Ajoyibot: Hayvonlarning turli ranglarda ko‘rinishi
Buqalamun o‘zi tushib qolgan tabiiy sharoitga qarab tusini, rangini, ko‘rinishini tez o‘zgartira olishi bilan ma’lum va mashhur. Bundan tashqari ko‘plab hayvonlar, qushlar, amfibiyalar (suvda va quruqlikda yashovchilar, masalan, qurbaqa, toshbaqa, kaltakesak, ilon kabilar) va hasharotlarda ham mana shunday xususiyat bor. Ular dushmandan himoyalanish, biror xavfdan saqlanish yoki muvaffaqiyatli ov qilish, o‘ljani cho‘chitib yubormaslik, unga o‘zini sezdirmaslik maqsadida tusini, terisining rangini o‘zgartirib, o‘zi turgan joyga, masalan, qor, daraxt, barg, shox-shabba, maysa, qurigan o‘simlik, loy, xazon, tosh, qum, xarsangtosh, suv turgan muhitga moslashadi va shu tariqa dushman va o‘lja ko‘ziga ko‘rinmaslikka urinadi. Buni fan tilida “Mimikriya”, “Maskirovka” (taqlid qilish) deb ataladi. Bir turdagi hayvonlarning turli ranglarda ko‘rinishi Alloh taoloning qudratiga dalolat qiluvchi belgilardandir.
Alloh taolo Qur’oni Karimda shunday deb marhamat qilgan:
وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَابِّ وَالْأَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ كَذَلِكَ إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاء إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ
“Shuningdek, odamlardan, hayvonlardan va chorvalardan ham turli ranglardagilarini chiqardik. Allohdan bandalari ichidan faqat olimlarigina qo‘rqarlar. Albatta, Alloh aziz va o‘ta mag‘firatli zotdir”. (Alloh taoloning qudratini his etib, ularning yaratuvchisi borligini anglab yetib, aqli bilan Allohni topgan va undan qo‘rqqan odamgina olim hisoblanadi. Ammo mazkur maxluqotlarning tarixi, tuzulishi, tarkibidagi moddalari, xususiyatlari va boshqa turli ma’lumotlarini to‘liq o‘rganib, ularni yaratgan zot Allohni tanimagan va undan qo‘rqmagan odam o‘ta johil hisoblanadi.) (Fotir surasi, 28-oyat).
Quyida o‘zining taqlid usulini qo‘llashga ustaligi bilan mashhur bo‘lgan bir qancha hayvonlarni keltiramiz. Rasmga aloqador izoh o‘sha rasmning ustiga yozilgan.
Xarsangtosh orasidagi olmaxon
Daraxt oldida turgan boyo‘g‘li
Daraxt kovagida turgan boyo‘g‘li
Barg ichidagi qurt
Toshloq joyda ketayotgan o‘rgimchak
Daraxtdagi kaltakesak
Xazon ustidagi baqa
Moslashuvchan qurtlar
Daraxtdagi kapalak
O‘ljasini poylayotgan leopard
Daraxtdagi o‘rgimchak
Dengiz oti
Shoxdagi buqalamun
Qurigan maysalar orasidagi impala (kiyikning bir turi)
Daraxtga tirmashayotgan baqa
Daraxt shoxlari orasidan kuzatib turgan jirafa
Oq kuropatkalar
Bargsimon hasharot
Bargdagi kapalak
Daraxtdagi kapalak
Toshloq joyda yotgan shaqildoq ilon
Gul ustidagi o‘rgimchak
Qutb quyoni
Qutb bo‘rilari
Qutb ayig‘i
Shimol bug‘usi
Qutb boyo‘g‘lisi
Internet materiallari asosida
Nozimjon IMINJONOV
tayyorladi
Diniy ta’limda yangi bosqich: Toshkentda nufuzli anjuman bo‘lib o‘tmoqda
Toshkent shahridagi Islom sivilizatsiyasi markazining Katta majlislar zalida O‘zbekiston musulmonlari idorasi tasarrufidagi oliy va o‘rta maxsus diniy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilarining «Zamonaviy diniy ta’lim: pedagogika, ilm-ma’rifat va innovatsiya» mavzusidagi I ilmiy-amaliy anjumani boshlandi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi tarixida ilk bor o‘tkazilayotgan ushbu nufuzli tadbirda Prezident maslahatchisi Muzaffar Komilov, Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisi Sodiqjon Toshboyev, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari, Islom sivilizatsiyasi markazi direktori Firdavs Abduxoliqov, shuningdek, diniy ta’lim muassasalari rahbarlari, bosh imom-xatiblar va OAV vakillari ishtirok etmoqda. Anjumanga jami 700 nafarga yaqin pedagog va soha vakillari jalb etilgan bo‘lib, ularning 300 nafari bevosita zalda, 400 nafari esa hududlardan videoselektor orqali qatnashmoqda.
So‘zga chiqqan notiqlar so‘nggi yillarda Prezidentimiz tashabbuslari bilan diniy-ma’rifiy sohani takomillashtirish va zamonaviy kadrlar tayyorlash borasida amalga oshirilayotgan tizimli islohotlarga to‘xtalib o‘tmoqda. Ta’kidlanganidek, Mir Arab oliy madrasasi, Hadis ilmi maktabi, Imom Termiziy islom instituti va madrasasi hamda 4 ta xalqaro ilmiy-tadqiqot markazining tashkil etilishi ilm ahliga keng imkoniyatlar eshigini ochdi. Toshkent islom institutida magistratura ochildi, tizimdagi 510 nafar pedagogning 50 nafardan ortig‘i PhD va DSc ilmiy darajalariga ega bo‘ldi.
Shuningdek, yurtimizdagi diniy ta’lim muassasalariga Misrning Al-Azhar majmuasi ustozlari jalb etildi. 90 ta fan dasturi va yangi avlod darsliklari yaratildi. Mir Arab, Xadichai Kubro, Hidoya va Ko‘kaldosh madrasalari zamonaviy binolarga ega bo‘lib, Iordaniya, Misr va Birlashgan Arab Amirliklarining yetakchi oliy ta’lim muassasalari bilan hamkorliklar rivojlanmoqda.
Ushbu nufuzli anjumandan ko‘zlangan maqsad ham professor-o‘qituvchilar uchun ilmiy-amaliy muloqot maydonini yaratish, pedagoglarning kasbiy salohiyatini yuksaltirish, ta’lim jarayoniga raqamli va innovatsion usullarni keng joriy etishdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
