Alloh taolo Duxon surasining 1-6- oyatlarida shunday marhamat qiladi:
Aniq Kitob (Qur’on) bilan qasamyod eturmanki,
albatta, Biz uni muborak kechada nozil qildik. Darhaqiqat, Biz ogohlantiruvchidirmiz.
U (muborak kecha)da barcha hikmatli ish(lar) ajrim qilinur.
(U ishlar) Bizning huzurimizdan bo‘lgan ishlardir. Darhaqiqat, Biz (payg‘ambar) yuboruvchidirmiz.
Bu Rabbingiz (tomoni)dan rahmatdir. Albatta, Uning o‘zi Eshituvchi va Biluvchidir.[1]
Imom Nasafiy rahmatullohi alayhi aytadilar: “Jumhur ulamolarning so‘zlariga ko‘ra, oyati karimadagi muborak kechadan murod Alloh taoloning: “Albatta, Biz uni (Qur’onni «Lavhul-mahfuz»dan birinchi osmonga) Qadr kechasida nozil qildik.”[2] Va: “Ramazon oyi Qur’on nozil qilingan oydir.”[3] So‘zlariga binoan Qadr kechasidir.” So‘ngra aytadilar: Qur’oni karim bir jumlada lavhul mahfuzdan dunyo osmoniga Qadr kechasida nozil qilgan. So‘ngra unga ehtiyoj tushganida Jabroil alayhissalom uni Payg‘ambari Muhammad sollallohu alayhi vasallamga bo‘lingan holatida olib tushgan. Ba’zilar, Qur’oni karimni bo‘lingan holda nozil qilinishi boshlanishi Qadr kechasida bo‘lgan deydilar.
Muborak, unda tushadigan yaxshilik va baraka va duoning qabul bo‘lishidan iborat yaxshiligi ko‘p ma’nosida. Agar bu kechaning unda Qur’on bo‘lganidan boshqa fazilati bo‘lmaganida ham, barakotli ekanligiga shuning o‘zi ham kifoya qilardi.[4]
Shayxontohur tumani
“Islom nuri” jome masjidi imom xatibi, TII o‘qituvchisi
A. Sobirov
[1] Duxon surasi 1-6-oyatlar.Shayx Abdulaziz Mansur. Qur’oni karim ma’nolarining tarjimava tafsiri. 2009-yil Toshkent. TIU nashriyoti.
[2] Qadr surasi 1-oyat.Shayx Abdulaziz Mansur. Qur’oni karim ma’nolarining tarjimava tafsiri. 2009-yil Toshkent. TIU nashriyoti.
[3] Baqara surasi 851-oyat.Shayx Abdulaziz Mansur. Qur’oni karim ma’nolarining tarjimava tafsiri. 2009-yil Toshkent. TIU nashriyoti.
[4] Imom Nasafiy. Tafsirun nasafiy 1109 b.
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Savol: Yer yuzida yashagan hayvonlardan birortasi jannatga kiradimi va agar shunday bo‘lsa, qaysilari?
Javob: Alloh taolo Qur’oni karimda bunday marhamat qiladi: “...Va vaqtiki, vahshiy hayvonlar bir joyga to‘plansa” (Takvir surasi, 5-oyat).
Ibn Abbos roziyallohu anhu aytadilar: “Qiyomat kuni barcha jonzot Alloh taoloning huzuriga to‘planadi”.
Demak, qiyomat kuni sur chalinadi va hamma olamlar Robbining huzuriga to‘planadi. Biroq, tirilishdan keyingi abadiy hayot faqat odamlar va jinlar uchundir. Hayvonlar uchun jannat yoki do‘zax, mukofot yo jazo yo‘q. Ammo, solihlarning do‘sti bo‘lgan yoki haqiqat yo‘lida vafot etgan ba’zi hayvonlar, Alloh taoloning irodasi bilan Jannatga kiradilar.
Masalan, Alloh yo‘lida qurbon qilingan hayvonlar Jannatga kiradi. Bundan tashqari, mufassir Imom Muqotilning “Mishkatul-Anvar” asarida quyidagi o‘nta hayvon ham Jannatga kirishi bayon etilgan:
1. Ibrohim alayhissalomning ho‘kizi.
2. Ismoil alayhissalom o‘rniga qurbon qilingan qo‘chqor.
3. Solih alayhissalomning mo‘jiza sifatida berilgan tuya.
4. Yunus alayhissalomni yutib yuborgan baliq.
5. Muso alayhissalomning sigiri.
6. Uzayr alayhissalomning xachiri.
7. Sulaymon alayhissalomning chumolisi.
8. Sulaymon alayhissalomning Malika Bilqisga jo‘natgan hudhudi.
9. G‘or egalarining Qitmir ismli iti.
10. Rasululloh alayhissalomning Qasvo ismli tuyalari.
Davron NURMUHAMMAD