Fazilatli Shayx Muhammad Codiq Muhammad Yusuf rahimahullohning suyukli farzandi Ismoil Muhammad Sodiq O‘zbekiston musulmonlari idorasida maslahatchi lavozimiga tayinlandi.
Xabaringiz bor, shu yil 9 fevral kuni Muhtaram Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev Toshkent shahri Chilonzor tumaniga tashriflari chog‘ida Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf nomida masjid barpo etish bo‘yicha muhim topshiriqlar berib, ulug‘ allomaning xotirasiga yuksak hurmat ko‘rsatish haqidagi iliq so‘zlarni aytgan edilar. Davlatimiz Rahbari Shayx hazratlari eng og‘ir davrlarda O‘zbekiston xalqi, uning tinchligi, odamlarning diniy sohada to‘g‘ri yo‘ldan borishlari uchun juda katta xizmat qilganlarini aytib, mana shunday ilm ahllari xotirasiga ehtirom ko‘rsatish zarurligini alohida uqtirdilar.
Bugungi kunda Shayx hazratlarining merosini o‘rganish, u kishidek chin e’tiqod sohibining ilmiy faoliyatini davom ettirish, Islom dini ma’rifatini keng yoyish, buzg‘unchi g‘oyalarga qarshi kurashish dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Shu bois, mana shunday ishlarni yanada jadal olib borish yo‘lida rahmatli Shayx hazratlarining to‘ng‘ich farzandi Diniy idorada maslahatchi vazifasida mehnat qilishida ham ulug‘vor maqsadlar ko‘zlangan.
Shu o‘rnida aytish kerakki, Ismoil Muhammad Sodiq kuchli ilmiy salohiyat, hayotiy tajriba va noyob iste’dod sohibi hisoblanadi. 1976 yilda Toshkent shahrida tavallud topgan. 1994 yil «Islomiy da’vat kulliyasi»ga o‘qishga kirdi. To‘rt yil bakalavr bosqichida, so‘ng ikki yil magistraturada o‘qib, 2001 yili ushbu kulliyani tamomladi. Shundan so‘ng, elchixonalarda, diniy ta’lim muassasalarida, nashr ishlarida, sayt xizmatlarida va ta’lim markazlarida faoliyat olib bordi.
Hozirda Ismoil Muhammad Yusuf «Hilol nashr» matbaa nashriyoti rahbari hisoblanadi. 2011 yilda faoliyat boshlagan ushbu nashriyot hozirda respublikadagi eng ko‘zga ko‘ringan va ilg‘or nashriyotlarning oldi qatoridan joy olib ulgurdi. Ustoz Shayx hazratlarining kitoblarini va yana boshqa bir qator ilmiy-ma’rifiy asarlarni o‘quvchilar qo‘liga yetkazishda izchillik bilan ish olib borilmoqda. Hatto asarlar rus va qardosh xalqlar tillarida ham nashr etilib, xorijiy davlatlardagi o‘quvchilarga yetkazilmoqda.
Ismoil Muhammad Sodiqning mazkur faoliyatlardan tashqari ilmiy salohiyati ham yuqori. U kishi rasmiy ilm dargohlaridan tashqari o‘z otalari Shayx hazratlaridan ham ko‘p ta’lim olgan. Xususan, «Tafsiri Nasafiy» va «Sahihi Buxoriy»dan ijoza olgan. «Oltin Silsila»ning tarjimonlaridan biri. Shayx hazratlarining barcha kitoblarining noshiri hisoblanadi.
Alloh taboraka va taolo Ismoil Muhammad Sodiqni ulug‘ Ustozning vorisi sifatida otasining ishlarini davom ettirib borishini nasib etsin va yangi sharafli martabani Haq taolo muborak aylasin.
Erdon Esanov, O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Xodimlar bo‘limi mudiri vazifasini bajaruvchi
18 avgust Toshkentning nafaqat diniy, balki madaniy va ilmiy merosi tarixida muhim o‘rin tutuvchi sana. Qur’oni Karimning eng qadimiy qo‘lyozmalaridan biri sifatida e’zozlanadigan Usmon Mus'hafi asrlar davomida Markaziy Osiyo tarixining turli bosqichlariga guvoh bo‘lib kelgan, xabar bermoqda iccu.uz.
Ushbu nodir qo‘lyozma yirik hajmdagi pergament varaqlarga yozilgan bo‘lib, matni qadimiy Hijoz xatida bitilgan. Mus'hafda hozirgi arab yozuvidagi nuqta va harakat belgilari mavjud emas. Manbalarda uning saqlanib qolgan qismi 338 yoki 353 varaqdan iborat ekani haqida turli ma’lumotlar uchraydi. Ayrim yo‘qolgan pergament varaqlar keyinchalik qog‘oz bilan almashtirilgan. Qo‘lyozmaning aniq sanasi xususida ilmiy adabiyotlarda turli qarashlar mavjud.
Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, Mus'haf uzoq yillar Samarqandda saqlangan. 1868–1869 yillarda u Sankt-Peterburgga olib ketilgan va Imperator xalq kutubxonasiga topshirilgan. 1905 yilda qo‘lyozmaning 50 ta faksimile nusxasi ko‘chirilgan. 1917 yildagi siyosiy o‘zgarishlardan keyin musulmon ulamolarining talabi bilan Mus'haf avval Ufaga, keyin esa O‘rta Osiyoga qaytarilishi jarayoni boshlangan.
1924 yilda Usmon Mus'hafi Tatariston, Boshqirdiston va Turkiston ulamolaridan tashkil topgan maxsus kuzatuvchilar hamrohligida maxsus poyezd orqali Ufadan Toshkentga olib kelindi. Toshkentga olib kelinganidan so‘ng Mus'haf bir muddat shahardagi masjidlardan birida saqlandi. Keyinchalik uning asrab-avaylanishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston tarixi davlat muzeyiga topshirildi.
1989 yil 14 mart kuni Toshkentda bo‘lib o‘tgan Musulmonlarning IV quriltoyida O‘zbekiston hukumati qarori bilan Usmon Mus'hafining musulmonlar ixtiyoriga qaytarilgani e’lon qilindi. Keyinchalik u O‘zbekiston musulmonlari idorasi ixtiyoriga topshirildi. Mus'haf bir muddat Hazrati Imom majmuasidagi «Mo‘yi Muborak» madrasasi muzey-kutubxonasida maxsus sharoitda ham saqlandi.
Usmon Mus'hafining tarixiy va madaniy ahamiyati xalqaro miqyosda ham e’tirof etilgan. 1997 yilda qo‘lyozma YUNЕSKOning «Memory of the World» — «Jahon xotirasi» dasturi ro‘yxatiga kiritilgan.
2025 yil 13 noyabr — Usmon Mus'hafi tarixida yana bir muhim sana. Aynan shu kuni nodir qo‘lyozma O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga olib kelindi. Bugun Qur’on zalidagi asosiy eksponatlardan biri sifatida alohida o‘rin egallab, yurtimizning ko‘p asrlik diniy, ilmiy va ma’naviy merosini namoyon etuvchi bebaho yodgorlik sifatida taqdim etilgan. Shuningdek, Markazda turli davrlarda Somoniylar, Qoraxoniylar, Xorazmshohlar va Temuriylar davrida ko‘chirilgan Qur’on nusxalarini ham ko‘rish mumkin. Usmon Mus'hafi tarixi bu faqat bir qo‘lyozmaning tarixi emas. Bu asrlar osha saqlangan ilmiy va ma’naviy meros, uni asrab-avaylagan avlodlar xotirasi va O‘zbekiston zaminida shakllangan buyuk islom sivilizatsiyasining uzviy davomiyligi haqidagi tarixdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati