini esa beruvchi yo‘q.

Abdulloh Abdulmu’tiy, Huda Sa’id Bahlulning
“Qulog‘im senda qizim” kitobidan G‘iyosiddin Habibulloh,
Abdulhamid Umaraliyev 
tarjimasi.