Qutb yog‘dusi – kurash timsoli
Tabiatdagi go‘zal hodisalardan biri – qutbdagi shafaqdir. U qutb yog‘dusi deb ataladi. Qutb yog‘dusi Quyoshning harakatiga bog‘liq. Quyosh ochiq fazoga juda katta miqdorda issiqlik tarqatadi va o‘zidan elektr bilan zaryadlangan zarralar oqimini chiqarib turadi. Ana shu zarralar Yer atmosferasining yuqori qatlamlarida – yer yuzasidan 80 kilometrdan to 1000 kilometrgacha bo‘lgan balandlikda havo atomlari va molekulalari bilan to‘qnashadi va ular sariq, qizil, to‘q sariq ranglarda nur sochadi. Qutb yog‘dusi shunday ro‘y beradi.
Qutb yog‘dusi ulkan qizil-yashil o‘q-yoyga o‘xshab ko‘rinadi va o‘z ko‘rinishini o‘zgartirib, rang-barang tovlanib, goh paydo bo‘lib, goh yo‘qolib turadi. Qoramtir osmonni yorib o‘tgan bu ranglar ba’zan havoda qizil shokilali ko‘m-ko‘k pardadek osilib turadi.
Qutb yog‘dusi Yerning shimoliy va janubiy qutblari yaqinlarida sodir bo‘ladi. Bunga sabab shuki, Yer shari ulkan magnitdan iborat. Har qanday magnitda bo‘lganidek, uning ham ikkita qutbi bor. Elektr bilan zaryadlangan quyosh zarralari bizning sayyoramizga yetib kelganda, ular yerning magnit kuchlari ta’sirida shimoliy va janubiy magnit qutblariga og‘adi, natijada bu hududlarda qutb yog‘dusi kuzatiladi.
Olimlar Quyoshda dog‘lar miqdori ko‘paygan paytlarda qutb yog‘dusi kuchliroq va tez-tez bo‘lishini payqashgan. Quyoshning aynan dog‘lari bor qismidan otilib chiqadigan zarralarning o‘ta kuchli oqimlari qutb yog‘dusi kelib chiqishiga sabab bo‘lar ekan.
Qutb yog‘dusi – Yerning magnit maydoni Quyoshdan kelayotgan o‘ta zararli nurlarga qarshi kurashayotganining isbotidir. O‘sha zararli nurlar bizni yondirib yuborishi o‘rniga Allohning fazli bilan magnit maydoni o‘sha nurlarni bizdan uzoqlashtirib turadi. Biz esa uning aksini qutb yog‘dusi sifatida ko‘ramiz.
Ko‘rib turibmizki, qutb yog‘dusi ulkan ahamiyatga ega narsa ekan. Alloh taolo Qur’oni karimda bunday deb marhamat qilgan:
فَلَا أُقْسِمُ بِالشَّفَقِ وَاللَّيْلِ وَمَا وَسَقَ وَالْقَمَرِ إِذَا اتَّسَقَ لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَن طَبَقٍ
“Shafaq bilan qasamki. Kechasi va u o‘rab olgan narsalar bilan qasamki. Va to‘lin oy bilan qasamki. Albatta, sizlar tabaqama-tabaqa minasizlar” (Inshiqoq surasi, 16-19-oyatlar).
Quyida Yer sharining shimoliy va janubiy mintaqalarida joylashgan davlatlar osmonida kuzatilgan qutb yog‘dularini ko‘rasiz. Ushbu rasmlar Shvetsiya, Norvegiya, Islandiya, Rossiya kabi davlatlarda tasvirga tushirilgan.
Internet materiallari asosida
Nozimjon Iminjonov tayyorladi.
Farg‘onada yosh imom-xatiblar bilan ma’rifiy muloqot o‘tkazildi
“Yangi O‘zbekiston yoshlari — 2030” strategiyasi ijrosini ta’minlash maqsadida Farg‘ona viloyatida faoliyat yuritayotgan yosh imom-xatib va imom-noiblar ishtirokida “Yoshlar bilan bir kun” loyihasi doirasida uchrashuv tashkil etildi.
Tadbirda Farg‘ona viloyati bosh imom-xatibi Ubaydulloh domla Abdullayev ishtirok etib, yosh diniy soha xodimlari bilan samimiy muloqot o‘tkazdi.
Suhbat davomida mamlakatimizda yoshlarga yaratilayotgan keng imkoniyatlar va ulardan samarali foydalanish masalalariga alohida to‘xtalib o‘tildi. Shuningdek, yosh imomlarga quyidagi yo‘nalishlarda muhim tavsiyalar berildi:
-
Aholi va jamoatchilik bilan muloqot madaniyatini yuksaltirish;
-
Ta’sirchan va mazmunli ma’ruzalar tayyorlash hamda voizlik odobiga rioya qilish;
-
Masjidlar faoliyatini zamon talablari darajasida to‘g‘ri tashkil etish.
Muloqotda yosh diniy soha vakillarining jamiyatda tutgan o‘rni, ayniqsa, yosh avlodni vatanparvarlik, sof ma’rifat va ezgulik ruhida tarbiyalashdagi mas’uliyati yuqori ekani ta’kidlandi.
Ochiq va samimiy ruhda o‘tgan uchrashuvda ishtirokchilar o‘zlarini qiziqtirgan savollarga batafsil javob oldilar.
Tadbir yakunida yosh mutaxassislar viloyat vakilligi va soha mutasaddilarining ish jarayoni bilan yaqindan tanishdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Farg‘ona viloyati vakilligi
Matbuot xizmati
