Barakotli kecha
Alloh taolo Duxon surasining 1-6- oyatlarida shunday marhamat qiladi:
Aniq Kitob (Qur’on) bilan qasamyod eturmanki,
albatta, Biz uni muborak kechada nozil qildik. Darhaqiqat, Biz ogohlantiruvchidirmiz.
U (muborak kecha)da barcha hikmatli ish(lar) ajrim qilinur.
(U ishlar) Bizning huzurimizdan bo‘lgan ishlardir. Darhaqiqat, Biz (payg‘ambar) yuboruvchidirmiz.
Bu Rabbingiz (tomoni)dan rahmatdir. Albatta, Uning o‘zi Eshituvchi va Biluvchidir.[1]
Imom Nasafiy rahmatullohi alayhi aytadilar: “Jumhur ulamolarning so‘zlariga ko‘ra, oyati karimadagi muborak kechadan murod Alloh taoloning: “Albatta, Biz uni (Qur’onni «Lavhul-mahfuz»dan birinchi osmonga) Qadr kechasida nozil qildik.”[2] Va: “Ramazon oyi Qur’on nozil qilingan oydir.”[3] So‘zlariga binoan Qadr kechasidir.” So‘ngra aytadilar: Qur’oni karim bir jumlada lavhul mahfuzdan dunyo osmoniga Qadr kechasida nozil qilgan. So‘ngra unga ehtiyoj tushganida Jabroil alayhissalom uni Payg‘ambari Muhammad sollallohu alayhi vasallamga bo‘lingan holatida olib tushgan. Ba’zilar, Qur’oni karimni bo‘lingan holda nozil qilinishi boshlanishi Qadr kechasida bo‘lgan deydilar.
Muborak, unda tushadigan yaxshilik va baraka va duoning qabul bo‘lishidan iborat yaxshiligi ko‘p ma’nosida. Agar bu kechaning unda Qur’on bo‘lganidan boshqa fazilati bo‘lmaganida ham, barakotli ekanligiga shuning o‘zi ham kifoya qilardi.[4]
Shayxontohur tumani
“Islom nuri” jome masjidi imom xatibi, TII o‘qituvchisi
A. Sobirov
[1] Duxon surasi 1-6-oyatlar.Shayx Abdulaziz Mansur. Qur’oni karim ma’nolarining tarjimava tafsiri. 2009-yil Toshkent. TIU nashriyoti.
[2] Qadr surasi 1-oyat.Shayx Abdulaziz Mansur. Qur’oni karim ma’nolarining tarjimava tafsiri. 2009-yil Toshkent. TIU nashriyoti.
[3] Baqara surasi 851-oyat.Shayx Abdulaziz Mansur. Qur’oni karim ma’nolarining tarjimava tafsiri. 2009-yil Toshkent. TIU nashriyoti.
[4] Imom Nasafiy. Tafsirun nasafiy 1109 b.
Kech uxlash umrni qisqartiradi
Tadqiqotlarga ko‘ra, dunyo aholisining 58 foizi uyqusizlikdan aziyat chekmoqda. Buning birinchi sababi gadjetlar doimiy tomosha qilish oqibatida kechki soat 23:00 dan keyin uxlashga odatlanishdir.
Kech uxlash sog‘liqqa bir qancha xavf tug‘diradi.
Jigar va boshqa a’zolar o‘zini tiklay olmaydi. Inson organizmidagi barcha a’zolar tunda, ayniqsa, soat 22:00–02:00 oralig‘ida faol tiklanish jarayoniga kirishadi. Xususan, jigar soat 23:00 dan keyin tanani faol tozalash (detoksikatsiya) vazifasini bajaradi. Agar inson u paytda uxlamagan bo‘lsa, vazifa to‘liq bajarilmaydi. Bu esa charchoq, bezovtalik, tushkunlikka olib keladi.
Gormonlar muvozanati buziladi. Uyqu vaqtida, ayniqsa, soat 22:00–01:00 orasida o‘sish gormoni (melatonin va somatotropin) ishlab chiqariladi. Bu gormonlar immunitetni ko‘tarish, teri va hujayralarni tik lash, stressni kamaytirishga xizmat qiladi. Agar uxlash kechiksa, bu gormonlar kama yib boradi.
Aqliy faoliyat susayadi. E’tiborni jamlash, eslab qolish qobiliyatining pasayishi aynan o‘z vaqtida uxlamaslik bilan bog‘liq. Oqibatda ish unumdorligi yomonlashib, sifatli o‘qishga ham salbiy ta’sir qiladi.
Ruhiy muvozanat buziladi. Soat 23:00 dan keyin uxlaydigan insonlarda depressiya, qo‘rquv, ruhiy zaifliklar ko‘p kuzatiladi.
Yurak urish muvozanati yomonlashadi.
So‘nggi yillarda yurakqon tomir kasalliklari ham ko‘payib, ham “yosharib bormoqda”. Kam va o‘z vaqtida uxlamaslik yurakni zo‘riqtirib, umrning qisqarishiga sabab bo‘lmoqda. Yurakni davolash uchun o‘z vaqtida uxlash kerak.
Eng foydali uyqu esa soat 22:00 dan 05:00 gacha bo‘ladi. Chunki aynan shu soatlarda uyqu fazalari mukammal kechadi.
Internet manbalari asosida tayyorlandi.
“Hidoyat” jurnalining 2025 yil 8-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws
